Ως «νούμερο ένα» θέμα πολιτικής χαρακτήρισε ο Έλληνας Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης την «Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων» στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μιλώντας στη συνεδρίαση του ECOFIN στις 17 Φεβρουαρίου 2026.
Ο ίδιος συμπλήρωσε πως «εάν επιτευχθεί» αυτή η Ένωση, «θα αποτελέσει τη μεγαλύτερη πολιτική νίκη μιας γενιάς. Το ζήτημα είναι ότι είναι αρκετά δύσκολο να επικοινωνηθεί και να εξηγηθεί ευρέως, επειδή αναλύεται σε μια σειρά από πολύ τεχνικά ζητήματα, όπως αυτό που συζητούμε σήμερα».
Η συγκρότηση μία Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σημαίνει πως κάθε Ευρωπαίος πολίτης και κάθε επιχειρηματίας που διαμένει και δραστηριοποιείται οικονομικά σε μία ευρωπαϊκή χώρα – μέλος της θα μπορεί με ασφάλεια να ανοίγει ένα τραπεζικό λογαριασμό, ο οποίος θα έχει ευρωπαϊκό χαρακτήρα, δηλαδή θα είναι δυνατό να χρησιμοποιηθεί αυτόματα, χωρίς περιορισμούς, σε κάθε κάθε χώρα της ΕΕ.
Ο λογαριασμός αυτός έχει ήδη λάβει… όνομα από πλευράς ΕΕ και λέγεται «Λογαριασμός Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων» (Savings and Investment Account, SIA). Μέσω της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων γεννιέται μία ενιαία, πανευρωπαϊκή προσδοκία προστασίας των καταθέσεων μέσω ισχυρότερων ευρωπαϊκών δικλείδων ασφαλείας.
Απεριόριστη πρόσβαση, μεταφορά και ασφαλείς επενδύσεις για όλους τους πολίτες ΕΕ
Τον «Λογαριασμό» αυτό θα μπορεί να τον ανοίγει πχ ένας Έλληνας πολίτης σε μία τράπεζα στην Ελλάδα, αλλά θα έχει αυτόματη «ισχύ» σε κάθε χώρα – μέλος της ΕΕ. Δηλαδή, ο κάτοχος του ευρωπαϊκού Λογαριασμού αυτού θα μπορεί θα μπορεί να συναλλάσσεται μέσω αυτού.
Μ΄άλλα λόγια, θα μπορεί να μεταφέρει ή να επενδύει, τα χρήματα του που βρίσκονται σε αυτό τον «Λογαριασμό» μέσω κάθε ευρωπαϊκής τράπεζας, σε οποιαδήποτε χώρα – μέλος της ΕΕ, πχ τη Γερμανία, τη Γαλλία κλπ.
Το ίδιο, φυσικά, θα ισχύει πχ για ένα Γάλλο πολίτη ή επενδυτή: Θα μπορεί να ανοίξει ένα «Λογαριασμό Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων» σε μία γαλλική τράπεζα στην Γαλλία και συναλλάσσεται, μέσω αυτού πχ στην Ελλάδα. Και όχι μόνο αυτό, αλλά και -για παράδειγμα- ένας Γάλλος πολίτης θα μπορεί να ανοίγει ένα τέτοιο Λογαριασμό στην Αθήνα και ένας Έλληνας πολίτης θα μπορεί να ανοίγει ένα τέτοιο Λογαριασμό στο Παρίσι.
Μ΄άλλα λόγια, θα δοθεί η δυνατότητα απρόσκοπτης μεταφοράς περιουσιακών στοιχείων που είναι αποταμιευμένα σε αυτούς τους Λογαριασμούς μεταξύ τραπεζών ή μεταξύ κρατών μελών. Παράλληλα, οι κάτοχοι αυτών Λογαριασμών θα επενδύσουν μέσω αυτών, καθώς θα μπορούν να έχουν πρόσβαση στις αποταμιεύσεις τους ανά πάσα στιγμή.
Εξάλλου, οι πολίτες θα πρέπει -σύμφωνα με την Κομισιόν- να επιτρέπεται να διατηρούν όσους Λογαριασμούς Ταμιευτηρίου και Επενδύσεων επιθυμούν.
Οι πολίτες δεν θα αντιμετωπίζουν υπερβολικές χρεώσεις ή γραφειοκρατία όταν αποφασίζουν να μεταφέρουν τις επενδύσεις τους μεταξύ αυτών των Λογαριασμών ή να αλλάξουν από έναν πάροχο (σ.σ. τράπεζα) Λογαριασμού σε έναν άλλο.
Επίσης, οι Λογαριασμοί Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων θα δίνουν στους πολίτες τη δυνατότητα να επενδύουν σε μετοχές, ομόλογα και επενδυτικά κεφάλαια (όπως τα αμοιβαία κεφάλαια) σε οποιαδήποτε χώρα – μέλος της ΕΕ.
