Το 2026 δεν αποτελεί απλώς ένα τυπικό ορόσημο, αλλά το σημείο ολοκλήρωσης ενός κύκλου που άνοιξε υπό την πίεση της πανδημίας και κατέληξε να λειτουργήσει ως επιταχυντής για την ενεργειακή μετάβαση της χώρας. Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, δεν λειτούργησε μόνο ως χρηματοδοτικό εργαλείο, λειτούργησε ως καταλύτης που επέβαλε χρονοδιαγράμματα, ξεμπλόκαρε επενδύσεις και μετέφερε στην πράξη έργα που επί χρόνια παρέμεναν σε φάση σχεδιασμού. Στο κλείσιμο αυτού του κύκλου, αποτυπώνεται πλέον καθαρά ποια projects αποτέλεσαν τους βασικούς αποδέκτες της χρηματοδοτικής «ένεσης» και πώς τα κονδύλια του RRF διαμόρφωσαν μια αλυσίδα παρεμβάσεων με συνέχεια και βάθος.
Στην πρώτη γραμμή των έργων που εξασφάλισαν τη μεγαλύτερη και πιο στοχευμένη χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης βρίσκεται πλέον το project αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα στον Πρίνο. Το Prinos CO₂ Storage, που αναπτύσσεται από την EnEarth, θυγατρική της Energean, θα λάβει 150 εκατ. ευρώ από το RRF, σε ένα έργο που φιλοδοξεί να αποτελέσει την πρώτη υποδομή δέσμευσης και αποθήκευσης CO₂ στη χώρα. Η εκταμίευση των κονδυλίων συνδέεται άμεσα με αυστηρά ορόσημα: βασική προϋπόθεση για να «ξεκλειδώσει» το σύνολο της χρηματοδότησης είναι η υλοποίηση έως το καλοκαίρι του 2026 των τεσσάρων γεωτρήσεων που απαιτούνται για τη λειτουργία της υπόγειας αποθήκης, χρονικό σημείο που συμπίπτει με τη λήξη του προγράμματος του Ταμείου.
Κομβικό έργο που συνδέεται άμεσα με τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης είναι το «Σύστημα Αντλησιοταμίευσης στην Αμφιλοχία», η μεγαλύτερη επένδυση αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας που υλοποιείται σήμερα στη χώρα. Η επένδυση, συνολικού ύψους περίπου 650 εκατ. ευρώ, εντάχθηκε στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», εξασφαλίζοντας κεφαλαιουχική ενίσχυση 250 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, που αποτέλεσε και τον βασικό μοχλό για την οριστική έναρξη υλοποίησης του έργου. Η συγκεκριμένη χρηματοδότηση λειτούργησε ως «κλείδωμα» του επενδυτικού σχήματος και επιτάχυνε τις τελικές επενδυτικές αποφάσεις για ένα project που επί χρόνια παρέμενε ώριμο αλλά χωρίς πλήρη χρηματοδοτική κάλυψη.
Το έργο έχει χαρακτηριστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος ήδη από το 2013 και ως επένδυση στρατηγικής σημασίας από το 2014, ενώ οι μελέτες του συγχρηματοδοτήθηκαν από το πρόγραμμα Connecting Europe Facility. Η εκτιμώμενη ετήσια παραγωγή φθάνει περίπου τις 816 GWh, επιτρέποντας την αποθήκευση πλεονάζουσας ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και την επανεισαγωγή της στο σύστημα σε ώρες αιχμής. Στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης, η Αμφιλοχία αποτελεί την πιο εμβληματική επένδυση αποθήκευσης που έλαβε άμεση επιχορήγηση, αποτυπώνοντας την επιλογή να κατευθυνθούν σημαντικοί πόροι σε έργα ευελιξίας που θα στηρίξουν την αυξημένη διείσδυση ΑΠΕ έως το 2030.
Στο ίδιο πλαίσιο, οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης κατευθύνθηκαν και στη μεγαλύτερη οργανωμένη παρέμβαση ενεργειακής αναβάθμισης του οικιστικού αποθέματος της χώρας, μέσω των προγραμμάτων ενεργειακής ανακαίνισης κατοικιών που υλοποιούνται τα τελευταία χρόνια, το «Εξοικονομώ». Για τη συγκεκριμένη δράση έχει προβλεφθεί συνολικός προϋπολογισμός που προσεγγίζει τα 1,3 δισ. ευρώ, καθιστώντας την τη μεγαλύτερη χρηματοδοτική παρέμβαση του RRF με άμεσους αποδέκτες τα νοικοκυριά. Οι επιδοτούμενες παρεμβάσεις αφορούν τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κατοικιών, με στόχο την αναβάθμιση της ενεργειακής τους κλάσης, τη μείωση της κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας και τον περιορισμό των ενεργειακών απωλειών.
Σημαντική χρηματοδοτική στήριξη από το Ταμείο Ανάκαμψης κατευθύνθηκε και στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη Διασύνδεση των Κυκλάδων – Δ΄ Φάση που υλοποιεί ο ΑΔΜΗΕ. Το έργο, το οποίο συγχρηματοδοτείται μέσω του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, περιλαμβάνει την ανάπτυξη υποβρύχιων και υπόγειων καλωδίων 150 kV συνολικού μήκους άνω των 370 χιλιομέτρων, συνδέοντας το Λαύριο με τη Νάξο μέσω Σερίφου, Μήλου, Φολεγάνδρου και Θήρας, καθώς και την κατασκευή νέων υποσταθμών υψηλής τάσης στα νησιά. Με προϋπολογισμό που προσεγγίζει τα 450 εκατ. ευρώ και δημόσια δαπάνη άνω των 164 εκατ. ευρώ από πόρους του Ταμείου, η επένδυση ενισχύει την ασφάλεια εφοδιασμού των Κυκλάδων.
