Σχέδιο θωράκισης της οικονομικής και δημοσιονομικής ασφάλειας της χώρας προωθεί η κυβέρνηση με όχημα τη συνταγματική αναθεώρηση. Όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, στο διάγγελμα του στις 2 Φεβρουαρίου 2026, το Σύνταγμα θα πρέπει να παρέχει «επαρκή εχέγγυα για τη δημοσιονομική ισορροπία και βιωσιμότητα».
Μιλώντας την Τρίτη στο ελληνογερμανικό επιμελητήριο, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, σημείωσε πως η «συνταγματική ρήτρα δημοσιονομικής σταθερότητας» αποτελεί «εγγύηση για τις επόμενες γενιές». Ο ίδιος τόνισε ακόμη ότι στο Γερμανικό Σύνταγμα υπάρχει ήδη μια τέτοια πρόβλεψη και διερωτήθηκε «πώς μια πρόβλεψη που υπάρχει στο Σύνταγμα της ισχυρότερης οικονομικά χώρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα μπορούσε να απορριφθεί από το ελληνικό πολιτικό σύστημα».
Ωστόσο, κυβερνητικοί κύκλοι αλλά και πηγές του powergame.gr από την Τράπεζα της Ελλάδας (ΤτΕ) απέκλεισαν ρητά το ενδεχόμενο να προταθεί από πλευράς κυβέρνησης ένα «φρένο χρέος», σαν εκείνο που ισχύει στη Γερμανία.
Σημειώνεται πως το συνταγματικό φρένο χρέους στη Γερμανία δεν επιτρέπει τον δημόσιο δανεισμό πάνω από του 0,35% του ΑΕΠ ετησίως, πλην όμως αυτό έχει «χαλαρώσει» από τον Μάρτιο του 2025 και το μέρος των αμυντικών δαπανών που υπερβαίνει το 1% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) έχει εξαιρεθεί από αυτό.
Μάλιστα, πρέπει να προσεχθεί το εξής: Πριν καν κλείσει ένας χρόνος από τη χαλάρωση του γερμανικού φρένου χρέους, η γερμανική κεντρική τράπεζα (Bundesbank) και το συμβούλιο των «σοφών» (sachverstaendigenrat-wirtschaft) έχουν προτείνει την… επαναφορά του μετά το 2029, καθώς η ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής για την αύξηση των αμυντικών δαπανών λήγει το 2028 και σε διαφορετική περίπτωση θα μπορούσε να ξεφύγει το γερμανικό δημόσιο χρέος.
Η πρόταση για συνταγματική ρήτρα δημοσιονομικής σταθερότητας
Εκείνο το οποίο βρίσκεται στο τραπέζι της κυβέρνησης, είναι το εξής: Να αποκτήσουν συνταγματική ισχύ οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες, κάτι που σημαίνει πως θα μπορούσε να περιληφθεί στο Σύνταγμα μία «γενική διατύπωση» περί τήρησης των εν λόγω κανόνων.
Αν και το ευρωπαϊκό ενωσιακό δικαίο -όπως παραδέχονται στελέχη του οικονομικού επιτελείου στο powergame.gr- υπερισχύει του εθνικού, σε περίπτωση που το ενωσιακό δίκαιο σε δημοσιονομικό επίπεδο κατοχυρωνόταν και συνταγματικά, θα αποτρεπόταν πλήρως κάθε ενδεχόμενη παραβίαση του στο μέλλον.
Παράλληλα, με μια τέτοια κίνηση, αναφέρουν οι ίδιες πηγές, η Ελλάδα θα έδινε ένα ακόμα πιο ισχυρό-θετικό μήνυμα για την ελληνική οικονομία στις διεθνείς αγορές, ότι η τρέχουσα θετική δημοσιονομική πορεία της δεν θα μπορούσε να διασαλευθεί σε περίπτωση οποιασδήποτε πολιτικής αλλαγής στο μέλλον.
Πληροφορίες του powergame.gr από στελέχη της οδού Νίκης αναφέρουν πως ενδεχομένως θα μπορούσε να γίνει μία ακόμα πιο συγκεκριμένη διατύπωση στην πρόταση περί συνταγματικής ρήτρας δημοσιονομικής σταθερότητας, όπως για παράδειγμα σε ποσοτικοποιημένους στόχους των δημοσιονομικών κανόνων της, δηλαδή στο Σύμφωνο Σταθερότητας για το έλλειμμα, το δημόσιο χρέος (δείχνοντας μια χαλαρότητα όμως σε αυτό σε περίπτωση κάποιας έκτακτης ανάγκης) ή ακόμα και το όριο δαπανών.
Στελέχη της κυβέρνησης εκτιμούν τέλος πως εφόσον κατοχυρωνόταν συνταγματικά η δημοσιονομική ισορροπία, θα μπορούσε να μπει ουσιαστικό τέλος στο θρίλερ των εκάστοτε προσφυγών στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) π.χ. για επαναφορά του 13ου-14ου μισθού, της 13ης-14ης σύνταξης.
