Με στόχο να αρχίσει να αποτυπώνεται άμεσα στην αντλία η ελάφρυνση για τους οδηγούς, οι τελικές ανακοινώσεις για την επιδότηση στα καύσιμα αναμένεται να γίνουν τη Δευτέρα, σύμφωνα με πληροφορίες, αφού προηγουμένως οριστικοποιηθεί ο τρόπος εφαρμογής του μέτρου. Η πρόθεση είναι να τεθεί σε ισχύ από την αμέσως επόμενη ημέρα. Ακόμη κι αν υπάρξει κάποιο απρόοπτο, θεωρείται δεδομένο πως το μέτρο θα ενεργοποιηθεί μέσα στην επόμενη εβδομάδα και θα ισχύσει έως το τέλος Αυγούστου.
Όπως εξήγγειλε χθες ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, η χρηματοδότηση θα προέλθει από τα δύο εγχώρια διυλιστήρια, Helleniq Energy και Motor Oil. Το αποτέλεσμα θα είναι έκπτωση 10 λεπτών ανά λίτρο στη βενζίνη και 5 λεπτών ανά λίτρο στο ντίζελ κίνησης, με τη σημαντική διευκρίνιση ότι το μέτρο αφορά αποκλειστικά τη βενζίνη 95 οκτανίων. Οι δύο Όμιλοι δεσμεύθηκαν να διαθέσουν από 20 εκατ. ευρώ κάθε ένας για τη συγκεκριμένη παρέμβαση.
Η επιδίωξη είναι η επιδότηση να περνά αυτόματα στην αντλία, χωρίς να απαιτείται κάποια διαδικασία από τους καταναλωτές, όπως στην περίπτωση των Fuel Pass. Η πιθανότερη φόρμουλα είναι τα διυλιστήρια να παρέχουν έκπτωση στις ποσότητες βενζίνης και ντίζελ που διαθέτουν στις εταιρείες εμπορίας, ώστε αυτή να μετακυλίεται στη συνέχεια μέχρι τον τελικό καταναλωτή.
Έλεγχοι σε όλη την αλυσίδα
Για να διασφαλιστεί ότι το όφελος θα φτάνει πράγματι στους οδηγούς, θα υπάρξει εποπτεία σε όλους τους υπόλοιπους κρίκους της εφοδιαστικής αλυσίδας, από τις εταιρείες μεταφοράς έως τα πρατήρια καυσίμων. Οι σχετικές λεπτομέρειες αναμένεται να «κλειδώσουν» άμεσα, έπειτα από τη συνεννόηση των δύο Ομίλων με το υπουργείο Οικονομικών.
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της παρέμβασης είναι ότι η έκπτωση θα είναι σταθερή. Δηλαδή, θα παραμένει στα 10 λεπτά ανά λίτρο για τη βενζίνη και στα 5 λεπτά για το ντίζελ, ανεξάρτητα από το πού διαμορφώνονται οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου και, κατά συνέπεια, οι τιμές λιανικής στην Ελλάδα.
Είναι ενδεικτικό ότι, αν το μέτρο εφαρμοζόταν την Πέμπτη 9 Ιουλίου, όταν σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία του Fuelprices.gr η μέση πανελλαδική τιμή της βενζίνης είχε διαμορφωθεί στα 1,965 ευρώ ανά λίτρο, οι οδηγοί θα πλήρωναν 1,865 ευρώ. Αντίστοιχα το ντίζελ κίνησης αντί για 1,80 ευρώ ανά λίτρο, θα διαμορφωνόταν στα 1,75 ευρώ.
Πώς θα λειτουργεί ο «κόφτης»
Στην πράξη, η σταθερή έκπτωση λειτουργεί ως «κόφτης» στις αυξήσεις που ενδέχεται να προκαλέσουν οι διεθνείς εξελίξεις. Αν οι τιμές του αργού και των προϊόντων διύλισης συνεχίσουν να κινούνται ανοδικά, συμπαρασύροντας και την εγχώρια αγορά, το μέτρο θα ψαλιδίσει μέρος των αυξήσεων.
Έτσι, σε ένα υποθετικό σενάριο όπου οι ανατιμητικές πιέσεις θα οδηγούσαν κανονικά τη βενζίνη στα 2,20 ευρώ ανά λίτρο, χάρη στην επιδότηση από τα διυλιστήρια η τελική τιμή στην αντλία θα διαμορφωνόταν στα 2,10 ευρώ. Αντίστοιχα, σε περίπτωση αποκλιμάκωσης των διεθνών τιμών, η έκπτωση θα αυξάνει ακόμη περισσότερο την ελάφρυνση για τους καταναλωτές. Για παράδειγμα, αν η βενζίνη θα έπρεπε να υποχωρήσει κανονικά στα 1,70 ευρώ ανά λίτρο, με την επιδότηση η τελική τιμή θα διαμορφωνόταν στα 1,65 ευρώ.
