Τη λήψη της Τελικής Επενδυτικής Απόφασης (FID) από την Enearth στο πρώτο εξάμηνο του 2027, ώστε η αποθήκη CO2 στον Πρίνο να τεθεί σε λειτουργία το πρώτο εξάμηνο του 2030, επιβεβαιώνουν τα ρυθμιστικά έγγραφα που τέθηκαν σε δημόσια διαβούλευση από τη Ρυθμιστική Αρχή (ΡΑΑΕΥ), ενόψει της εκκίνησης της πρώτης μη δεσμευτικής φάσης του Market Test για την υποδομή. Η Δοκιμή Αγοράς είναι κρίσιμη για το πρότζεκτ, καθώς η υποδομή θα διαστασιολογηθεί για την αποθήκευση τόσων ποσοτήτων CO2, όσων πραγματικά προγραμματίζουν emitters να «οδεύουν» στον Πρίνο, υποβάλλοντας αντίστοιχες δεσμευτικές προσφορές στη δεύτερη φάση.
Υπενθυμίζεται ότι η μέγιστη δυναμικότητα της αποθήκης έχει αποδειχθεί ότι ανέρχεται σε 2,8 εκατ. τόνους ετησίως. Πρακτικά, από τις ποσότητες CO2 που θα «κλειδώσουν» emitters στη δεύτερη φάση του Market Test, θα προσδιοριστεί και ποιο ποσοστό από αυτή τη δυναμικότητα θα αξιοποιηθεί σε πρώτη φάση.
Πάντως, η Δοκιμή Αγοράς θα εκκινήσει με την προοπτική αξιοποίησης και των 2,8 εκατ. τόνων, στο πλαίσιο μίας επένδυσης που θα ξεπεράσει το 1 δισ. ευρώ. Κι αυτό γιατί η EnEarth, θυγατρική της Energean, έχει εγκαταλείψει το σχέδιο σταδιακής ανάπτυξης του πρότζεκτ – αρχικά για δυναμικότητα 1 εκατ. τόνων ετησίως και τελικά 2,8 εκατ. Ωστόσο, αν για παράδειγμα οι emitters δεσμευθούν συνολικά για αποθήκευση 1,4 εκατ. τόνων CO2 ετησίως, τότε η αρχική επένδυση θα δρομολογηθεί με βάση την αξιοποίηση περίπου του 50% της μέγιστης δυναμικότητας.
Οι δεσμευτικές προσφορές πριν από το FID
Η κομβική δεύτερη φάση του Market Test προγραμματίζεται να έχει ολοκληρωθεί μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2027, προφανώς πριν από τη λήψη της Τελικής Επενδυτικής Απόφασης από την EnEarth. Στη δεύτερη φάση οι επιλέξιμοι συμμετέχοντες θα υποβάλουν τα δεσμευτικά αιτήματά τους για κατοχύρωση χωρητικότητας, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για την κατανομή capacity και στην υπογραφή μακροχρόνιων συμβάσεων πρόσβασης στο Prinos CO2.
Το ύψος των ποσοτήτων που θα κλειδώσουν ελληνικές βιομηχανίες στο δεύτερο στάδιο εξαρτάται, με τη σειρά του, από τις επενδυτικές τους αποφάσεις. Υπενθυμίζεται ότι στη χώρα μας ωριμάζουν τρία πρότζεκτ CCS που έχουν εξασφαλίσει χρηματοδότηση από το Innovation Fund, τα «Ιfestos» του ΤΙΤΑΝ, «Οlympus» της ΑΓΕΤ ΗΡΑΚΛΗΣ και «IRIS» της Motor Oil. Αθροίζουν επενδύσεις περίπου 1,2 δισ. ευρώ και δυνητική δέσμευση περίπου 3,3-3,4 εκατ. τόνων CO2 ετησίως.
Επίσης, σχέδιο για τη δέσμευση και αποθήκευση CO2 δρομολογεί και η Helleniq Energy, για το διυλιστήριο της Ελευσίνας. Το πόσες από αυτές τις εταιρείες θα δώσουν το «παρών» στη δεύτερη φάση του Market Test θα εξαρτηθεί από το ποιες θα λάβουν τις τελικές επενδυτικές τους αποφάσεις εγκαίρως, ώστε να υποβάλουν δεσμευτικές προσφορές στη δεύτερη φάση της Δοκιμής Αγοράς, στο πρώτο μισό του επόμενου έτους.
Επίσης, το «παρών» στη διαδικασία μπορούν να δώσουν και άλλες εταιρείες με ανάλογα πρότζεκτ CCS στην Ευρώπη. Εξάλλου, στην προοπτική αξιοποίησης του Prinos CO2, 15 emitters έχουν υπογράψει σχετικά MoUs με την Enearth.
H μη δεσμευτική φάση
Το πρώτο βήμα είναι πάντως η έναρξη της μη δεσμευτικής φάσης του Market Test, για την οποία η ΡΑΑΕΥ έχει θέσει σε διαβούλευση τα βασικά ρυθμιστικά κείμενα, όπως το Έγγραφο Γνωστοποίησης του Σταδίου 1 της Δοκιμής Αγοράς (Stage 1 – Market Test Notification) και η Συμφωνία Κοινής Ανάπτυξης (Joint Development Agreement – JDA).
Το χρονοδιάγραμμα της πρώτης φάσης θα οριστικοποιηθεί μετά την έγκριση των κειμένων από τη ΡΑΑΕΥ. Σε αυτήν μπορούν να συμμετάσχουν βιομηχανικοί emitters, aggregators ή intermediaries που εκπροσωπούν έναν ή περισσότερους παραγωγούς CO2, SPVs για έργα δέσμευσης ή μεταφοράς, καθώς και άλλες εταιρείες που αναπτύσσουν σχετικά πρότζεκτ. Μάλιστα, σε αυτό το στάδιο δεν απαιτείται να έχει ήδη αποδειχθεί τεχνική ετοιμότητα ούτε να έχουν εξασφαλιστεί όλες οι απαραίτητες άδειες.
Μετά τον έλεγχο πληρότητας, όσοι γίνουν δεκτοί στην πρώτη φάση θα υπογράψουν τη Συμφωνία Κοινής Ανάπτυξης με την EnEarth, κάτι που αποτελεί προϋπόθεση για τη συμμετοχή στη δεσμευτική φάση στη συνέχεια. Μέσω της συμφωνίας θα ανταλλάσσονται αναλυτικά στοιχεία για τις ποσότητες CO2, τα χρονοδιαγράμματα, τις τεχνικές προδιαγραφές και τα σχέδια μεταφοράς, ώστε να ευθυγραμμιστούν τα επιμέρους πρότζεκτ με την ανάπτυξη της αποθήκης.
