Τις λεπτομέρειες της λειτουργίας του μοντέλου χρηματοδότησης δράσεων εξοικονόμησης από τους παρόχους και εξόφλησή τους μέσω των λογαριασμών ρεύματος, «φέρνει στο φως» πρόταση που έθεσε χθες σε διαβούλευση η Ρυθμιστική Αρχή (ΡΑΑΕΥ).
Η πρόταση αφορά την απαραίτητη τροποποίηση του Κώδικα Προμήθειας, ώστε να προσδιοριστεί με ποιον ακριβώς τρόπο θα «τρέχει» το on-bill financing, όπως ονομάζεται το «εργαλείο» με το οποίο οι προμηθευτές θα εμπλακούν σε έργα εξοικονόμησης ενέργειας.
Όπως είχε γράψει το powergame.gr, η τροποποίηση του Κώδικα Προμήθειας αποτελεί το δεύτερο και τελευταίο βήμα για να «κλειδώσει» η είσοδος των προμηθευτών στις ενεργειακές αναβαθμίσεις. Το πρώτο έγινε με τη ρύθμιση του ΥΠΕΝ που υπερψηφίστηκε για τη διεύρυνση του αντικειμένου των παρόχων, η οποία και άνοιξε τον δρόμο για την αλλαγή στον Κώδικα. Αξίζει να σημειωθεί ότι η πρόταση της ΡΑΑΕΥ είναι πιθανό να υποστεί τροποποιήσεις, στη βάση των σχολίων που θα κατατεθούν στη διαβούλευση, ωστόσο θεωρείται απίθανο να αλλάξει η «αρχιτεκτονική» της.
Αν και δεν γίνεται σχετική αναφορά στο κείμενο, σύμφωνα με πληροφορίες του powergame.gr, οι προμηθευτές θα μπορούν να χρηματοδοτούν (και να ανακτούν στη συνέχεια) δαπάνες που αφορούν όλο το φάσμα των έργων εξοικονόμησης. Έτσι, το on-bill financing θα καλύπτει τόσο δαπάνες που αφορούν την αναβάθμιση της οικοσυσκευής (π.χ. πιο αποδοτικό πλυντήριο ή κουζίνα) όσο και του ακινήτου (π.χ. αλλαγή κουφωμάτων, ή εγκατάσταση θερμομόνωσης).
Σύνδεση με το ακίνητο
Το πρώτο που αποκαλύπτει η εισήγηση είναι πως οι (χρηματοδοτούμενες από τους προμηθευτές) υπηρεσίες βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης μιας εγκατάστασης θα συνδέονται αποκλειστικά με τη συγκεκριμένη εγκατάσταση και όχι με το πρόσωπο του εκάστοτε χρήστη της εγκατάστασης ή πελάτη.
Το «κλείδωμα» του έμμεσου δανείου στο ακίνητο θα γίνεται μέσω της παροχής που το ηλεκτροδοτεί. Επομένως, αν η αναβάθμιση συμφωνηθεί με τον ιδιοκτήτη ενός διαμερίσματος, ο οποίος στην πορεία το πουλήσει πριν έχει εξοφληθεί ο προμηθευτής, τότε όσο δάνειο απομένει θα «περνά» στον νέο ιδιοκτήτη.
Με την ίδια λογική, για μία αναβάθμιση σε ακίνητο που έχει συμφωνηθεί με ιδιώτη ο οποίος το νοικιάζει, αν υπάρξει στην πορεία νέος ενοικιαστής, τότε αυτό θα αναλάβει και την εξόφληση του υπόλοιπου δανείου στον προμηθευτή. Ερωτηματικό αποτελεί τι θα ισχύει στην περίπτωση που η χρηματοδότηση αφορά οικοσυσκευή (π.χ. ψυγείο) που προφανώς ο ιδιώτης θα πάρει μαζί του αν αποχωρήσει από το ακίνητο.
Φαίνεται πως για τέτοιες περιπτώσεις η πρόταση της ΡΑΑΕΥ προβλέπει πως στη σύμβαση θα μπορεί να προβλέπεται και διαφορετική φόρμουλα (που προφανώς θα αναφέρεται ρητώς). Επομένως, στις περιπτώσεις νέας οικοσυσκευής, το «κλείδωμα» του δανείου και της αποπληρωμής του θα μπορεί να γίνει στο φυσικό πρόσωπο που συνάπτει τη σύμβαση.
Αλλαγή προμηθευτή
Στην πρόταση επισημαίνεται επίσης ότι ακόμη κι αν ένας καταναλωτής έχει προχωρήσει σε ανάλογη συμφωνία με τον προμηθευτή του, θα μπορεί να αλλάξει πάροχο οποιαδήποτε στιγμή, ακόμη κι αν δεν έχει εξοφλήσει το έμμεσο δάνειο.
