Μέσα στο επόμενο εξάμηνο, αν ισχύουν οι εκτιμήσεις κυβερνητικών στελεχών σύμφωνα με τις οποίες η προθεσμία ολοκλήρωσης έργων του Ταμείου Ανάκαμψης είναι η 31η Αυγούστου και όχι η 30η Ιουνίου, πρέπει να τεθούν σε παραγωγική λειτουργία δεκάδες τεχνολογικά έργα του Δημοσίου. Πρόκειται για μικρά έργα μερικών δεκάδων χιλιάδων ευρώ αλλά και για μεγάλες επενδύσεις με κόστος αρκετές εκατοντάδες εκατομμύρια, όπως η ψηφιοποίηση εγγράφων σε ολόκληρο το Δημόσιο. Στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, που έχουν αναλάβει το μεγαλύτερο βάρος των τεχνολογικών έργων στο Δημόσιο μέσω της Κοινωνία της Πληροφορίας ΑΕ (ΚτΠ ΑΕ), τρέχουν και δεν φτάνουν αφού προς το παρόν κινούνται με ημερομηνία ολοκλήρωσης την 30η Ιουνίου!
Το ίδιο τρέχουν και οι εταιρείες πληροφορικής οι οποίες έχουν υπογράψει συμβάσεις που προβλέπουν παράδοση πλήθους σύνθετων έργων σε ασφυκτικές προθεσμίες. Η ΚτΠ ΑΕ, εκτός από τα προγράμματα κρατικών ενισχύσεων, διαχειρίζεται περίπου 165 συμβάσεις, συνολικού προϋπολογισμού 2,3 δισ. ευρώ. Επιπλέον 2,2 δισ. ευρώ, περίπου, είναι ο προϋπολογισμός έργων και προγραμμάτων του Ταμείου Ανάκαμψης που εκτελούν άλλοι κρατικοί φορείς, περίπου το ένα δισ. από τα οποία αφορά σε έργα.
Ήδη έχουν αρχίσει οι ακυρώσεις διαγωνισμών που σέρνονται ακόμα και σήμερα λόγω προσφυγών εταιρειών, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η συζήτηση για το πως θα χρηματοδοτηθούν έργα που δεν θα έχουν ολοκληρωθεί μέχρι 30 Ιουνίου (ή 31 Αυγούστου). Πρόκειται για κρίσιμα τεχνολογικά έργα που δεν μπορούν να μείνουν στη μέση αφού έχουν ήδη καταβληθεί μεγάλα ποσά μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και έχει υλοποιηθεί σημαντικό ποσοστό του φυσικού αντικειμένου.
Αυτή την περίοδο στην ΚτΠ ΑΕ, η διοίκηση Σταύρου Ασθενίδη (η θητεία της οποίας ανανεώνεται για επιπλέον τρία χρόνια) φτιάχνει έναν κατάλογο με την κατάσταση που βρίσκεται κάθε έργο ώστε να κριθεί η τύχη του. Οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν σε κυβερνητικό επίπεδο, ενώ θα αξιοποιηθεί και το μεγάλο (άνω των 400 εκατ. ευρώ) Εθνικό Πρόγραμμα (ΕΠΑ) του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης για να αιμοδοτηθούν συγκεκριμένα έργα που δεν θα παραδοθούν εγκαίρως και θα μείνουν χωρίς χρηματοδότηση λόγω λήξης του Ταμείου Ανάκαμψης.
Οι αποφάσεις είναι εύκολες για διαγωνισμούς που δεν έχουν ολοκληρωθεί λόγω προσφυγών ή δεν ξεκίνησαν ποτέ. Είναι, όμως, πιο δύσκολες για μεγάλα έργα που έχουν συμβασιοποιηθεί και υπάρχουν ανάδοχοι, αλλά είτε δεν έχουν ξεκινήσει, είτε βρίσκονται σε πολύ αρχικό στάδιο και δεν υπάρχει καμία περίπτωση ολοκλήρωση μέχρι τον Ιούνιο ή τον Αύγουστο. Υπάρχουν και άλλα ζητήματα όπως οι περιπτώσεις έργων που θα έχουν μεν ολοκληρωθεί αλλά δεν θα έχουν τεθεί σε παραγωγική λειτουργία ή έργων που παραδίδονται από τους αναδόχους με πολλά προβλήματα και δε μπορούν να λειτουργήσουν!
