Σε μια συνολική επανεκκίνηση του δικτύου σταθερών συγκοινωνιών προχωρά η ΣΤΑΣΥ, θέτοντας σε εφαρμογή ένα εκτεταμένο πρόγραμμα παρεμβάσεων που ξεπερνά τα 300 εκατ. ευρώ και φιλοδοξεί να αλλάξει ουσιαστικά την εικόνα του Μετρό και του Ηλεκτρικού. Στον πυρήνα του σχεδιασμού βρίσκεται η ανάταξη και ο εκσυγχρονισμός του υφιστάμενου στόλου, με τη διοίκηση της εταιρείας να προετοιμάζει δύο νέους διαγωνισμούς για την αναβάθμιση συνολικά 22 συρμών, συνολικού προϋπολογισμού που προσεγγίζει τα 180 εκατ. ευρώ. Κεντρικός στόχος των παρεμβάσεων είναι η αύξηση της διαθεσιμότητας του τροχαίου υλικού και η μείωση των χρονοαποστάσεων, ώστε οι επιβάτες να απολαμβάνουν πιο συχνά, αξιόπιστα και ποιοτικά δρομολόγια. Πρόκειται για μια στρατηγική επιλογή που απαντά στις χρόνιες αδυναμίες του δικτύου και στις αυξημένες απαιτήσεις της καθημερινής μετακίνησης.
Αναβάθμιση παλαιών συρμών σε γραμμές 1, 2 και 3
Ειδικότερα για τη γραμμή 1, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει την ανακαίνιση 10 ακόμη συρμών της 10ης σειράς, οι οποίοι κατασκευάστηκαν στις αρχές της δεκαετίας του 1990 και εντάχθηκαν στο δίκτυο την περίοδο 1993-1994. Το κόστος της παρέμβασης εκτιμάται ότι θα ανέλθει στα 70 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, δρομολογείται η αναβάθμιση συρμών των γραμμών 2 και 3 του Μετρό, που αφορά 12 από τους συνολικά 28 συρμούς της πρώτης προμήθειας του 2000. Η παρέμβαση περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, και την προσθήκη κλιματισμού στους χώρους επιβατών – μια αναβάθμιση κομβικής σημασίας, καθώς αναμένεται να αυξήσει σημαντικά τη διαθεσιμότητα του στόλου. Σήμερα, αρκετοί από αυτούς τους συρμούς παραμένουν εκτός κυκλοφορίας, ενώ οι υψηλές θερμοκρασίες καθιστούν τις μετακινήσεις ιδιαίτερα δύσκολες. Πρόκειται ωστόσο για ένα εκτεταμένο «λίφτινγκ» με χρονικό ορίζοντα περίπου τριών ετών. Το κόστος της πρώτης φάσης υπολογίζεται στα 107 εκατ. ευρώ, ενώ σε δεύτερο στάδιο προβλέπεται η αναβάθμιση και των υπόλοιπων 16 συρμών.
Αξίζει να σημειωθεί ότι από τους 28 συρμούς της συγκεκριμένης προμήθειας, τέσσερις παραμένουν παροπλισμένοι λόγω έλλειψης ανταλλακτικών, ενώ άλλοι τέσσερις έχουν μεταφερθεί στα δρομολόγια της γραμμής 1. Οι συρμοί αυτοί δεν διέθεταν εκ κατασκευής κλιματισμό στους χώρους επιβατών, παρά μόνο στις καμπίνες των οδηγών. Ο αερισμός περιορίζεται σε σύστημα εξαερισμού και ανοιγόμενα μικρά παράθυρα στο άνω μέρος των βαγονιών, γεγονός που καθιστά τις συνθήκες ασφυκτικές κατά τη διάρκεια καυσώνων. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δύο νέοι διαγωνισμοί αναμένεται να προκηρυχθούν το αργότερο εντός του επόμενου τριμήνου, καθώς η προετοιμασία τους βρίσκεται στο τελικό στάδιο και απομένει η οριστικοποίηση των οικονομικών και χρηματοδοτικών παραμέτρων.
Οι καθυστερήσεις και οι νέες προμήθειες
Την ίδια στιγμή, βρίσκεται σε εξέλιξη η αναβάθμιση 14 συρμών για τη γραμμή 1, έργο που έχει αναλάβει η ισπανική εταιρεία CAF. Η παραλαβή τους αναμένεται να ξεκινήσει από τον Μάρτιο, έπειτα από σημαντικές καθυστερήσεις. Αν και το έργο θα έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί νωρίτερα, πλέον μετατίθεται για τον Μάιο του 2027. Για τις καθυστερήσεις έχουν ενεργοποιηθεί οι προβλεπόμενες ρήτρες, ενώ από την άνοιξη προβλέπεται σταδιακή ένταξη των συρμών στο δίκτυο.
