Βουνό ρυθμίσεων για τις μεταφορές περιλαμβάνονται σε σχέδιο νόμου του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών που αναρτήθηκε σχεδόν τα μεσάνυχτα της Πέμπτης για δημόσια διαβούλευση. Στις πιο σημαντικές ρυθμίσεις είναι η άνευ ανταλλάγματος παραχώρηση από την Ελληνικό Μετρό στην Σταθερές Συγκοινωνίες ΑΕ (ΣΤΑΣΥ), από 1η Μαρτίου, της διαχείρισης και εκμετάλλευσης του δικτύου των Γραμμών 2 και 3 του Μετρό, των σταθμών καθώς και των αναγκαίων εγκαταστάσεων, των οχημάτων, των υλικών και μέσων. Επιπλέον οι εταιρείες του ομίλου ΟΑΣΑ μπορούν να προχωρούν και στην προμήθεια και αναβάθμιση τροχαίου υλικού ενώ μέχρι σήμερα δεν είχαν αυτή τη δυνατότητα! Εντάσσονται επίσης οι ρυθμίσεις για τις Πρότυπες Προτάσεις, μια νέα μορφή προώθησης μεγάλων έργων, για την οποία είχε ψηφιστεί νόμος από την προηγούμενη κυβέρνηση ΝΔ ο οποίος είχε ελλείψεις. Με τις ρυθμίσεις εκτιμάται πως θα ανοίξουν φάκελοι μεγάλων έργων που είχαν υποβληθεί προς υλοποίηση μέσω Πρότυπων Προτάσεων.
Επίσης αυξάνονται τα πρόστιμα για τους λαθρεπιβάτες. Η σχετική ρύθμιση προβλέπει πως: «Στην περ. α’ της παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 1214/1981 (Α΄ 286), περί επιβολής προστίμων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) οι λέξεις «ίσο με το 60πλάσιο του βασικού ή μειωμένου εισιτηρίου» αντικαθίστανται από τις λέξεις «εκατό (100) ευρώ για υπόχρεους βασικού εισιτηρίου και πενήντα (50) ευρώ για υπόχρεους μειωμένου εισιτηρίου», β) προστίθεται δεύτερο εδάφιο, και η περ. α’ διαμορφώνεται ως εξής: «α. Στους διακινούμενους με αστικά συγκοινωνιακά μέσα στις περιοχές Αθηνών και Θεσσαλονίκης, εκατό (100) ευρώ για υπόχρεους βασικού εισιτηρίου και πενήντα (50) ευρώ για υπόχρεους μειωμένου εισιτηρίου. Το ποσό του πρώτου εδαφίου μειώνεται κατά πενήντα τοις εκατό (50%) σε περίπτωση αγοράς κάρτας απεριορίστων διαδρομών τουλάχιστον τριάντα (30) ημερών, εντός προθεσμίας που ορίζεται με την απόφαση της παρ. 6 του άρθρου 5 του ν. 3920/2011 (Α’ 33) και την απόφαση της παρ. 2 του άρθρου 3 του ν. 4482/2017 (Α΄ 102), περί αρμοδιοτήτων του Ο.Σ.Ε.Θ..».
«Ο καταλαμβανόμενος ως παραβάτης είναι υποχρεωμένος, αν δεν καταβάλει αμέσως το πρόστιμο στον συντάκτη της πράξης επιβολής του, να επιδείξει στον αρμόδιο για τον έλεγχο και την καταβολή του προστίμου Ελεγκτή Κομίστρου, την αστυνομική ταυτότητα ή άλλο δημόσιο έγγραφο από το οποίο αποδεικνύονται τα στοιχεία της ταυτότητάς του. Σε περίπτωση άρνησης του παραβάτη να καταβάλει αμέσως το πρόστιμο και να επιδείξει στοιχείο αποδεικτικό της ταυτότητάς του, ο Ελεγκτής Κομίστρου μπορεί να ζητήσει τη συνδρομή αστυνομικού οργάνου, το οποίο (αστυνομικό όργανο) υποχρεούται να συνδράμει τον Ελεγκτή για την καταγραφή στη βεβαίωση παράβασης των στοιχείων του παραβάτη».
