Στην αποκλιμάκωση των τιμών των καυσίμων και του φυσικού αερίου στη χώρα μας, που προκαλεί η κατάπαυση πυρός δύο εβδομάδων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν (στην περίπτωση βέβαια που αυτή τηρηθεί), στρέφεται το ενδιαφέρον όλων των αναλυτών. Κι αυτό γιατί η τροφοδοσία της εγχώριας αγοράς συνεχιζόταν κανονικά, ακόμη και πριν από τη συμφωνία για εκεχειρία – όπως επιβεβαιώθηκε και στη χθεσινή σύσκεψη στο ΥΠΕΝ.
Ειδικοί από τον εγχώριο κλάδο καυσίμων σημειώνουν ότι στην περίπτωση του πετρελαίου, η «βουτιά» στις τιμές του αργού που καταγράφηκε ήδη από χθες, στα επίπεδα του 15-17%, θα έχει άμεσα οφέλη και για τους Έλληνες καταναλωτές. Εφιστούν ωστόσο την προσοχή στο γεγονός ότι θα χρειαστούν 4-5 ημέρες για να αποτυπωθεί στην αντλία.
Όπως εξηγούν, τα πρατήρια αυτή τη στιγμή πωλούν καύσιμα που έχουν τιμολογηθεί πριν από τη συμφωνία, και επομένως στη βάση των «υψηλών πτήσεων» του μαύρου χρυσού. Ως αποτέλεσμα, η μείωση στην τιμή του μπρεντ (το οποίο διαπραγματευόταν χθες κάτω από τα επίπεδα των 94 δολαρίων) θα καταγραφεί στις αμέσως επόμενες παραγγελίες των πρατηριούχων, επομένως θα μετακυλιστεί από τις αρχές της επόμενης εβδομάδας στο κόστος με το οποίο φουλάρει ο Έλληνας οδηγός το ρεζερβουάρ του.
Η είδηση της συμφωνίας είχε ως συνέπεια να μειωθεί και η τιμή του αερίου, με τα συμβόλαια στον ολλανδικό κόμβο TTF να καταγράφουν πτώση κατά 15% και να διαμορφώνονται στα επίπεδα των 45 ευρώ ανά Μεγαβατώρα. Ωστόσο, σύμφωνα με αναλυτές, σε αυτή την περίπτωση είναι «πιο περίπλοκη η εξίσωση» για το όφελος για την τελική κατανάλωση. Κι αυτό γιατί στο φυσικό αέριο το κρίσιμο δεν είναι η ανεμπόδιστη διέλευση των φορτίων LNG από τα στενά του Ορμούζ, όσο η επαναφορά της παραγωγής στα προ του πολέμου επίπεδα.
Η επαναφορά αυτή εξαρτάται κυρίως από την επαναλειτουργία των εγκαταστάσεων του Κατάρ στο Ras Laffan, για την οποία όπως επισημαίνει η ιστοσελίδα Montelnews, εκτιμάται πως θα χρειαστούν περί τους 3 μήνες. Επομένως, για να επιστρέψουν στην κανονικότητα οι αγορές αερίου, θα χρειαστεί μία πιο μακροπρόθεσμη ειρήνευση.
Η αποδέσμευση μέρους των στρατηγικών αποθεμάτων
Όπως είναι φυσικό, το γεγονός ότι η χθεσινή σύσκεψη για τις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή πραγματοποιήθηκε «στη σκιά» της συμφωνίας για εκεχειρία, βελτίωσε ακόμη περισσότερο την έτσι κι αλλιώς αισιόδοξη εικόνα για την απρόσκοπτη τροφοδοσία της ελληνικής αγοράς. Στην περίπτωση του πετρελαίου, για παράδειγμα, αποτελεί σημαντικό εχέγγυο το ότι η χώρα μας διαθέτει δύο διυλιστήρια, τα οποία υπερκαλύπτουν τις εγχώριες ανάγκες.
Σε αυτό το πλαίσιο, η επικείμενη αποδέσμευση 2 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα, για την οποία έγραψε χθες το powergame, εξαρχής δεν είχε στόχο να αντιμετωπίσει τυχόν στενότητα προσφοράς στην εγχώρια αγορά. Αυτός είναι και ο λόγος που η χώρα μας συγκαταλέγεται στις 3-4 τελευταίες χώρες της σχετικής λίστας. Αντίθετα, εντασσόταν στη συντονισμένη δράση του ΙΕΑ για ομαλοποίηση συνολικά της παγκόσμιας αγοράς – στη λογική ότι η ικανοποίηση μέρους της εγχώριας ζήτησης, μέσω των στρατηγικών αποθεμάτων, θα περιόριζε τις εισαγωγές, ώστε οι αντίστοιχες ποσότητες να ανακατευθυνθούν σε άλλες χώρες με δυσκολίες στην κάλυψη της ζήτησης.