Εξαγγέλλοντας το μέτρο από το βήμα της Βουλής, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η πρόσφατη άνοδος του πληθωρισμού οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στην αύξηση των τιμών της ενέργειας και ειδικότερα στην ανατίμηση του αργού πετρελαίου, η οποία μεταφέρθηκε τόσο στη βενζίνη όσο και στο ντίζελ κίνησης.
«Παράθυρο» για νέες παρεμβάσεις
Υπενθύμισε ότι από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν η κυβέρνηση είχε ήδη προχωρήσει στην κάλυψη μέρους της τιμής του ντίζελ στην αντλία, αρχικά με 20 λεπτά και στη συνέχεια με 15 λεπτά ανά λίτρο. Παράλληλα, μέσω του Fuel Pass περίπου 2,5 εκατομμύρια οδηγοί είχαν ενισχυθεί για να αντιμετωπίσουν το προηγούμενο κύμα ανατιμήσεων.
Τόνισε επίσης ότι, εφόσον συνεχιστεί η αναζωπύρωση των διεθνών τιμών, η κυβέρνηση διατηρεί περιθώριο για πρόσθετες κινήσεις. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, στη «φαρέτρα» της υπάρχουν στοχευμένα αντίμετρα για έκτακτες καταστάσεις ακρίβειας, με αιχμή την ενέργεια, τα είδη πρώτης ανάγκης και τη στέγη.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, ο οποίος επισήμανε ότι η αυξημένη διεθνής ζήτηση καυσίμων λόγω της τουριστικής περιόδου, η απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ από τη Ρωσία, αλλά και οι δυσκολίες αποκατάστασης ζημιών σε διυλιστήρια της Μέσης Ανατολής, έχουν επαναφέρει ανοδικές πιέσεις στη διεθνή αγορά, καθιστώντας αναγκαία την παρέμβαση για τη συγκράτηση των τιμών.
Οι εκτιμήσεις της αγοράς
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι οι παραπάνω λόγοι θα συνεχίσουν το αμέσως επόμενο διάστημα να στηρίζουν τις ανοδικές τάσεις στις τιμές των καυσίμων. Ενδεικτικά, προβλέπουν ότι στις αρχές της επόμενης εβδομάδας η μέση τιμή της βενζίνης θα κινηθεί προς τα 1,98 ευρώ ανά λίτρο. Σε αυτή την περίπτωση, η επιδότηση θα συγκρατήσει την τιμή περίπου στα 1,88 ευρώ, αποτρέποντας την υπέρβαση του ψυχολογικού ορίου των 2 ευρώ.
Για το υπόλοιπο του καλοκαιριού, πάντως, οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι οι προβλέψεις παραμένουν εξαιρετικά επισφαλείς, καθώς πολλά θα εξαρτηθούν από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα από το εάν θα παραμείνουν ανοικτά τα Στενά του Ορμούζ και για πόσο. Ήδη η πρόσφατη αναζωπύρωση της έντασης έχει οδηγήσει την τιμή του μπρεντ ξανά κοντά στα 78 δολάρια το βαρέλι, από περίπου 72 δολάρια που βρισκόταν την προηγούμενη εβδομάδα.
Την ίδια στιγμή, δεν έχουν εκλείψει οι παράγοντες που το προηγούμενο διάστημα διατηρούσαν σε υψηλά επίπεδα τις τιμές των καυσίμων, παρά την αποκλιμάκωση του αργού. Χαρακτηριστικό είναι ότι οι δείκτες Platts Μεσογείου, που χρησιμοποιούν τα διυλιστήρια στις πωλήσεις τους, κινούνταν περίπου 30% υψηλότερα σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα. Η στενότητα στην αγορά αεροπορικών καυσίμων λόγω της κρίσης στον Περσικό Κόλπο, αλλά και οι μειωμένες εξαγωγές ντίζελ εξαιτίας των ζημιών σε ρωσικά διυλιστήρια, συνεχίζουν να δυσκολεύουν την κάλυψη της διεθνούς ζήτησης, συντηρώντας τις ανοδικές πιέσεις στις τιμές.
