Έξαρση των χαρτονομισμάτων των 500 ευρώ που κυκλοφορούν στην αγορά, σημειώνεται τους τελευταίους μήνες, με τη «μαύρη» οικονομία και κυρίως τις αγορές ακινήτων από ξένους να βρίσκονται πίσω από το φαινόμενο αυτό. Το χαρτονόμισμα των 500 ευρώ εκδιδόταν από την εισαγωγή του ευρώ (σε μορφή μετρητών) το 2002 έως το 2014. Από τις 27 Απριλίου 2019, το χαρτονόμισμα δεν εκδίδεται από τις κεντρικές τράπεζες της Ευρωζώνης, αλλά εξακολουθεί να είναι νόμιμο χρήμα και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέσο πληρωμής. Είναι δε, ένα από τα υψηλότερης αξίας χαρτονομίσματα σε κυκλοφορία στον κόσμο.
Οι αυξημένες εισροές χαρτονομισμάτων των 500 ευρώ που κατατίθενται στις τράπεζες και στη συνέχεια από αυτές στην Τράπεζα της Ελλάδος, είναι ενδεικτικές του ότι η παραοικονομία συνεχίζει να ανθεί, παρά τον σημαντικό περιορισμό της με την αύξηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών. Παράλληλα, καθώς έχει αποκατασταθεί πλέον η αξιοπιστία της χώρας και η εμπιστοσύνη στο τραπεζικό της σύστημα, επιστρέφουν στις τράπεζες είτε χρήματα που είχαν μεταναστεύσει στο εξωτερικό, είτε χρήματα που φυλάσσονταν στο “στρώμα” σε μεγάλης αξίας χαρτονομίσματα (500ευρα). Τα χρήματα αυτά έχουν αυξήσει κατακόρυφα τις καταθέσεις επιχειρήσεων και νοικοκυριών στις τράπεζες, οι οποίες μόνο μεταξύ Νοεμβρίου και Δεκεμβρίου αυξήθηκαν κατά 6,23 δις. ευρώ (Νοέμβριος 2025: 206,973 δισ. ευρώ, Δεκέμβριος 2025: 213,203 δισ.). Τον Δεκέμβριο του 2020 οι καταθέσεις επιχειρήσεων και νοικοκυριών ανέρχονταν σε 163,22 δισ. ευρώ, δηλαδή αυξήθηκαν την τελευταία πενταετία σχεδόν κατά 50 δις. ευρώ (49,983 δισ.), ενώ από τον Ιούλιο του 2015 και τα capital controls, η αύξηση των καταθέσεων ανέρχεται σε 92,37 δισ. ευρώ (Ιούλιος 2015: 120,833 δισ. ευρώ).
Όπως αναφέρουν πηγές της Τράπεζας της Ελλάδος στο powergame.gr, η αύξηση των καταθέσεων στις τράπεζες είναι αποτέλεσμα της αποκατάστασης της εμπιστοσύνης μετά τη μεγάλη κρίση και τις αθρόες εκροές. Σημειώνεται ότι σε αντίθεση με την ρευστότητα που κυκλοφορούσε στην αγορά την περίοδο της κρίσης επί διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ και η οποία ανερχόταν σε 50 δις. ευρώ (δηλαδή, χρήματα που έβγαζε στην αγορά η ΤτΕ μείον τα χρήματα που αποδεχόταν πίσω από τις τράπεζες) και την συνήθη κυκλοφορία (σ.σ. παραπάνω ισοζύγιο εκροών από την ΤτΕ και εισροών σε αυτήν) που κινείται ετησίως σε 7 – 8 δισ. ευρώ, σήμερα το ισοζύγιο διαμορφώνεται σε – 10 δισ. ευρώ. Που σημαίνει ότι οι επιστροφές μετρητών στην ΤτΕ είναι μεγαλύτερες από τις ανάγκες της αγοράς σε ρευστό.
Τα παραπάνω δικαιολογούν εν μέρει και τις μεγάλες εισροές 500ευρων στο τραπεζικό σύστημα και την ΤτΕ. Ωστόσο, μεγαλύτερη ακόμη συμβολή στο φαινόμενο της αυξημένης κυκλοφορίας των «μωβ» χαρτονομισμάτων, αποδίδεται στην επενδυτική «επέλαση» ξένων στη χώρα μας. Πολίτες από την Τουρκία, το Ισραήλ, τον Λίβανο, την Κίνα, τις Αραβικές χώρες, επενδύουν φανατικά σε ακίνητα, πληρώνοντας με μετρητά. Ειδικότερα, Τούρκοι και Ισραηλινοί αγοράζουν με αυξανόμενους ρυθμούς ακίνητα σε όλη τη χώρα, όχι μόνο κάνοντας χρήση του πλαισίου της Golden Visa, αλλά και εκτός αυτού.
Στην επενδυτική επέλαση ξένων στη χώρα μας οφείλεται και το ότι το 90% των αγοραπωλησιών ακινήτων πραγματοποιείται με μετρητά και μόλις το 10% με τραπεζικό δανεισμό, παρά τους πολύ ανταγωνιστικούς όρους χρηματοδότησης. Το γεγονός αυτό είχαν επισημάνει οι τράπεζες ως βασικό λόγο για το «βάλτωμα» της στεγαστικής πίστης, η οποία αναμένεται φέτος να περάσει σε θετικό ρυθμό πιστωτικής επέκτασης.
