Στην τελική ευθεία εισέρχεται ένα σημαντικό «πακέτο» επενδύσεων για την ενίσχυση της ηλεκτρικής τροφοδότησης των νησιών, καθώς ο ΔΕΔΔΗΕ έχει προκηρύξει διαγωνισμό για την υλοποίηση τριών υποβρύχιων διασυνδέσεων Μέσης Τάσης, συνολικού προϋπολογισμού 58,42 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ.
Πρόκειται για τα έργα «Κάλυμνος–Λέρος», «Λέρος–Λειψοί» και «Λευκάδα–Σπάρτη–Σκορπιός», τα οποία περιλαμβάνουν την προμήθεια και εγκατάσταση νέων υποβρύχιων καλωδίων, εργασίες προστασίας και ταφής, καθώς και την αποξήλωση υφιστάμενων καλωδίων όπου απαιτείται. Η τρέχουσα προθεσμία για την υποβολή προσφορών έχει μετατεθεί για τις 10 Σεπτεμβρίου 2026.
Ο διαγωνισμός αποτελεί ένα ακόμη βήμα στο σχέδιο του Διαχειριστή να αναβαθμίσει τις υποδομές των νησιών, περιορίζοντας τον κίνδυνο βλαβών και ενισχύοντας την αξιοπιστία της ηλεκτροδότησης. Η συνολική διάρκεια υλοποίησης της σύμβασης έχει οριστεί σε 24 μήνες από την υπογραφή της, ενώ η εκτιμώμενη αξία των τριών υποέργων ανέρχεται σε 18,85 εκατ. ευρώ για την Κάλυμνο–Λέρο, 22,77 εκατ. ευρώ για τη Λέρο–Λειψούς και 8,34 εκατ. ευρώ για τη Λευκάδα–Σπάρτη–Σκορπιό. Αξίζει να σημειωθεί ότι η τελευταία διασύνδεση υλοποιείται έπειτα από αίτημα ιδιώτη, ο οποίος θα αναλάβει το κόστος της.
Κοινός παρονομαστής των έργων είναι η αντικατάσταση ή ενίσχυση παλαιότερων υποδομών με σύγχρονα υποβρύχια καλώδια 20 kV, διατομής 3×95 mm² χαλκού και μόνωσης XLPE. Παράλληλα, ο σχεδιασμός προβλέπει εκτεταμένες εργασίες μελέτης του βυθού, πόντισης και ταφής των καλωδίων, αλλά και ειδικά μέτρα προστασίας σε σημεία όπου υπάρχει αυξημένος κίνδυνος ζημιάς.
Μεγαλύτερη μεταφορική ικανότητα
Ιδιαίτερο βάρος έχει η διασύνδεση Καλύμνου–Λέρου, καθώς προβλέπει ουσιαστικά την ανανέωση της υφιστάμενης σύνδεσης. Τα δύο σημερινά υποβρύχια καλώδια μέσης τάσης, τύπου 3×35 mm² αλουμινίου, πρόκειται να αντικατασταθούν από δύο νέα καλώδια 3×95 mm² χαλκού με μόνωση XLPE, μήκους περίπου 10 χιλιομέτρων το καθένα.
Η νέα διατομή αυξάνει σημαντικά τη μεταφορική ικανότητα της διασύνδεσης και ενισχύει την ασφάλεια τροφοδότησης των δύο νησιών. Παράλληλα, κατά την αποξήλωση των παλιών καλωδίων προβλέπεται η ανάκτηση και φύλαξη των υγιών μηκών τους, ενώ σε περιοχές όπου η πόντιση δεν παρέχει επαρκή προστασία θα πραγματοποιηθεί ταφή.
Η ανάγκη για τις συγκεκριμένες παρεμβάσεις συνδέεται με τη γενικότερη προσπάθεια του ΔΕΔΔΗΕ να μειώσει τις βλάβες στις υποβρύχιες διασυνδέσεις και να δημιουργήσει πιο ανθεκτικές υποδομές στα νησιωτικά ηλεκτρικά συστήματα. Στη διασύνδεση Λέρος–Λειψοί, το έργο αφορά επίσης την αναβάθμιση της υφιστάμενης υποδομής, με δύο νέα σύνθετα υποβρύχια καλώδια 20 kV, 3×95 mm² Cu, μήκους περίπου 10,5 χιλιομέτρων το καθένα.
