Νέα περιθώρια για μειώσεις στα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας δημιουργεί η υποχώρηση των απωλειών στο δίκτυο διανομής, καθώς απόφαση της ΡΑΑΕΥ περιορίζει το πρόσθετο κόστος με το οποίο επιβαρύνονται οι προμηθευτές για την ηλεκτρική ενέργεια που «χάνεται» μέχρι να φτάσει στους καταναλωτές. Πρόκειται για μία ακόμη πηγή αποκλιμάκωσης του ενεργειακού κόστους, μετά τη μείωση των χρεώσεων για τις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ), που εξήγγειλε ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, στη ΔΕΘ.
Με την απόφασή της, η ΡΑΑΕΥ εγκρίνει την εισήγηση του ΔΕΔΔΗΕ για μείωση των λεγόμενων συντελεστών απωλειών. Μέσω των συντελεστών αυτών προσαυξάνονται οι ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας που πρέπει να αγοράζουν οι προμηθευτές για να καλύψουν την κατανάλωση των πελατών τους, καθώς ένα μέρος της ενέργειας που εισέρχεται στο δίκτυο δεν καταλήγει τελικά σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Στις απώλειες περιλαμβάνονται τόσο οι λεγόμενες μη τεχνικές απώλειες, δηλαδή οι ρευματοκλοπές, όσο και οι τεχνικές απώλειες του δικτύου. Οι δεύτερες οφείλονται σε φυσικά φαινόμενα κατά τη μεταφορά της ηλεκτρικής ενέργειας, όπως οι αντιστάσεις καλωδίων και μετασχηματιστών.
Από τον Νοέμβριο οι νέοι συντελεστές
Σύμφωνα με πληροφορίες του Powergame.gr, η απόφαση βρίσκεται ήδη από τα τέλη Αυγούστου στο Εθνικό Τυπογραφείο και εκτιμάται ότι θα δημοσιευθεί εντός Σεπτεμβρίου. Με βάση τον χρόνο εφαρμογής που προβλέπεται στο ρυθμιστικό πλαίσιο, οι νέοι συντελεστές αναμένεται επομένως να ενεργοποιηθούν από τον Νοέμβριο, δηλαδή τον μεθεπόμενο μήνα από τη δημοσίευση της απόφασης.
Καθώς καταγράφηκε βελτίωση τόσο στις τεχνικές όσο και στις μη τεχνικές απώλειες, ο ΔΕΔΔΗΕ εισηγήθηκε -και η ΡΑΑΕΥ ενέκρινε- τη μείωση του συντελεστή απωλειών στη χαμηλή τάση στο 15,15%, από 16,19% που ισχύει σήμερα. Αντίστοιχα, στη μέση τάση ο συντελεστής υποχωρεί στο 4,35%, από 4,59%.
Η αλλαγή αυτή «μεταφράζεται» σε χαμηλότερες ποσότητες ενέργειας που χρειάζεται να αγοράζει ένας προμηθευτής για τις κιλοβατώρες που καταναλώνει ο πελάτης του. Ενδεικτικά, στη χαμηλή τάση για κατανάλωση 100 κιλοβατωρών ο πάροχος θα επιβαρύνεται πλέον για 115,15 κιλοβατώρες, αντί για 116,19 κιλοβατώρες σήμερα.
Περίπου 1% χαμηλότερο κόστος προμήθειας
Η διαφορά συνεπάγεται μία μείωση της τάξης του 1% περίπου στο συγκεκριμένο σκέλος του κόστους προμήθειας. Πρόκειται για όφελος το οποίο οι εταιρείες μπορούν να ενσωματώσουν εν μέρει ή και στο σύνολό του στις ανταγωνιστικές τους χρεώσεις, για φθηνότερα τιμολόγια. Στη μέση τάση, αντίστοιχα, για κάθε 100 κιλοβατώρες κατανάλωσης ο προμηθευτής θα επιβαρύνεται με 104,35 κιλοβατώρες, από 104,59 σήμερα.
Η πρώτη αυτή μείωση είναι περιορισμένη σε απόλυτο μέγεθος. Έχει όμως ιδιαίτερη σημασία, καθώς έρχεται έπειτα από αρκετά χρόνια κατά τα οποία οι συντελεστές απωλειών κινούνταν ανοδικά, με βασικό παράγοντα την έξαρση των ρευματοκλοπών. Έτσι, σηματοδοτεί ουσιαστικά την έναρξη μιας αντίστροφης πορείας, η οποία, εφόσον συνεχιστεί, θα περιορίζει σταδιακά το κόστος που επωμίζεται η αγορά προμήθειας και τελικά οι καταναλωτές.
Η αλλαγή κατεύθυνσης κατέστη δυνατή επειδή το 2024 καταγράφηκε για πρώτη φορά αποκλιμάκωση των ρευματοκλοπών. Σύμφωνα με στοιχεία του ΔΕΔΔΗΕ, οι μη τεχνικές απώλειες μειώθηκαν κατά περίπου 5% σε ετήσια βάση. Παράλληλα, πτωτική πορεία παρουσίασαν και οι τεχνικές απώλειες, με αποτέλεσμα το σύνολο των απωλειών να περιοριστεί κατά περίπου 4% έναντι του προηγούμενου έτους αναφοράς.
