Σε τροχιά δραστικής μείωσης των λογαριασμών, μέσω της μείωσης των ρευματοκλοπών, βάζει την εγχώρια αγορά ηλεκτρικής ενέργειας η Ρυθμιστική Αρχή (ΡΑΑΕΥ). Κι αυτό γιατί η ΡΑΑΕΥ θέτει στον ΔΕΔΔΗΕ (ο οποίος είναι ο αρμόδιος Διαχειριστής) επιθετικούς στόχους ελάττωσης των ποσοτήτων ρεύματος που «κλέβονται» (δηλαδή δεν καταμετρώνται και επομένως δεν πληρώνονται από τους επιτήδειους που τις κατανάλωσαν).
Πιο συγκεκριμένα, η Ρυθμιστική Αρχή αποφάσισε πως ο Διαχειριστής θα πρέπει να ελαττώσει τις «κλαπείσες» ποσότητες κατά 50% στην 4ετία 2025-2028. Η μείωση θα πρέπει να συνεχιστεί προοδευτικά και στη συνέχεια, ώστε το 2032 πρακτικά να μηδενιστούν οι ρευματοκλοπές.
Ο οδικός χάρτης περιλαμβάνεται σε απόφαση της ΡΑΑΕΥ για τη Ρυθμιστική Περίοδο 2025-
2028, η οποία δημοσιεύθηκε χθες στη Διαύγεια. Για να τηρήσει το roadmap, κίνητρο για τον ΔΕΔΔΗΕ είναι το οικονομικό «πέναλτι» που θα υποστεί στην περίπτωση μη επίτευξης των στόχων που έχει τεθεί για κάθε χρονιά της εν λόγω 4ετίας.
«Πέναλτι» και μπόνους
Μάλιστα, η Αρχή αποφάσισε να ενισχύσει αυτή τη Ρυθμιστική Περίοδο την οικονομική «ποινή», σε σχέση με την αντίστοιχη απόφαση που είχε πάρει για το διάστημα 2021-2024. Ειδικότερα, το «πέναλτι» καθορίστηκε στα 76,8 εκατ. ευρώ για όλη τη Ρυθμιστική Περίοδο, έναντι 48 εκατ. ευρώ που ήταν της 4ετία 2021-2024.
Σύμφωνα με τη ΡΑΑΕΥ, ένα λόγος για την αύξηση του «πέναλτι» είναι πως υπάρχουν σημαντικά περιθώρια για τη μείωση των ρευματοκλοπών, μέσω στοχευμένων δράσεων. Επομένως, είναι αναγκαία η παροχή κινήτρου στον Διαχειριστή για την εντατικοποίηση αυτών των δράσεων.
Αντίθετα, σε περίπτωση επίτευξης των στόχων, ο ΔΕΔΔΗΕ θα λάβει μπόνους 20,5 εκατ. Το οικονομικό κίνητρο είναι μεγαλύτερο από ό,τι στην προηγούμενη Ρυθμιστική Περίοδο 2021-2024, όταν είχε καθοριστεί στα 12 εκατ. ευρώ.
Μοχλός οι έξυπνοι μετρητές
Οι ρευματοκλοπές ονομάζονται μη τεχνικές απώλειες. Αξίζει να σημειωθεί ότι η εισήγηση του ΔΕΔΔΗΕ προέβλεπε πιο συντηρητική μείωσή τους, με τη ΡΑΑΕΥ να προκρίνει πιο δραστική ελάττωση. Επομένως, σύμφωνα με την απόφαση, οι μη τεχνικές απώλειες θα πρέπει να διαμορφωθούν στο 4,868% το 2025, στο 4,232% το 2026, στο 3,333% το 2027 και στο 2,434% το 2028. Η πτωτική πορεία θα πρέπει να συνεχιστεί και στη συνέχεια, ώστε το 2031 να έχουν μειωθεί στο 0,2% (πρακτικά δηλαδή να έχουν μηδενιστεί) και εφεξής να κινούνται σε αυτά τα επίπεδα.