Η σύμβαση προβλέπει, μεταξύ άλλων, αποξήλωση των υφιστάμενων καλωδίων, ανάκτηση των υγιών τμημάτων τους, πόντιση των νέων και εργασίες προστασίας και ταφής. Η συγκεκριμένη διασύνδεση εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό του ΔΕΔΔΗΕ για τη δημιουργία ενός πιο αξιόπιστου πλέγματος διασυνδεδεμένων νησιών στα Δωδεκάνησα.
Λευκάδα–Σπάρτη–Σκορπιός: «τρίγωνο» νέων υποβρύχιων καλωδίων
Διαφορετική είναι η λογική της τρίτης παρέμβασης, στη θαλάσσια περιοχή της Λευκάδας, της Σπάρτης και του Σκορπιού. Εδώ προβλέπεται η πόντιση τριών νέων υποβρύχιων καλωδίων, τα οποία θα σχηματίσουν ένα ηλεκτρικό «τρίγωνο»: ένα καλώδιο μεταξύ Λευκάδας και Σπάρτης μήκους περίπου 2,005 χιλιομέτρων, ένα μεταξύ Σπάρτης και Σκορπιού μήκους 3,275 χιλιομέτρων και ένα μεταξύ Σκορπιού και Λευκάδας μήκους 3,05 χιλιομέτρων. Το συνολικό ενδεικτικό μήκος ανέρχεται έτσι σε περίπου 8,3 χιλιόμετρα.
Τα καλώδια θα είναι επίσης 20 kV, 3×95 mm2, με μόνωση XLPE, και θα διαθέτουν οπτικές ίνες. Σημαντική παράμετρος είναι ότι ο ΔΕΔΔΗΕ έχει προβλέψει νέα όδευση σε σχέση με την παλαιότερη μελέτη. Στις εργασίες περιλαμβάνονται ακόμη ταφή των καλωδίων, εκσκαφές στα σημεία προσαιγιάλωσης και ειδικές παρεμβάσεις προστασίας όπου απαιτούνται.
Παρά τη συνολική ένταξη των τριών έργων στον ίδιο διαγωνισμό, ο ΔΕΔΔΗΕ διατηρεί ένα σημαντικό περιθώριο ευελιξίας: μπορεί να αποφασίσει μονομερώς, έως και τρεις μήνες μετά την υπογραφή της σύμβασης, να μην υλοποιήσει το υποέργο Λευκάδα–Σπάρτη–Σκορπιός. Το δικαίωμα αυτό έχει ενσωματωθεί στην προκήρυξη και επιτρέπει στον Διαχειριστή να προσαρμόσει το τελικό αντικείμενο της σύμβασης ανάλογα με τις ανάγκες και τις συνθήκες που θα έχουν διαμορφωθεί.
Τα νησιωτικά δίκτυα
Οι τρεις διασυνδέσεις δεν αποτελούν μεμονωμένες παρεμβάσεις, αλλά τμήμα του ευρύτερου σχεδιασμού του ΔΕΔΔΗΕ για την ενίσχυση των δικτύων των νησιών. Στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης ΜΔΝ 2024–2030 περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, νέες υποβρύχιες συνδέσεις Λειψών–Αρκιών, Λειψών–Πάτμου, Σάμου–Αγαθονησίου και Ρόδου–Σύμης. Παράλληλα, προγραμματίζονται έργα και στις Κυκλάδες, όπως οι διασυνδέσεις Νάξου–Δονούσας, Νάξου–Αμοργού, Σαντορίνης–Ανάφης και Σερίφου–Κύθνου.
Η κατεύθυνση αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία ενόψει της σταδιακής μετάβασης των νησιών σε πιο ισχυρά και αλληλοσυνδεδεμένα ηλεκτρικά συστήματα. Τα νέα καλώδια δεν εξυπηρετούν μόνο την κάλυψη της σημερινής ζήτησης αλλά και τυχόν αύξηση της κατανάλωσης στο μέλλον, αυξάνουν την αξιοπιστία και προετοιμάζουν τα νησιωτικά δίκτυα για μεγαλύτερη διείσδυση ΑΠΕ και, παράλληλα, για την ευρύτερη διασύνδεσή τους με το ηπειρωτικό σύστημα.