Υπενθυμίζεται ότι και η Ελληνικό Μετρό προετοιμάζεται παράλληλα για τη δημοπράτηση νέας προμήθειας 15 συρμών, η οποία, σύμφωνα με πληροφορίες, θα «σπάσει» σε δύο διαγωνισμούς. Ο πρώτος αφορά επτά διρευματικούς συρμούς για τη γραμμή 3, ικανούς να κινούνται τόσο στο υπόγειο όσο και στο υπέργειο τμήμα της γραμμής, από τη Δουκίσσης Πλακεντίας έως το Αεροδρόμιο. Οι συρμοί αυτοί θεωρούνται απολύτως αναγκαίοι, ιδίως τους θερινούς μήνες, όταν η επιβατική κίνηση προς το αεροδρόμιο εκτοξεύεται, γεγονός που οδηγεί και στην επίσπευση του διαγωνισμού.
Ο δεύτερος διαγωνισμός, που αφορά τους υπόλοιπους οκτώ συρμούς, μετατίθεται χρονικά. Οι προϋπολογισμοί ανέρχονται σε 145 εκατ. ευρώ και 155 εκατ. ευρώ αντίστοιχα, με χρηματοδότηση από πόρους του ΕΣΠΑ. Οι διαδικασίες τοποθετούνται εντός του 2026, με την παράδοση των συρμών να εξαρτάται από την ομαλή εξέλιξη των διαγωνισμών και την απουσία προσφυγών.
Υποδομές, σηματοδότηση και ανθρώπινο δυναμικό
Πέρα από το τροχαίο υλικό, ο σχεδιασμός της ΣΤΑΣΥ επεκτείνεται και σε κρίσιμες υποδομές. Στο Μετρό λειτουργούν σήμερα δύο διαφορετικά συστήματα σηματοδότησης, τα οποία προβλέπεται να αναβαθμιστούν. Το υφιστάμενο σύστημα έχει συμπληρώσει 25 χρόνια λειτουργίας και δεν υποστηρίζεται πλέον σε επίπεδο ανταλλακτικών, γεγονός που καθιστά την παρέμβαση επιτακτική. Η λύση αυτή θεωρείται μεταβατική, έως ότου ληφθεί η τελική απόφαση για την εγκατάσταση πλήρως αυτόματου συστήματος στο Μετρό της Αθήνας. Ο σχετικός προϋπολογισμός φτάνει τα 18 εκατ. ευρώ.
Ταυτόχρονα, υλοποιούνται και άλλα έργα τεχνικού εκσυγχρονισμού, όπως η αντικατάσταση 32 χιλιομέτρων σιδηροτροχιών, κυρίως σε καμπύλα τμήματα όπου παρατηρείται αυξημένη φθορά. Το έργο, που ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο, εξελίσσεται με γρήγορους ρυθμούς και αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2026. Οι εργασίες πραγματοποιούνται κυρίως τη νύχτα, εξηγώντας και τις κατά διαστήματα διακοπές κυκλοφορίας στη γραμμή 2. Η επένδυση ανέρχεται σε περίπου 5 εκατ. ευρώ για τις εργασίες και επιπλέον 2 εκατ. ευρώ για την προμήθεια υλικών.
Για την επίτευξη των στόχων αυτών, κρίσιμη θεωρείται και η ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού. Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται η πρόσληψη περίπου 370 ατόμων μόνιμου προσωπικού, ώστε να καλυφθούν οι αυξημένες λειτουργικές ανάγκες του δικτύου.
Στον ίδιο κύκλο παρεμβάσεων εντάσσεται και η ανακαίνιση της γέφυρας Πουλόπουλου στα Πετράλωνα, της μεγαλύτερης σιδηροδρομικής γέφυρας της Αττικής. Η σύμβαση βρίσκεται αυτή την περίοδο στον προσυμβατικό έλεγχο, με προϋπολογισμό περίπου 3 εκατ. ευρώ.
Παρεμβάσεις για τα γκράφιτι
Τέλος, η ΣΤΑΣΥ δρομολογεί παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση του φαινομένου των γκράφιτι, με καθαρισμούς συρμών και σταθμών αλλά και με την εφαρμογή οργανωμένου σχεδίου προστασίας. Μεταξύ άλλων εξετάζεται η τοποθέτηση συστημάτων LED και το κλείσιμο χώρων ανεξέλεγκτης πρόσβασης. Για τον σκοπό αυτό θα εκπονηθεί ειδική μελέτη, με έμφαση σε σημεία όπως η περιοχή μετά τον σταθμό Ειρήνη και ο Θησείο, όπου υπάρχουν εγκαταστάσεις που μπορούν να διαμορφωθούν κατάλληλα.