Παρέχεται η δυνατότητα για πινακίδες ειδικού συνδυασμού γραμμάτων και αριθμών. Συγκεκριμένα προβλέπεται πως «κατά τη χορήγηση νέων πινακίδων αριθμού κυκλοφορίας οχημάτων δύναται να αποδίδεται συγκεκριμένος ειδικός συνδυασμός της γραμματικής ή αριθμητικής ακολουθίας της πινακίδας, κατ’ επιλογήν του ενδιαφερομένου (πινακίδες ειδικού συνδυασμού). 2. Προϋποθέσεις για τη χορήγηση πινακίδας ειδικού συνδυασμού είναι: α) αίτηση του ενδιαφερομένου, β) καταβολή πρόσθετου τέλους ειδικού συνδυασμού πινακίδων, πλέον του εκάστοτε ισχύοντος τέλους χορήγησης πινακίδων, γ) μη ταύτιση του επιλεγέντος συνδυασμού της γραμματικής ή αριθμητικής ακολουθίας της πινακίδας με υφιστάμενη. 3. Ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) των συνολικών εισπράξεων από το τέλος της περ. β΄ της παρ. 2 αποδίδεται στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών για τη χρηματοδότηση δράσεων οδικής ασφάλειας και βελτίωσης μεταφορών και το υπόλοιπο πενήντα τοις εκατό (50%) αποδίδεται στον κρατικό προϋπολογισμό.».
Παρέχεται ευελιξία στη διοίκηση της Σιδηρόδρομοι Ελλάδος για την αξιοποίηση του μεγάλου κτιρίου επί της οδού Καρόλου. Η σχετική ρύθμιση προβλέπει πως «η ιδία χρήση του ακινήτου της εταιρείας με την επωνυμία «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε.» με Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου 050096043001, για τη στέγαση των κεντρικών διοικητικών γραφείων της εταιρείας, αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα και ευθύνη της εταιρείας «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε», η οποία δικαιούται να ενεργεί κάθε πράξη σχετική με την ιδία χρήση του ακινήτου στο όνομά της και για λογαριασμό της».
Επίσης δημιουργείται ψηφιακή πλατφόρμα για αξιολόγηση των υπηρεσιών των ταξί και άλλων επιβατηγών δημοσίας χρήσης (Ε.Δ.Χ.). Στα οχήματα θα τοποθετηθεί σε εμφανές σημείο κώδικας που θα παραπέμπει στην πλατφόρμα η οποία θα δέχεται ανώνυμες αξιολογήσεις. Η αντικατάσταση με νέο αυτοκίνητο, είτε παλαιού αποχαρακτηρισθέντος Ε.Δ.Χ. αυτοκινήτου ΤΑΞΙ, είτε Ε.Δ.Χ. αυτοκινήτου ΤΑΞΙ του οποίου το όριο ηλικίας έχει λήξει κατ’ εφαρμογή της παρ. 5, συντελείται εντός αποκλειστικής προθεσμίας ενός (1) έτους από την ημερομηνία υποβολής αίτησης αποχαρακτηρισμού. Εάν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία, η άδεια κυκλοφορίας του Ε.Δ.Χ. αυτοκινήτου ΤΑΞΙ ανακαλείται με απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη. Διατίθενται στα ΚΤΕΛ περί τα 38 εκατ. ευρώ για την αλλαγή του στόλου λεωφορείων. Προβλέπονται και άλλες ενισχύσεις για τον ίδιο σκοπό που αυξάνονται σε περιπτώσεις συγχωνεύσεων ΚΤΕΛ.
Για την ανάπτυξη, διαχείριση και λειτουργία των δημοσίως προσβάσιμων υποδομών επαναφόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, βάσει των σχεδίων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων (ΣΦΗΟ), οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α’ βαθμού δύνανται να διενεργούν ανοιχτούς διαγωνισμούς παραχώρησης του δικαιώματος αυτού σε δημόσιους ή ιδιωτικούς χώρους, που προβλέπονται στην κατά περίπτωση πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος. Τους διαγωνισμούς μπορούν να διενεργούν και οι Ο.Τ.Α. β΄ βαθμού για δήμους της αρμοδιότητάς τους. Μεταξύ των κριτηρίων αξιολόγησης των προσφορών περιλαμβάνονται υποχρεωτικά το κόστος των παρεχόμενων υπηρεσιών, ο χρόνος υλοποίησης, η λειτουργική διαθεσιμότητα των υποδομών και η εν γένει ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών και, δυνητικά, ιδίως το πλήθος, η γεωγραφική κατανομή των σημείων επαναφόρτισης και τα βασικά ποιοτικά χαρακτηριστικά των υποδομών. Τα ως άνω πρότυπα τεύχη εγκρίνονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Εσωτερικών και Υποδομών και Μεταφορών. Ρυθμίζονται επίσης οι διαδικασίες εγκατάστασης των φορτιστών, οι σχέσεις ΟΤΕ με ΔΕΔΔΗΕ, κ.α.