«Η συνομολόγηση πρόσθετων υπηρεσιών βελτίωσης ενεργειακής απόδοσης και η αποπληρωμή τους μέσω του λογαριασμού κατανάλωσης δεν δύναται να περιορίζει ή να παρεμποδίζει το δικαίωμα του πελάτη να αλλάξει προμηθευτή ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία», σημειώνεται χαρακτηριστικά στο κείμενο.
Μάλιστα, επισημαίνει ότι στην περίπτωση αλλαγής παρόχου, θα εξακολουθούν να ισχύουν οι όροι αποπληρωμής του έμμεσου δανείου. Βέβαια, αν μετακινηθεί ο καταναλωτής σε νέο προμηθευτή, η αποπληρωμή του δανείου θα γίνεται πλέον μέσω των λογαριασμών της νέας εταιρείας. Επομένως, αυτή θα «περνά» τις δόσεις στον «παλιό» προμηθευτή του καταναλωτή.
Οι λογαριασμοί και τα χρέη
Η εξόφληση μέσω των λογαριασμών σημαίνει πως πλέον σε αυτούς θα μπορούν να περιλαμβάνονται και οι αντίστοιχες δόσεις. Με την πρόταση, καθίσταται σαφές πως αυτές οι επιβαρύνσεις θα πρέπει να αναγράφονται διακριτά από τα ποσά που ήδη εμφανίζονται στους λογαριασμούς (χρεώσεις προμήθειας, ρυθμιζόμενες χρεώσεις, τέλη υπέρ τρίτων).
Σημαντικό είναι ότι, όπως επισημαίνεται στο κείμενο, η διακοπή αποπληρωμής των δόσεων δεν θα «ενεργοποιεί» τη δυνατότητα του προμηθευτή για εντολή διακοπής της ηλεκτροδότησης. Ο πάροχος θα μπορεί να «κόψει το ρεύμα» του πελάτη του μόνον αν αυτός έχει ληξιπρόθεσμα χρέη για την ηλεκτρική ενέργεια που κατανάλωσε – όπως ισχύει δηλαδή και τώρα.
Σε αυτό το πλαίσιο, καθορίζει τι θα ισχύει αν ο πελάτης καταβάλλει ένα μέρος της συνολικής οφειλής του. Τότε, το ποσό καλύπτει πρώτα τα κόστη προμήθειας, μετά τις χρεώσεις για το σύστημα μεταφοράς και το δίκτυο διανομής, στη συνέχεια τους φόρους, τέλη, και τις εισφορές, και τελευταίες τις δόσεις του έμμεσου δανείου.
Το ερώτημα για τα Εξοικονομώ
Μία παράμετρος που δεν αποκαλύπτει η διαβούλευση είναι αν θα επιτρέπεται η εμπλοκή των προμηθευτών σε επιδοτούμενα προγράμματα τύπου Εξοικονομώ, ώστε μέσω του «on-bill financing» να καλύπτουν το μέρος της συμμετοχή των πελατών τους που δεν καλύπτεται από την επιχορήγηση, καλύπτοντας τη δαπάνη του μέσω των λογαριασμών.
Ο αστερίσκος είναι πως στα Εξοικονομώ προβλέπονται επιδοτήσεις, αξιοποιώντας κρατικούς (ή ευρωπαϊκούς) πόρους. Ως συνέπεια, υπάρχει ο φόβος ότι η Κομισιόν θα θεωρήσει πως οι προμηθευτές διαθέτουν συγκριτικό πλεονέκτημα (έναντι των απλών μηχανικών ή των ESCOs), με συνέπεια να υπάρχει αθέμιτος ανταγωνισμός.
Σε κάθε περίπτωση, είναι βέβαιο πως το on-bill financing θα αξιοποιηθεί σε παρεμβάσεις εξοικονόμησης που θα γίνονται με όρους αγοράς, δηλαδή χωρίς επιδοτήσεις. Εξάλλου, σημαντικός στόχος θέσπισης του εργαλείου είναι να μπορούν να προχωρήσουν σε αναβαθμίσεις νοικοκυριά που σήμερα δεν έχουν αυτή τη δυνατότητα, καθώς διαθέτουν μικρό ή και μηδενικό αρχικό κεφάλαιο. Έτσι, εκτιμάται ότι θα αυξηθούν οι δράσεις ενεργειακής εξοικονόμησης, χωρίς τη συνδρομή εθνικών και ευρωπαϊκών κεφαλαίων και από μερίδα καταναλωτών οι οποίοι θα ξεπερνούν τα εισοδηματικά όρια που θα θέτουν τα νέα Εξοικονομώ (τα οποία θα χρηματοδοτούνται κυρίως από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο).