Στην εισήγησή του, ο ΔΕΔΔΗΕ εκτιμούσε ότι οι μη τεχνικές απώλειες θα μειωθούν κατά 40% με την ολοκλήρωση του roll out των έξυπνων μετρητών, το οποίο αναμένεται το 2031. Ωστόσο, η Αρχή κρίνει το ποσοστό αυτό ως εξαιρετικά συντηρητικό καθώς θεωρεί πως τα ψηφιακά «ρολόγια» μπορούν να συμβάλουν πιο αποτελεσματικά στη αντιμετώπιση του φαινομένου. Ο λόγος είναι πως θα συμβάλουν στον αποτελεσματικότερο έλεγχο και ταχύτερο εντοπισμό ρευματοκλοπών, ενώ με τη συστηματοποίηση των καταμετρήσεων δίνεται η δυνατότητα πιο στοχευμένων ελέγχων ενδεχόμενων ρευματοκλοπών και παράλληλα επιταχύνεται η διόρθωση σφαλμάτων μέτρησης και συστηματοποιούνται οι καταμετρήσεις.
Επίσης, σύμφωνα με τη ΡΑΑΕΥ, στο χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μέχρι όλες οι παροχές χαμηλής τάσης αποκτήσουν έξυπνο μετρητή, έχει εγκριθεί η διενέργεια μηνιαίων καταμετρήσεων από τον ΔΕΔΔΗΕ των καταναλωτών με συμβατό μετρητή. Η μηνιαία «επίσκεψη» στους μετρητές θα συμβάλει στην εντατικοποίηση των ελέγχων μετρητικών διατάξεων για τον άμεσο και
επιτόπιο εντοπισμό ρευματοκλοπών.
«Ο λογαριασμός» στους συνεπείς καταναλωτές
Οι ρευματοκλοπές δεν αποτελούν απλώς μία μορφή παραβατικότητας που ζημιώνει τις εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας ή τον ΔΕΔΔΗΕ. Στην πράξη, το κόστος μεταφέρεται τελικά στους συνεπείς καταναλωτές, οι οποίοι καλούνται να καλύψουν μέσω των λογαριασμών τους τις απώλειες που δημιουργούνται στο σύστημα.
Όταν ένα μέρος της καταναλισκόμενης ηλεκτρικής ενέργειας δεν τιμολογείται λόγω παράνομων συνδέσεων ή παρεμβάσεων στους μετρητές, το έλλειμμα αυτό εξοφλείται σε πρώτη φάση από τους προμηθευτές, οι οποίοι χρεώνονται για ποσοστό από τις «κλαπείσες» ποσότητες ηλεκτρισμού, ανάλογα με τα μερίδιά του. Σε δεύτερο χρόνο, οι επιβαρύνσεις αυτές μετακυλίονται από τις εταιρείες στους πελάτες τους.
Το φαινόμενο άρχισε να διογκώνεται με την έναρξη της οικονομικής κρίσης. Ωστόσο, με την πάροδο των ετών και την επιστροφή της χώρας μας σε «οικονομική κανονικότητα», συνεχίστηκε η ανοδική πορεία, με τις ποσότητες ενέργειας που «κλάπηκαν» να αυξάνονται χρόνο με τον χρόνο. Κάμψη καταγράφεται μόλις το 2024 για πρώτη φορά.
Οι συνολικές απώλειες
Εκτός από τις μη τεχνικές απώλειες, υπάρχουν και οι τεχνικές απώλειες, οι οποίες αφορούν τις ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας που χάνονται στο δίκτυο από φυσικά αίτια, όπως π.χ. την ανάπτυξη θερμότητας. Σε αυτή την περίπτωση η προσέγγιση ΡΑΑΕΥ και ΔΕΔΔΗΕ κινούνται στο ίδιο μήκους κύματος, με συνέπεια η Ρυθμιστική Αρχή να καθορίζει πως η μείωση θα κινείται στο 0,1% κατά έτος.
Επομένως, όσον αφορά τις συνολικές απώλειες (τεχνικές και μη τεχνικές) η ΡΑΑΕΥ καθορίζει πως αυτές θα πρέπει να μειώνονται κατά 5% ετησίως, κυρίως με την πιο δραστική αντιμετώπιση των ρευματοκλοπών. Αντίθετα, ο Διαχειριστής είχε εισηγηθεί για 2,5% ελάττωση ετησίως.
