Τα πλεονεκτήματα που θα δημιουργηθούν στο εμπορικό ισοζύγιο της χώρας μας επικαλείται ο Γ.Γ. Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων & Εξωστρέφειας (ΓΓΔΟΣΕ), Δημήτρης Σκάλκος, όσον αφορά τη θετική ψήφο της χώρας μας στη συμφωνία EE – Mercosur.
H Ελλάδα στη συνεδρίαση του Συμβουλίου της 9ης Ιανουαρίου 2026 τάχθηκε με την πλευρά της Γερμανίας στη συμφωνία αυτήν, αφήνοντας στα κρύα του λουτρού τη Γαλλία, η οποία τάχθηκε κατά.
«Οι αποφάσεις έγειραν προς την πλευρά της Γερμανίας, εξαιτίας της Ιταλίας, η οποία ήταν ο αποφασιστικός παράγοντας που θα μπορούσε να σταματήσει τη συμφωνία αυτήν», παραδέχεται ο Έλληνας ΓΓΔΟΣΕ. Η Ιταλία αρχικά είχε επιφυλαχθεί, αλλά τελικά τάχθηκε υπέρ της συμφωνίας.
«Αν είχε ταχθεί κατά, τότε θα μπορούσε η συμφωνία να παγώσει», προσθέτει ο κ. Σκάλκος.
Ο καταλύτης για την επιτάχυνση μιας συμφωνίας που χρόνιζε από το 2019 -αν όχι από το 2000- είναι αναμφίβολα ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ. Η αβεβαιότητα που έχει επιφέρει στο εμπόριο μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ είναι, σύμφωνα με τον ΓΓΔΟΣΕ ο καταλύτης που επιτάχυνε τη συμφωνία ΕΕ – Mercosur. «Οι Γερμανοί, αλλά και άλλοι Ευρωπαίοι παραγωγοί, ψάχνουν εναγωνίως νέες αγορές των προϊόντων τους», λέει ο ΓΓΔΟΣΕ.
Γαλλία και Πολωνία δεν ήθελαν συμφωνία
Οι δύο αποφασιστικοί παράγοντες στην Ευρώπη που δεν ήθελαν τη συμφωνία ΕΕ – Mercosur ήταν η Γαλλία και η Πολωνία. Οι χώρες αυτές τάχθηκαν κατά της συμφωνίας, με στόχο να προστατέψουν τις μεγάλες εσωτερικές αγορές αγροδιατροφικών προϊόντων τους. Μαζί τους συντάχθηκαν η Αυστρία, η Ιρλανδία και η Ουγγαρία.
Από την άλλη πλευρά βρέθηκαν όλοι οι άλλοι, εκτός από Βέλγιο, που απείχε. Όμως ήταν κυρίως η Γερμανία, η Ιταλία και η Ισπανία που καθόρισαν το τελικό αποτέλεσμα. Υπενθυμίζεται ότι με βάση τους κανονισμούς της ΕΕ απαιτείται το 55% του πληθυσμού της ΕΕ για να καθορίσει το αποτέλεσμα στο Συμβούλιο Υπουργών της Ε.Ε. Τελικά συγκεντρώθηκε το 65%.
Έτσι, η συμφωνία, η οποία αναμένεται να δημιουργήσει τη μεγαλύτερη αγορά ελεύθερου εμπορίου στον πλανήτη, με περισσότερους από 700 εκατ. καταναλωτές, αναμένεται να υπογραφεί αύριο επισήμως στην Παραγουάη.
Θετική για την Ελλάδα
Κατά τον ΓΓΔΟΣΕ η συμφωνία κρύβει προκλήσεις, αλλά είναι θετική για τη χώρα μας. «(Η συμφωνία) είναι κατ’ αρχήν θετική ως προς στρατηγικούς τομείς, όπως οι ναυτιλιακές υπηρεσίες και η προστασία των Γεωγραφικών Ενδείξεων.
Ταυτόχρονα, εγείρονται ανησυχίες για τον αγροδιατροφικό τομέα, ιδίως για τις συνέπειες των εισαγωγών από τη Mercosur επί συγκεκριμένων κλάδων της ελληνικής παραγωγής (ρύζι, εσπεριδοειδή)», λέει χαρακτηριστικά. Ο ίδιος επισημαίνει ότι το άμεσο εμπόριο αγαθών μεταξύ Ελλάδας και Mercosur είναι αμελητέο, αλλά μπορεί να επηρεάσει εμμέσως το διεθνές εμπόριο της χώρας.
Ένα παράδειγμα έμμεσης επίπτωσης στο εμπόριο της Ελλάδας είναι αν οι Σουηδοί και οι Δανοί αρχίσουν να καταναλώνουν πορτοκάλια και μήλα Mercosur, αντί Αργολίδος και Πηλίου αντίστοιχα. Το ρίσκο όμως αυτό ο ΓΓΔΟΣΕ θεωρεί ότι είναι μετρημένο, καθώς θα υπάρχουν δικλίδες ασφαλείας της εγχώριας παραγωγής.
Χαμηλές ποσοστώσεις
Κατ’ αρχάς θα υπάρχουν ποσοστώσεις στον όγκο των αγαθών που θα εισάγονται στην Ευρώπη από τις χώρες της Mercosur. Οι ποσοστώσεις αυτές είναι πολύ χαμηλές, όπως για παράδειγμα στο κρέας σε 1% έως 2% της ετήσιας κατανάλωσης. Αντίστοιχες ποσοστώσεις φυσικά θα υπάρχουν και στις εξαγωγές ευρωπαϊκών προϊόντων προς τις χώρες της Mercosur.
