Σε αναθεώρηση των ορόσημων για την τεχνική «ωρίμανση» από την EnEarth, θυγατρική της Energean, της υπόγειας αποθήκης διοξειδίου του άνθρακα Prinos CO2, οδηγεί η αναπροσαρμογή των πηγών χρηματοδότησης του πρότζεκτ. Την ίδια στιγμή, η εταιρεία έχει ήδη εκκινήσει τη διαδικασία έγκρισης των απαραίτητων εγγράφων για το Market Test, με συνέπεια να εκτιμάται ότι το αργότερο μέχρι τον Ιούλιο θα γίνει η «πρεμιέρα» της Δοκιμής Αγοράς.
Η αναπροσαρμογή της χρηματοδότησης γίνεται καθώς μειώνονται στα 75 εκατ. ευρώ, από 150 εκατ. που προβλέπονταν σε πρώτη φάση, τα κονδύλια από το Ταμείο Ανάκαμψης. Η αλλαγή έγινε καθώς δεν κατέστη δυνατό να επιτευχθούν τα αρχικά milestones του RRF, με τα υπόλοιπα 75 εκατ. ευρώ να καλύπτονται πλέον από εθνικούς πόρους.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με Κοινή Απόφαση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκου Παπαθανάση, και του υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκου Τσάφου, 25 εκατ. ευρώ θα προέλθουν από το Εθνικό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, ενώ 50 εκατ. από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης. Με την αλλαγή αυτήν, τα δύο τελικά milestones (που αφορούν τη διενέργεια ισάριθμων γεωτρήσεων) μεταφέρονται για το τέλος Ιουνίου 2027.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η συνολική επένδυση για το πρότζεκτ θα ανέλθει στο επίπεδο του 1,1 δισ. ευρώ, δημιουργώντας 30.000 θέσεις εργασίας. Κατά την πλήρη ανάπτυξή της, η υποδομή θα έχει τη δυνατότητα αποθήκευσης περίπου 2,8 εκατ. τόνων CO2 ετησίως. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί στο 25%-30% των ετήσιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα βιομηχανικών κλάδων, όπως η τσιμεντοβιομηχανία και η διύλιση, οι οποίοι θεωρούνται δύσκολο να απανθρακοποιηθούν πλήρως. Το Prinos CO2 έχει επίσης εξασφαλίσει ευρωπαϊκούς πόρους 120 εκατ. ευρώ από τον μηχανισμό CEF (Connecting Europe Facility).
Η Δοκιμή Αγοράς
Όσον αφορά το Market Test, η EnEarth έχει αποστείλει τα απαραίτητα έγγραφα στην ΕΔΕΥΕΠ, η οποία είναι η επίσημη αρμόδια αδειοδοτούσα αρχή στην Ελλάδα για τη δέσμευση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα (CCS). Μετά την υποβολή εισήγησης από την ΕΔΕΥΕΠ και την έγκριση των εγγράφων από τη Ρυθμιστική Αρχή (ΡΑΑΕΥ), θα μπορεί να ξεκινήσει η διαδικασία της Δοκιμής Αγοράς.
Σύμφωνα με πληροφορίες, αυτό αναμένεται να συμβεί το αργότερο τον επόμενο μήνα, σηματοδοτώντας επομένως την εκκίνηση της αποτύπωσης του ενδιαφέροντος της αγοράς για την αξιοποίηση του πρότζεκτ. Σε πρώτο στάδιο θα διενεργηθεί η μη δεσμευτική φάση του Market Test, ώστε στη συνέχεια να ακολουθήσουν οι δεσμευτικές προσφορές των ενδιαφερομένων.
«Σήμα» για την επιτυχή έκβαση του Market Test δίνει κατ’ αρχάς το γεγονός ότι η EnEarth έχει υπογράψει περί τα 15 MoUs με εταιρείες που «βλέπουν» την αξιοποίηση της υποδομής για την αποθήκευση των εκπομπών τους. Προς την ίδια κατεύθυνση «δείχνει» και το ότι από ελληνικές βιομηχανίες βρίσκονται στα σκαριά πρότζεκτ δέσμευσης CO2 τα οποία αθροίζουν περί τα 4 εκατομμύρια τόνους ετησίως, υπερκαλύπτοντας επομένως τη δυνατότητα αποθήκευσης της υποδομής.
Στόχος είναι η Δοκιμή Αγοράς να ολοκληρωθεί εγκαίρως, ώστε η Τελική Επενδυτική Απόφαση για το πρότζεκτ να «συγχρονιστεί» με τις δύο πρώτες γεωτρήσεις. Επομένως, ο προγραμματισμός της εταιρείας είναι να ανάψει το «πράσινο φως» για την επένδυση μέσα στο πρώτο εξάμηνο του επόμενου έτους.
Το νέο roadmap
Η Enearth έχει ήδη ολοκληρώσει το πρώτο ορόσημο του RRF, με συνέπεια να έχει εκταμιεύσει τα πρώτα 21,45 εκατ. Για να λάβει τα υπόλοιπα 53,55 εκατ. του Ταμείου Ανάκαμψης, θα πρέπει μεταξύ άλλων μέχρι το τέλος Ιουνίου να έχει προμηθευτεί και μεταφέρει στην Ελλάδα την υπεράκτια εξέδρα «ΩΜΕΓΑ», να εκδοθεί η έγκριση εγκατάστασης για την εξέδρα, καθώς και να ναυλώσει το γερανοφόρο πλοίο που θα την τοποθετήσει.
Από αυτά τα ορόσημα, τη μεγαλύτερη πρόκληση συνιστά η έγκριση της εγκατάστασης. Κι αυτό γιατί θα πρέπει να υπάρξει σχετική εισήγηση της ΕΔΕΥΕΠ προς το υπουργείο Ανάπτυξης, το οποίο θα ανάψει το «πράσινο φως».
Στη συνέχεια, και για την εκταμίευση των 25 εκατ. από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, θα πρέπει μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2026 να έχουν ολοκληρωθεί οι μελέτες FEED που αφορούν την ανωδομή της εξέδρας ΩΜΕΓΑ, τον αγωγό μεταφοράς CO2 από τις χερσαίες στις υπεράκτιες εγκαταστάσεις και στο καλώδιο διασύνδεσης, καθώς και στο σύνολο των εγκαταστάσεων του έργου για την εισπίεση έως 2,8 εκατ. τόνων διοξειδίου του άνθρακα. Επίσης, μέχρι την ίδια προθεσμία χρειάζεται να έχει παραγγελθεί ο εξοπλισμός για τις τέσσερις γεωτρήσεις (δύο γεωτρήσεις εισπίεσης CO2 και δύο γεωτρήσεις παραγωγής νερού) που απαιτούνται για την αποθήκευση έως 1 εκατ. τόνων διοξειδίου του άνθρακα.
Τέλος, το ορόσημο για τα 50 εκατ. ευρώ από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης είναι οι δύο πρώτες γεωτρήσεις να διενεργηθούν μέχρι τις 30 Ιουνίου 2027. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι παραπάνω προθεσμίες μπορούν να παραταθούν, σε περίπτωση γεγονότων ανωτέρας βίας ή λόγων που καθιστούν αντικειμενικά αδύνατη την ολοκλήρωση των αντίστοιχων εργασιών. Σε τυχόν παράταση, μετατίθενται ανάλογα και τα ορόσημα για την καταβολή της επενδυτικής ενίσχυσης.