Επιπλέον νομιμοποιούνται εκ των υστέρων οι πληρωμές που έγιναν από το ΟΑΣΑ το 2023 για την εκτέλεση αστικών και ειδικών τοπικού χαρακτήρα δρομολογίων στην περιοχή αρμοδιότητας ΟΑΣΑ στα Κοινά Ταμεία Εισπράξεων Λεωφορείων Νομού Αττικής (ΚΤΕΛ Ν. ΑΤΤΙΚΗΣ), Νομού Κορινθίας (ΚΤΕΛ Ν. ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ), Νομού Θηβών (ΚΤΕΛ Επαρχίας Θηβών) και Νομού Ευβοίας (ΚΤΕΛ Ν. ΕΥΒΟΙΑΣ). Επίσης αυστηροποιούνται οι ποινές για εγκλήματα σε βάρος ελεγκτών κομίστρου στις αστικές συγκοινωνίες αλλά και για φθορές στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς (ΜΜΜ) και το σιδηροδρομικό δίκτυο. Αν η φθορά «αφορά πράγμα που εξυπηρετεί τη λειτουργία φορέων, οι οποίοι διενεργούν δημόσιες επιβατικές σιδηροδρομικές και οδικές μεταφορές ή διαχειριστών υποδομής σιδηροδρομικών μεταφορών, επιβάλλονται: α) χρηματική ποινή από δέκα χιλιάδες (10.000) έως σαράντα χιλιάδες (40.000) ευρώ, ή β) παροχή κοινωφελούς εργασίας σύμφωνα με τα άρθρα 81, περί επιμέτρησης της ποινής της παροχής κοινωφελούς εργασίας και 104Α, περί μετατροπής της φυλάκισης σε κοινωφελή εργασία, του Ποινικού Κώδικα, η οποία παρέχεται στον παθόντα φορέα».
Προβλέπονται και ρυθμίσεις για την αναβάθμιση και εμπορική εκμετάλλευση στάσεων από τους συγκοινωνιακούς φορείς σε περίπτωση που δεν υπάρξει ορθή συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, καθώς και ρυθμίσεις για τη λειτουργία του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης (ΟΑΣΘ).
Μεταξύ άλλων προβλέπεται πως «κατά τον περιοδικό τεχνικό έλεγχο που διενεργείται από δημόσια και ιδιωτικά Κέντρα Τεχνικού Ελέγχου Οχημάτων (Κ.Τ.Ε.Ο.), κατά τον έλεγχο που διενεργείται για την έκδοση Κάρτας Ελέγχου Καυσαερίων και κατά τον οδικό έλεγχο από τις κινητές μονάδες ελέγχου σε πετρελαιοκίνητα οχήματα (diesel) με αναγραφόμενη στην άδεια κυκλοφορίας τους έδρα στην Περιφέρεια Αττικής ή την Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης, πέραν της μέτρησης του συντελεστή θολερότητας «Κ» των εκπεμπόμενων καυσαερίων, διενεργείται επιπλέον και έλεγχος των εκπεμπόμενων μικροσωματιδίων, με ανώτατο επιτρεπόμενο όριο το ένα εκατομμύριο (1.000.000) μικροσωματίδια ανά κυβικό εκατοστό (cm3 ).
Τα ηλεκτρικά ταξί
Προβλέπεται πως: «από την 1η Ιανουαρίου 2026, εντός των διοικητικών ορίων της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, τα νέα επιβατηγά δημοσίας χρήσης οχήματα (Ε.Δ.Χ. – ΤΑΞΙ) με άδεια κυκλοφορίας είναι οχήματα μηδενικών εκπομπών. Εξαιρούνται οι νησιωτικοί οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α’ βαθμού των ως άνω περιοχών. Για τους οδηγούς επιβατηγών δημόσιας χρήσης οχημάτων (Ε.Δ.Χ. – ΤΑΞΙ), των οποίων η ηλικία χρήσης συμπληρώνεται το έτος 2026, αναστέλλεται η υποχρέωση του πρώτου εδαφίου μέχρι την έναρξη του προγράμματος επιδότησης για την αγορά Ε.Δ.Χ. οχημάτων μηδενικών εκπομπών. Μέχρι την έναρξη του προγράμματος επιδότησης για την αγορά οχημάτων Ε.Δ.Χ. – ΤΑΞΙ μηδενικών εκπομπών οι υπόχρεοι οδηγοί του τρίτου εδαφίου δεν αντικαθιστούν το όχημά τους κατά παρέκκλιση της περ. β’ της παρ. 5 του άρθρου 89 του ν. 4070/2012 (Α’ 82), για το όριο ηλικίας απόσυρσης από την κυκλοφορία των επιβατηγών δημοσίας χρήσης οχημάτων Ε.