Ωστόσο, δεν θα πρέπει να επιτρέπουν στους πολίτες να επενδύουν σε προϊόντα υψηλού κινδύνου και πολύπλοκα, όπως ορισμένα παράγωγα ή ορισμένα κρυπτονομίσματα, επισημαίνει η Κομισιόν. Οι επενδύσεις μέσω Λογαριασμών Ταμιευτηρίου και Επενδύσεων (SIA) θα πρέπει να είναι δυνατές ξεκινώντας από μόλις 10 ευρώ και από νεαρή ηλικία.
Σημαντικό είναι επίσης πως η Κομισιόν προτείνει εκπτώσεις από τη φορολογητέα βάση, φορολογικές απαλλαγές, αναβολές φόρων ή την εφαρμογή ενιαίου φορολογικού συντελεστή στο εισόδημα που παράγεται από ή στην αξία των περιουσιακών στοιχείων που κατέχονται σε ένα τέτοιο Λογαριασμό.
Τι προβλέπει η Οδηγία για τα Συστήματα Εγγύησης Καταθέσεων (DGSD)
Η ενωσιακή βάση για την προστασία καταθέσεων είναι η Οδηγία για τα Συστήματα Εγγύησης Καταθέσεων (DGSD), η οποία κατοχυρώνει εναρμονισμένο επίπεδο προστασίας (π.χ. 100.000 ευρώ) και προβλέπει σταδιακή μείωση χρόνων αποζημίωσης. Επιπλέον, τα αναγνωρισμένα συστήματα εγγύησης σε ένα κράτος‑μέλος καλύπτουν και τους καταθέτες στα υποκαταστήματα των μελών τους σε άλλα κράτη‑μέλη (δηλ. «διασυνοριακή» κάλυψη σε επίπεδο υποκαταστήματος).
Στην Ελλάδα, η Τράπεζα της Ελλάδος εξηγεί ότι τα Συστήματα Εγγύησης Καταθέσεων στην Ευρώπη παραμένουν σήμερα οργανωμένα κυρίως εθνικά, με ενωσιακά ελάχιστα πρότυπα, και ότι ο ρόλος τους είναι κρίσιμος για την αποτροπή πανικού/μαζικών αναλήψεων. Επισημαίνει επίσης ότι, αν ένα εθνικό σύστημα δεν επαρκεί για πολύ μεγάλη τράπεζα, μπορεί να προκύψει πίεση προς τα δημόσια οικονομικά, γεγονός που ακριβώς τροφοδοτεί τη συζήτηση για πιο «ευρωπαϊκή» λύση.
Η προτεινόμενη ευρωπαϊκή λύση στο σκέλος αυτό είναι το EDIS: η Ευρωπαϊκή Επιτροπή περιγράφει την πρόταση ως «τρίτο πυλώνα» της Τραπεζικής Ένωσης, πάνω από τα εθνικά Συστήματα Εγγύησης Καταθέσεων, ώστε η εμπιστοσύνη καταθετών να μην εξαρτάται από τη χώρα εγκατάστασης της τράπεζας και να μειώνεται η ευπάθεια των εθνικών σχημάτων σε μεγάλα τοπικά σοκ.
Η ίδια η Κομισιόν σημειώνει ότι, παρότι οι δύο πρώτοι πυλώνες (ενιαίος εποπτικός και ενιαίος μηχανισμός εξυγίανσης) λειτουργούν, το EDIS δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ και η ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης παραμένει ανοικτή.
Παράλληλα, η εποπτεία και η ρύθμιση αποτελούν ένα «δίχτυ ασφαλείας» που διατηρεί τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, προστατεύει τους πολίτες και θωρακίζει την πραγματική οικονομία, λένε από την ΕΕ.
Αυτό το «δίχτυ ασφαλείας» δεν θα πρέπει να τεθεί σε κίνδυνο, ακόμη και καθώς καταβάλλονται προσπάθειες στην ατζέντα απλοποίησης, η οποία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος των προτάσεων.
Η «Ένωση» και οι «Λογαριασμοί Επενδύσεων και Αποταμιεύσεων»
Η συζήτηση στο εσωτερικό των ευρωπαϊκών θεσμών έχει ανοίξει με πολύ επίσημο συγκεκριμένο τρόπο από τις 30 Σεπτεμβρίου 2025, οπότε η Κομισιόν εξέδωσε την Σύσταση περί «Αύξησης της διαθεσιμότητας λογαριασμών ταμιευτηρίου και επενδύσεων με απλοποιημένη και ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση» (Commission Recomendation, 30.9.2025 on Increasing the Availability of Savings and Investment Accounts with Simplified and Advantageous Tax Treatment).