Οι στόχοι για «ψαλίδι» στις ρευματοκλοπές
Η προκαταρκτική εικόνα του ΔΕΔΔΗΕ δείχνει ότι η αποκλιμάκωση συνεχίστηκε και το 2025, δημιουργώντας προϋποθέσεις για περαιτέρω μειώσεις των συντελεστών. Παράλληλα, ο «οδικός χάρτης» που έχει εγκρίνει η ΡΑΑΕΥ προβλέπει ακόμη μεγαλύτερο περιορισμό των απωλειών τα επόμενα χρόνια, με αιχμή την αντιμετώπιση των ρευματοκλοπών.
Συγκεκριμένα, καθορίζει πως οι μη τεχνικές απώλειες θα πρέπει να μειωθούν κατά 50% μέσα στην τετραετία 2025-2028 και να συνεχίσουν στη συνέχεια σε καθοδική τροχιά, ώστε έως το 2032 να έχουν πρακτικά μηδενιστεί. Η επίτευξη αυτού του στόχου θα σήμαινε νέες αναπροσαρμογές των συντελεστών απωλειών, περιορίζοντας χρόνο με τον χρόνο μία επιβάρυνση της αγοράς με ποσό της τάξης των 450 εκατ. ευρώ.
Κομβικό εργαλείο σε αυτή την προσπάθεια είναι η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών. Η τηλεμέτρηση και οι συστηματικότερες καταμετρήσεις επιτρέπουν ταχύτερο εντοπισμό ασυνήθιστων προφίλ κατανάλωσης, πιο στοχευμένους ελέγχους για πιθανές ρευματοκλοπές και γρηγορότερη διόρθωση σφαλμάτων μέτρησης. Την ίδια στιγμή, η ΡΑΑΕΥ έχει ενισχύσει τα οικονομικά αντικίνητρα για τον Διαχειριστή στην περίπτωση που δεν επιτυγχάνονται οι στόχοι περιορισμού των απωλειών.
Δεύτερη ελάφρυνση μετά τις ΥΚΩ
Η αντιμετώπιση των ρευματοκλοπών αποτελεί πλέον μία από τις έξι παρεμβάσεις που δρομολογεί η κυβέρνηση για τη μείωση κατά 30% της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος μέσα στην επόμενη τριετία. Μία ακόμη παρέμβαση έχει ήδη αποκτήσει συγκεκριμένο απτό αποτύπωμα, αφού η πρόοδος των νησιωτικών διασυνδέσεων μειώνει τις ανάγκες χρηματοδότησης των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας.
Σε αυτό το πλαίσιο, όπως προανήγγειλε ο πρωθυπουργός από τη ΔΕΘ, από τις αρχές του επόμενου έτους πρόκειται να μειωθεί κατά 50% η χρέωση ΥΚΩ για την πρώτη κλίμακα τετραμηνιαίας κατανάλωσης. Έτσι, μετά το πρώτο αυτό «ψαλίδι» στις ρυθμιζόμενες χρεώσεις, η μείωση των συντελεστών απωλειών δημιουργεί μία δεύτερη μικρή πηγή εξοικονόμησης, αυτή τη φορά μέσα στο ίδιο το κόστος προμήθειας.
Το όφελος μπορεί να αποτυπωθεί απευθείας στα κυμαινόμενα προϊόντα, όπου οι εταιρείες αναπροσαρμόζουν τις τιμές τους ανάλογα με το κόστος και τις εμπορικές τους επιλογές. Στα «μπλε» τιμολόγια, αντίθετα, η τιμή έχει ήδη κλειδώσει για την περίοδο της σύμβασης. Επομένως, μπορεί να αποτυπωθεί στα νέα μπλε τιμολόγια των παρόχων.
Οι αστερίσκοι των προμηθευτών
Το ερώτημα, βεβαίως, είναι κατά πόσο οι εταιρείες θα μετακυλίσουν την ελάφρυνση στους πελάτες τους. Παράγοντες της αγοράς υπενθυμίζουν ότι αρκετοί προμηθευτές είχαν εμφανιστεί από έντονα επιφυλακτικοί έως αρνητικοί απέναντι σε μια άμεση μείωση των συντελεστών απωλειών, όταν είχε γίνει η δημόσια διαβούλευση της ΡΑΑΕΥ.
Το βασικό τους επιχείρημα ήταν ότι η αποκλιμάκωση είναι ακόμη πολύ πρόσφατη, καθώς ουσιαστικά ξεκίνησε το 2024. Κατά συνέπεια, θεωρούσαν επισφαλές να υπολογιστούν χαμηλότερες προκαταβολικές επιβαρύνσεις, στη βάση της παραδοχής ότι η ίδια τάση θα συνεχιστεί χωρίς ανατροπές και τα επόμενα έτη.
Όπως επισήμαιναν, εάν τελικά οι πραγματικές απώλειες αποδειχθούν υψηλότερες από εκείνες που ενσωματώνουν οι νέοι συντελεστές, οι τρέχοντες λογαριασμοί θα έχουν καλύψει μικρότερο μέρος του πραγματικού κόστους. Κατά συνέπεια, όταν αργότερα γίνει η οριστική εκκαθάριση, η διαφορά θα πρέπει να ανακτηθεί από τους προμηθευτές και, σε τελευταία ανάλυση, να περάσει ξανά στις χρεώσεις της αγοράς. Είναι ακριβώς αυτός ο κίνδυνος που διατηρεί έναν αστερίσκο για το άμεσο όφελος από τη νέα απόφαση, χωρίς βέβαια να αναιρεί το γεγονός ότι η πρώτη αποκλιμάκωση των συντελεστών εδώ και χρόνια αποτελεί ένα θετικό σήμα για την πορεία του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας.