Έτσι, για παράδειγμα, ακυρώθηκε ο διαγωνισμός για τη δημιουργία Κέντρων Κυβερνοασφάλειας (Security Operation Centers – SOCs), προϋπολογισμού άνω των 30 εκατ. ευρώ, που είχε εμπλακεί σε προσφυγές εταιρειών. Ο σχεδιασμός προβλέπει τώρα πως ο κάθε κρατικός φορέας που διαχειρίζεται μεγάλο όγκο ψηφιακών δεδομένων (από το Κτηματολόγιο μέχρι την ΗΔΙΚΑ στο υπουργείο Υγείας) θα προωθεί τη δημιουργία SOC με δικά του κονδύλια και ξεχωριστό διαγωνισμό. Ακυρώθηκε, επίσης, το μεγάλο έργο του υπουργείου Τουρισμού για το ηλεκτρονικό Μητρώο Τουριστικών Επιχειρήσεων (eMHTE), προϋπολογισμού 13,2 εκατ. ευρώ, μέσω του οποίου θα παρέχονταν προηγμένες ηλεκτρονικές υπηρεσίες και θα διεξάγονταν αποτελεσματικότερα οι έλεγχοι σε τουριστικές εταιρείες.
Πιο δύσκολο είναι, όμως, να ληφθούν αποφάσεις για έργα στα οποία υπάρχουν ανάδοχοι χωρίς να προχωρούν όπως η ψηφιοποίηση των εγγράφων (από ιατρικές εξετάσεις μέχρι ακτινογραφίες) του υπουργείου Υγείας, ύψους άνω των 235 εκατ. ευρώ. Για την ψηφιοποίηση του υπουργείου Υγείας έχουν υπογραφεί συμβάσεις με οκτώ αναδόχους (σχεδόν ολόκληρη την αγορά πληροφορικής) και πλήθος υπεργολάβων χωρίς να έχει ξεκινήσει. Για παράδειγμα, έπρεπε να υπογραφούν ξεχωριστά μνημόνια με περίπου 170 νοσοκομεία της χώρας και έχουν υπογραφεί μόλις επτά! Σύμφωνα με πληροφορίες υπάρχει εισήγηση στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης για αναστολή του έργου μέχρι νεωτέρας. Σε αντίστοιχη δύσκολη κατάσταση είναι και η ψηφιοποίηση των εγγράφων της ΑΑΔΕ, προϋπολογισμού περί τα 40 εκατ. ευρώ, που είχε εμπλακεί σε προσφυγές και κόντρα μεταξύ των υποψηφίων αναδόχων.
Ακόμα πιο δύσκολη εξίσωση έχει να λύσει η ΚτΠ ΑΕ και άλλοι φορείς του Δημοσίου με έργα που θα έχουν μεν παραδοθεί στις 30 Ιουνίου (ή στις 31 Αυγούστου) αλλά δε μπορούν να τεθούν σε παραγωγική λειτουργία για διάφορους λόγους. Για την κάλυψη του ορόσημου του Ταμείου Ανάκαμψης πρέπει το έργο να λειτουργεί. Όμως, για παράδειγμα, το σύστημα επιχειρησιακού λογισμικού (ERP) για ολόκληρο το Δημόσιο θα έχει εγκατασταθεί στις 30 Ιουνίου αλλά το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους δε μπορεί να αλλάξει σύστημα στη μέση της χρονιάς και θα το κάνει προς το τέλος του 2026. Έτσι είτε πρέπει να υπάρξει χαλάρωση της κοινοτικής απαίτησης για παραγωγική λειτουργία από αρχές Ιουλίου, είτε να πληρώσει το Δημόσιο κάποιο σοβαρό ποσό συντήρησης για ένα σύστημα που θα λειτουργεί αλλά δεν θα χρησιμοποιείται μέχρι τα τέλη του έτους. Ακόμα χειρότερη είναι η κατάσταση με έργα που παραδίδονται από τους αναδόχους σε τέτοια κατάσταση που δε μπορούν να λειτουργήσουν! Ήδη καταγράφονται τέτοια παραδείγματα σε κρατικές υπηρεσίες οι οποίες βρίσκονται σε συνεχή αλληλογραφία με τους αναδόχους ώστε να λειτουργήσουν τα συστήματα μέχρι τα τέλη Ιουνίου.