Παρά τη χθεσινή εκεχειρία, που αλλάζει επί τα βελτίω τα δεδομένα, η απελευθέρωση των 2 εκατ. βαρελιών θα δρομολογηθεί κανονικά – όχι μόνο επειδή αποτελεί δέσμευση έναντι του ΙΕΑ, αλλά και γιατί η κατάσταση εξακολουθεί να παραμένει ασταθής. Θα γίνει σταδιακά, σε διάστημα τριών μηνών, με τη διαδικασία να καθορίζεται από Υπουργική Απόφαση, η δημοσίευση της οποίας θα εκκινήσει τη διαδικασία.
Ο ρόλος των ελληνικών διυλιστηρίων
Όπως αναφέρθηκε στη χθεσινή σύσκεψη, αλλά και σημείωσε στη δήλωσή του ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, παρά την αποδέσμευση των 2 εκατ. βαρελιών, υπάρχει πλήρης επάρκεια ενεργειακών αποθεμάτων. Επίσης, πριν ακόμη από τη συμφωνία εκεχειρίας, τα ελληνικά διυλιστήρια είχαν προχωρήσει σε μέτρα τα οποία ενίσχυαν τις «άμυνές» τους έναντι της κρίσης, και επομένως την ανθεκτικότητα της εγχώριας αγοράς.
Ενδεικτικό είναι ότι, όπως ανέφερε πρόσφατα ο αναπληρωτής CEO της Motor Oil Πέτρος Τζαννετάκης, ο Όμιλος δρομολόγησε άμεσα την αντικατάσταση σχεδόν όλου του αργού πετρελαίου που προμηθευόταν από το Ιράκ. Στη χθεσινή σύσκεψη, τα στελέχη του Ομίλου σημείωσαν ότι σε περίοδο κρίσης, η Motor Oil προκρίνει την εξασφάλιση της επάρκειας έναντι των βραχυπρόθεσμων οικονομικών επιπτώσεων.
Έτσι, προχωρά και σε κινήσεις υψηλού ρίσκου για να εξασφαλίσει αργό, όπως π.χ. να «κλειδώσει» ποσότητες ακόμη και σε υψηλές τιμές. Στο ίδιο πλαίσιο, υπάρχει επίσης σχέδιο ακόμη και για την έλευση μίας πλωτής αποθήκης, αν αυτό κριθεί αναγκαίο για να ενισχυθεί η ασφάλεια εφοδιασμού.
«Ασπίδα» στα μπλακάουτ
Καθησυχαστική είναι η εικόνα και για το φυσικό αέριο, καθώς όλες οι εταιρείες έχουν κάνει πλήρη προγραμματισμό, έχοντας συμβασιοποιήσει τις ποσότητες που χρειάζονται, ώστε να μην υπάρχει πρόβλημα εφοδιασμού. Σε δεύτερη σύσκεψη του ΥΠΕΝ, που επίσης πραγματοποιήθηκε χθες, διαπιστώθηκε επίσης ότι τη φετινή περίοδο του Πάσχα είναι ενισχυμένη η θωράκιση του ηλεκτρικού συστήματος στην απειλή για μπλακάουτ.
Υπενθυμίζεται ότι το ζητούμενο είναι η αποτελεσματική περικοπή της υπερπαραγωγής ΑΠΕ, η οποία θα κινηθεί σε υψηλά επίπεδα λόγω και της μειωμένης ζήτηση των εορτών, ώστε να μην υπάρξει κάποιο πρόβλημα στην ευστάθεια του συστήματος, που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μπλακάουτ – τοπικό ή γενικό. Φέτος όμως η δυνατότητα τηλεχειρισμού των πάρκων έχει πλέον επεκταθεί σημαντικά και στο δίκτυο διανομής, για να μπορούν οι Διαχειριστές να περικόψουν όσες «πράσινες» Μεγαβατώρες χρειαστεί.
Οι εκτιμήσεις είναι πως οι μεγαλύτερες ανάγκες για περικοπές θα υπάρξουν τη Μεγάλη Παρασκευή και την Κυριακή του Πάσχα, στα επίπεδα των 3.000 MW, λόγω ηλιοφάνειας. Αντίθετα, οι συνθήκες το Μεγάλο Σάββατο θα είναι λιγότερο απαιτητικές, λόγω ενισχυμένης κατανάλωσης.
