Περισσότερους από οκτώ μήνες μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, η παγκόσμια αγορά πετρελαίου παρουσιάζει μια εντυπωσιακή αντίφαση.
Παρά τις επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια και τις συνεχιζόμενες απειλές για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, οι ποσότητες αργού που διατίθενται διεθνώς παραμένουν ιδιαίτερα υψηλές.
Όπως αναφέρει με το Bloomberg, η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε παραγωγή 10,5 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως τον Οκτώβριο, επίπεδο που είχε καταγραφεί μόλις μία ακόμη φορά από το 2022. Σημαντικές αυξήσεις παραγωγής ανέφεραν επίσης το Ιράκ και το Κουβέιτ, ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα μπορούν πλέον να αυξάνουν την παραγωγή τους χωρίς τους περιορισμούς των ποσοστώσεων του ΟΠΕΚ.
Η ενισχυμένη προσφορά έχει οδηγήσει σε σημαντική αποκλιμάκωση των τιμών. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του πετρελαίου κατέγραψαν ενδοεβδομαδιαία πτώση που πλησίασε το 25% σε μηνιαία βάση, ενώ το Brent υποχώρησε προσωρινά κάτω από τα 90 δολάρια το βαρέλι.
Η εξέλιξη περιορίζει τις πληθωριστικές πιέσεις και προσφέρει ανάσα στην παγκόσμια οικονομία.
Η παραγωγή των ΗΠΑ
Καθοριστική είναι και η συμβολή της αυξημένης παραγωγής εκτός Μέσης Ανατολής. Η εβδομαδιαία παραγωγή αργού στις ΗΠΑ ξεπέρασε για πρώτη φορά τα 14 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ενώ Βραζιλία και Γουιάνα κατέγραψαν ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) ανακοίνωσε ότι, για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου, η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου ξεπερνά τη ζήτηση, διαπιστώνοντας τις πρώτες ενδείξεις εξισορρόπησης της αγοράς.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι εξίσου θετική σε όλα τα ενεργειακά προϊόντα. Το ευρωπαϊκό ντίζελ εξακολουθεί να διαπραγματεύεται κοντά στα 170 δολάρια το βαρέλι, ενώ το κόστος μεταφοράς πετρελαίου παραμένει υψηλό.
Στενά του Ορμούζ: Οι επιθέσεις και οι εναλλακτικές διαδρομές μεταφοράς
Παρά τη βελτίωση της προσφοράς, οι κίνδυνοι στη ναυσιπλοΐα παραμένουν έντονοι. Οι επιθέσεις κατά δεξαμενόπλοιων έχουν προκαλέσει ανθρώπινες απώλειες και διαρροές πετρελαίου, ενώ οι απειλές για τα συστήματα πλοήγησης αυξάνουν την αβεβαιότητα.
Οι πετρελαϊκές εταιρείες έχουν αναπτύξει εναλλακτικές διαδικασίες μεταφοράς φορτίων, με μεταφορτώσεις μεταξύ μεγάλων δεξαμενόπλοιων στον Κόλπο του Ομάν. Αυτή η πρακτική επιτρέπει τη διατήρηση σημαντικών εξαγωγικών ροών, παρά τους κινδύνους στα Στενά του Ορμούζ.
Παράλληλα, η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία του Άμπου Ντάμπι μείωσε τις τιμές βασικών ποιοτήτων αργού για να προσελκύσει αγοραστές, ενώ αντίστοιχες κινήσεις πραγματοποίησε και η Σαουδική Αραβία.
Η πτώση της ζήτησης
Η εξισορρόπηση της αγοράς δεν οφείλεται αποκλειστικά στην ενίσχυση της παραγωγής. Ο πόλεμος έχει περιορίσει σημαντικά και την κατανάλωση καυσίμων.
Η Vitol εκτιμά ότι η σύγκρουση έχει μειώσει την παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου κατά περίπου 3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Τον Οκτώβριο, οι εισαγωγές αργού της Κίνας υποχώρησαν κατά περίπου 15% σε ετήσια βάση, στα 9,9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Παρά τη σημερινή επάρκεια, αναλυτές προειδοποιούν ότι μια νέα κλιμάκωση των επιθέσεων θα μπορούσε να ανατρέψει γρήγορα την εικόνα.