Δ.Χ. – ΤΑΞΙ. Από την ημερομηνία έναρξης του προγράμματος επιδότησης για την αγορά Ε.Δ.Χ. οχημάτων μηδενικών εκπομπών, οι υπόχρεοι του προηγούμενου εδαφίου έχουν προθεσμία δύο (2) μηνών για να υποβάλλουν αίτηση συμμετοχής στο πρόγραμμα επιδότησης. Από την υποχρέωση του πρώτου εδαφίου εξαιρούνται για το έτος 2026 οι οδηγοί οχημάτων Ε.Δ.Χ. – ΤΑΞΙ, οι οποίοι εκμεταλλεύονται όχημα ιδιοκτησίας τους ή με σύμβαση μίσθωσης, εφόσον είναι ηλικίας άνω των εξήντα δύο (62) ετών και δεν αντικαθιστούν το όχημά τους για το έτος 2026, κατά παρέκκλιση της περ. β’ της παρ. 5 του άρθρου 89 του ν. 4070/2012, για το όριο ηλικίας απόσυρσης από την κυκλοφορία των οχημάτων Ε.Δ.Χ. – ΤΑΞΙ. Σε περίπτωση ολικής καταστροφής οχήματος Ε.Δ.Χ. – ΤΑΞΙ, πριν από τη συμπλήρωση της ηλικίας χρήσης και υπό την προϋπόθεση ότι η ηλικία του οχήματος δεν υπερβαίνει τα δέκα (10) έτη, το όχημα εξαιρείται από την υποχρέωση του πρώτου εδαφίου και δύναται το νέο όχημα Ε.Δ.Χ. – ΤΑΞΙ να είναι ηλεκτρικό ή υβριδικό ή τεχνολογίας προτύπου εκπομπών ρύπων «EURO 6» ταξινομημένο από 1ης Ιανουαρίου 2021 για το υπόλοιπο χρονικό διάστημα μέχρι τη συμπλήρωση της ηλικίας χρήσης του. Εξαιρούνται από την υποχρέωση του πρώτου εδαφίου τα οχήματα Ε.Δ.Χ. – ΤΑΞΙ, τα οποία έχουν αγοραστεί βάσει παραστατικού αγοράς εκδοθέντος έως και την 31η Δεκεμβρίου 2025 ανεξαρτήτως του χρόνου ταξινόμησής τους, ακόμη και εάν έχουν ταξινομηθεί μετά την 1 Ιανουαρίου 2026».
Απαγορεύεται η χορήγηση αδειών ίδρυσης και λειτουργίας πρατηρίων αμιγώς υγραερίου (Liquefied Petroleum Gas, LPG) ή μικτών πρατηρίων υγρών καυσίμων και υγραερίου (LPG), σε ισόγεια πολυώροφων κτισμάτων, όπου στους άνωθεν αυτών ορόφους στεγάζονται χρήσεις όπως κατοικίες, καταστήματα, εκπαιδευτήρια, νοσηλευτήρια, οίκοι ευγηρίας, γηροκομεία, θέατρα ή κινηματογράφοι ή λοιποί χώροι συνάθροισης κοινού, γραφεία και ξενοδοχεία. Ομοίως, δεν επιτρέπεται η προσθήκη εγκαταστάσεων υγραερίου (LPG) στις περιπτώσεις λειτουργούντων πρατηρίων υγρών καυσίμων που χωροθετούνται στα ισόγεια πολυώροφων κτισμάτων, όπου στους άνωθεν αυτών ορόφους στεγάζονται οι προαναφερθείσες χρήσεις. Σε υφιστάμενα μικτά πρατήρια υγρών καυσίμων και υγραερίου (LPG), όπου στον άνωθεν αυτών όροφο ή ορόφους στεγάζονται οι ίδιες χρήσεις έως την 1η.12.2027 σφραγίζονται οι εγκαταστάσεις του πρατηρίου που αφορούν στην εμπορία του υγραερίου και συνεχίζεται η αμιγής λειτουργία τους ως πρατηρίων υγρών καυσίμων.
Οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α’ βαθμού με μόνιμο πληθυσμό άνω των τριάντα χιλιάδων (30.000) κατοίκων, σύμφωνα με την πιο πρόσφατη γενική απογραφή πληθυσμού, οι Ο.Τ.Α. α’ βαθμού, ανεξαρτήτως πληθυσμού κατοίκων εφόσον εμπίπτουν στις περιοχές αρμοδιότητας του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών (Ο.Α.Σ.Α.) και του Οργανισμού Συγκοινωνιακού Έργου Θεσσαλονίκης (Ο.Σ.Ε.Θ.) και το σύνολο των Ο.Τ.Α. β’ βαθμού υποχρεούνται στην έναρξη κατάρτισης Σ.Β.Α.Κ. έως 31.12.2026.
