Το 2026 διαμορφώνεται ως χρονιά καμπής για τον κόσμο του κρασιού. Όχι μόνο επειδή αλλάζουν οι συνήθειες των καταναλωτών, αλλά γιατί το ίδιο το κρασί –από το αμπέλι μέχρι το ποτήρι– επαναπροσδιορίζεται.
Η κλιματική κρίση, η τεχνολογία, οι νέες γενιές και μια γενικότερη ανάγκη για λιγότερη επιτήδευση και περισσότερη αυθεντικότητα διαμορφώνουν ένα τοπίο πολύ διαφορετικό από εκείνο που γνωρίζαμε πριν από μία δεκαετία.
Το κλίμα επιδρά στο κλήμα
Η μεγάλη σταθερά που επηρεάζει τα πάντα είναι το κλίμα. Σύμφωνα με ευρωπαϊκά μετεωρολογικά δεδομένα, το 2026 αναμένεται να είναι μία από τις θερμότερες χρονιές που έχουν καταγραφεί. Αυτό μεταφράζεται σε ακραία καιρικά φαινόμενα, ξηρασίες, πυρκαγιές, αλλά και νέες ευκαιρίες για περιοχές που -μέχρι πρότινος- θεωρούνταν ακατάλληλες για αμπελουργία.
Σκανδιναβικές χώρες όπως η Σουηδία, αλλά και τμήματα της Βρετανίας και της βόρειας Γαλλίας, φυτεύουν πλέον αμπέλια με σοβαρές προοπτικές ποιότητας. Το κρασί μετακινείται βόρεια, ακολουθώντας τη θερμοκρασία.
Την ίδια στιγμή, ο κλάδος αλλάζει και από μέσα. Οινοποιοί σε ολόκληρο τον κόσμο επενδύουν όλο και περισσότερο στη βιώσιμη καλλιέργεια, στη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα και στις αναγεννητικές πρακτικές. Δεν πρόκειται πλέον για μόδα, αλλά για όρο επιβίωσης. Οι καταναλωτές –ιδίως οι νεότεροι– δείχνουν ξεκάθαρα ότι θέλουν να ξέρουν τι πίνουν, από πού προέρχεται και πώς παράγεται.
Η νέα γενιά πίνει διαφορετικά
Παράλληλα, το κρασί απομακρύνεται από την εικόνα του «αυστηρού» προϊόντος. Η νέα γενιά πίνει διαφορετικά.
Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες της αμερικανικής αγοράς, οι Millennials (γεννημένοι 1981-1996) έχουν πλέον ξεπεράσει τους Baby Boomers (γεν. 1946 -1964) στην κατανάλωση κρασιού, ενώ η Gen Z (γεν. 1997 – 2012, ηλικίες δηλαδή 14 έως 28 ετών) αυξάνει σταθερά την παρουσία της, παρά το γεγονός ότι πίνει λιγότερο αλκοόλ συνολικά. Αυτό που αλλάζει είναι ο τρόπος: λιγότερη επισημότητα, περισσότερη εμπειρία.
Τα wine bars γεμίζουν, τα φεστιβάλ φυσικού κρασιού γίνονται σημείο συνάντησης, ενώ το κρασί ενσωματώνεται στην ποπ κουλτούρα, στον κινηματογράφο, ακόμα και στον αθλητισμό. Δεν είναι τυχαίο ότι μεγάλες αμερικανικές ομάδες συνεργάζονται πλέον με οινοποιεία, ούτε ότι σειρές και ταινίες χτίζουν ολόκληρες αφηγήσεις γύρω από το κρασί.
Στο επίκεντρο αυτής της αλλαγής βρίσκεται το αφρώδες. Η σαμπάνια μπορεί να δείχνει σημάδια κόπωσης, όμως το αφρώδες κρασί συνολικά γνωρίζει άνθηση. Prosecco, crémant, sekt, lambrusco, αγγλικά sparkling αλλά και νέες ετικέτες από Σικελία και Κορσική κερδίζουν έδαφος. Είναι πιο προσιτά, πιο «φιλικά» και συνδέονται με στιγμές χαλάρωσης και όχι επίδειξης. Το αφρώδες γίνεται καθημερινό, όχι εορταστικό.
Εμπειρίες και οινοτουρισμός
Ταυτόχρονα, οι καταναλωτές αναζητούν εμπειρίες. Οινοτουρισμός, αλλά όχι όπως τον ξέραμε. Τα οινοποιεία επενδύουν σε δραστηριότητες: πεζοπορία, ποδηλασία, γαστρονομικά events, ακόμα και αθλήματα περιπέτειας.
Στη Νότια Αφρική, τη Νότια Ευρώπη και τη Νότια Αμερική, το κρασί συνδυάζεται με τη φύση και την περιπέτεια. Σύμφωνα με διεθνή στοιχεία, σχεδόν τρία στα τέσσερα οινοποιεία σκοπεύουν να αυξήσουν τις εμπειρίες που προσφέρουν, καθώς πλέον αποτελούν σημαντικό κομμάτι των εσόδων τους.
Παράλληλα, αλλάζει και ο τρόπος που αγοράζουμε κρασί. Οι λίστες στα εστιατόρια γίνονται μικρότερες ή εξαφανίζονται. Τη θέση τους παίρνει η προσωπική σύσταση, η συζήτηση με τον σομελιέ, η εμπειρία. Σε πολλές πόλεις, το μοντέλο «πες μου τι σου αρέσει και θα σου διαλέξω εγώ» κερδίζει έδαφος. Είναι πιο άμεσο, πιο ανθρώπινο και λιγότερο αγχωτικό.
Ο ρόλος της ΑΙ
Ιδιαίτερο ρόλο παίζει πλέον και η τεχνητή νοημοσύνη. Από τη διαχείριση αμπελώνων και την πρόβλεψη καιρικών συνθηκών, μέχρι εφαρμογές που προτείνουν κρασιά με βάση τις γευστικές προτιμήσεις του χρήστη, η AI μπαίνει δυναμικά στον κόσμο του οίνου. Ήδη σε περιοχές όπως η Νάπα Βάλεϊ, ξενοδοχεία και οινοποιεία χρησιμοποιούν αλγορίθμους για να σχεδιάσουν εξατομικευμένες εμπειρίες για τους επισκέπτες.
Και βέβαια, αλλάζει και το ίδιο το προϊόν. Νέα μεγέθη φιαλών, μικρότερες ποσότητες, πιο προσιτές τιμές. Η εποχή του μεγάλου, ακριβού μπουκαλιού υποχωρεί υπέρ της ευελιξίας. Οι καταναλωτές θέλουν να δοκιμάζουν περισσότερα, χωρίς να δεσμεύονται οικονομικά ή ποσοτικά.
Η χρονιά της εξερεύνησης και της αλλαγής
Παρά τις δυσκολίες της αγοράς, τις πιέσεις από το κόστος και τις μειωμένες συνολικές πωλήσεις, το κρασί δείχνει να περνά σε μια νέα φάση ωρίμανσης. Λιγότερο ελιτίστικο, πιο ανθρώπινο. Λιγότερο προβλέψιμο, πιο ζωντανό.
Το 2026 δεν θα είναι η χρονιά της ποσότητας. Θα είναι η χρονιά της εμπειρίας, της εξερεύνησης και της αλλαγής. Και ίσως, τελικά, αυτό να είναι το καλύτερο νέο για το κρασί εδώ και πολύ καιρό.