Η δεύτερη δικλίδα ασφαλείας έχει να κάνει με τις απότομες μεταβολές στις ανταλλασσόμενες ποσότητες και τιμές. Προβλέπεται επαναφορά των δασμών που ισχύουν σήμερα, εφόσον οι ποσότητες που εισάγονται ένθεν κακείθεν της ΕΕ και των χωρών της Mercosur, παρουσιάσουν μεγάλη αύξηση ή πολύ μεγάλη μείωση τιμής των αγαθών σε σχέση π.χ. με τον μέσο όρο της τελευταίας τριετίας. Το όριο αυτό μεταβολής της τιμής είχε ορισθεί στο 8% αρχικά, αλλά με τις παρεμβάσεις και της Ελλάδας μειώθηκε στο 5%.
Προστασία προϊόντων ΠΟΠ
Στα θετικά επίσης συγκαταλέγονται και η προστασία των προϊόντων Γεωγραφικής Ένδειξης κάτι που πολύ λίγες χώρες δέχονται, συμπεριλαμβανομένου του στρατηγικού εταίρου της ΕΕ οι ΗΠΑ. Συνολικά 20 προϊόντα προστατεύονται, μεταξύ των οποίων η φέτα, το λάδι καλαμάτας, το μανούρι κ.ά., ενώ επιπλέον η ελληνική κυβέρνηση συμπεριέλαβε τα εσπεριοδοειδή στα 344 ευρωπαϊκά προϊόντα που προστατεύονται με τις προαναφερόμενες ασφαλιστικές δικλείδες.
Ακόμη, όπως αναφέρει ο κ. Σκάλκος, για τη στήριξη των Ευρωπαίων παραγωγών από πιθανές δυσμενείς συνέπειες λόγω των εισαγωγών από τη Mercosur, δύναται να ενεργοποιηθεί το λεγόμενο «Ενιαίο Δίχτυ Ασφάλειας» (Unity Safety Net).
Πρόκειται για ένα προτεινόμενο ταμείο ύψους 6,3 δισ. ευρώ, στο πλαίσιο του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034, το οποίο έχει σχεδιαστεί με στόχο να προστατεύει τους αγρότες της ΕΕ από κρίσεις της αγοράς και οικονομικούς κλυδωνισμούς.
Δίκτυ ασφαλείας
Το Δίκτυ Ασφαλείας αυτό ουσιαστικά διπλασιάζει το τρέχον αποθεματικό κρίσης για τη γεωργία στο πλαίσιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ). Πρόκειται, ωστόσο, για ένα μικροποσό, που η Ελλάδα τώρα πιέζει ν’ αυξηθεί.
Πάντως, ο ΓΓΔΟΣΕ είναι υπέρμαχος της η συμφωνίας ΕΕ – Mercosur, καθώς ενισχύει το εμπορικό πλεόνασμα της χώρας μας με τις χώρες αυτές, αφού εξασφαλίζει ένα ευνοϊκότερο πλαίσιο μέσω της Συμφωνίας.
Το πλεόνασμα αυτό στο εμπόριο υπηρεσιών -κυρίως ναυτιλιακών- είναι πολύ μεγάλο και ανέρχεται σε 1,6 δισ. ευρώ. Ξεπερνά δε κατά πολύ το έλλειμμα ύψους 534 εκατ. ευρώ που παρουσιάζει η χώρα μας στο εμπόριο αγαθών με τις χώρες της Mercosur.
Στις χώρες Mercosur δεν εξάγουμε σχεδόν τίποτα
Μάλιστα, η Βραζιλία είναι ο δεύτερος εμπορικός εταίρος της χώρας μας στον πλανήτη στην παροχή μεταφορικών υπηρεσιών, μετά την Κίνα. Μόνον πέρυσι η χώρα είχε από τη Βραζιλία εισπράξεις 1,3 δισ. ευρώ, ποσό που είναι υπερδεκαπλάσιο των συνολικών ελληνικών εξαγωγών αγαθών προς όλες τις χώρες της Merocosur και οι οποίες πέρυσι ανήλθαν σε μόλις 108 εκατ. ευρώ ή στο 0,22% των συνολικών εξαγωγών της χώρας.
«Πρακτικά στις χώρες της Mercosur, εξαιρουμένων των υπηρεσιών, δεν εξάγουμε τίποτε», σημειώνει ο Δημήτρης Σκάλκος.
Τέλος, σύμφωνα με ΓΓΔΟΣΕ, όπως η είσοδος της χώρας μας στην τότε ΕΟΚ ανάγκασε τις επιχειρήσεις μας να γίνουν περισσότερο ανταγωνιστικές, έτσι και η διεύρυνση αυτή της ζώνης ελεύθερου εμπορίου θα καταστήσει τις ελληνικές επιχειρήσεις περισσότερο ανταγωνιστικές και εξωστρεφείς.
Οι ελληνικές επιχειρήσεις θα βρουν μια νέα αγορά 270 εκατ. ευρώ κατοίκων και είναι στο χέρι τους να κερδίσουν από αυτές.