Οι «Λογαριασμοί Ταμιευτηρίου και Επενδύσεων» (Savings and Investment Accounts, SIAs) αποτελούν τον «βραχίονα» σε επίπεδο τραπεζικών λογαριασμών της εν λόγω Ένωσης.
Η ίδια η Κομισιόν έχει δώσει στη δημοσιότητα κρίσιμες 10 ερωτήσεις – απαντήσεις σε σχέση με το ρόλο των «Λογαριασμών Αποταμίευσης και Επένδυσης» (SIAs):
1. Τι είναι ένας Λογαριασμός Ταμιευτηρίου και Επενδύσεων;
Οι Λογαριασμοί Ταμιευτηρίου και Επενδύσεων (SIAs) είναι λογαριασμοί που επιτρέπουν στα άτομα να επενδύουν σε χρηματοοικονομικά μέσα, όπως μετοχές, ομόλογα και επενδυτικά κεφάλαια. Οι Λογαριασμοί Ταμιευτηρίου και Επενδύσεων (SIAs) προσφέρονται από εξουσιοδοτημένους παρόχους χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, όπως τράπεζες και διαδικτυακούς μεσίτες. Συχνά συνοδεύονται από απλοποιημένη φορολογική συμμόρφωση και φορολογικά οφέλη.
Οι Λογαριασμοί Ταμιευτηρίου και Επενδύσεων (SIAs) θα πρέπει να διακρίνονται από τους συνταξιοδοτικούς λογαριασμούς ή τα προϊόντα συμπληρωματικής σύνταξης, τα οποία επιτρέπουν επενδύσεις για πιο συγκεκριμένους σκοπούς (σύνταξη), αλλά συχνά περιορίζουν την ανάληψη αποταμιεύσεων μέχρι τη συνταξιοδότηση. Εάν σχεδιαστούν σωστά, τα πλαίσια SIA μπορούν να ωφελήσουν σημαντικά τους πολίτες, προσφέροντάς τους ευκολότερη πρόσβαση σε επενδύσεις με πιο ελκυστικές αποδόσεις στις αποταμιεύσεις τους και βοηθώντας τους να δημιουργήσουν πλούτο πιο αποτελεσματικά με την πάροδο του χρόνου.
Τα πλαίσια των Λογαριασμών Ταμιευτηρίου και Επενδύσεων έχουν ήδη εισαχθεί σε ορισμένα κράτη μέλη (Δανία, Εσθονία, Φινλανδία, Γαλλία, Ουγγαρία, Ιταλία, Λετονία, Λιθουανία, Σλοβακία και Σουηδία), αν και τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά αυτών των πρωτοβουλιών μπορεί να διαφέρουν αρκετά σημαντικά. Άλλες χώρες της ΕΕ έχουν επίσης ανακοινώσει σχέδια για την εισαγωγή τέτοιων πλαισίων από το 2026.
2. Τι συνιστά η Κομισιόν σχετικά με τους Λογαριασμούς Ταμιευτηρίου και Επενδύσεων;
H Κομισιόν παρουσίασε ένα σχέδιο για τους Λογαριασμούς Ταμιευτηρίου και Επενδύσεων, εμπνευσμένο από τα πιο επιτυχημένα παραδείγματα στην Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο. Και συνιστά σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ να εφαρμόσουν το σχέδιο τοπικά, ώστε να καταστεί αυτή η ευκαιρία διαθέσιμη σε όλους τους πολίτες της ΕΕ. Σε χώρες όπου υπάρχουν ήδη Λογαριασμοί Ταμιευτηρίου και Επενδύσεων, αυτή η σύσταση μπορεί να βοηθήσει τα κράτη μέλη να βελτιώσουν τα εθνικά τους πλαίσια.
Με βάση την ανάλυσή της σχετικά με τις υφιστάμενες βέλτιστες πρακτικές, η Κομισιόν συνιστά τους Λογαριασμούς Ταμιευτηρίου και Επενδύσεων να διαθέτουν τα ακόλουθα χαρακτηριστικά για να διασφαλίσουν μεγάλη απορρόφηση:
- Ένα ευρύ φάσμα παρόχων
Ένα ευρύ φάσμα εξουσιοδοτημένων παρόχων χρηματοοικονομικών υπηρεσιών (όπως τράπεζες, επενδυτικές εταιρείες, neobrokers), συμπεριλαμβανομένων εκείνων που έχουν άδεια σε άλλα κράτη μέλη, θα πρέπει να επιτρέπεται να παρέχουν SIA.
Ένα τόσο ευρύ φάσμα παρόχων μπορεί να ενθαρρύνει τον ανταγωνισμό και την καινοτομία, δημιουργώντας έτσι περισσότερες ευκαιρίες για τους πολίτες να αξιοποιήσουν τις καλύτερες επενδυτικές ευκαιρίες.
- Δυνατότητα τήρησης πολλαπλών λογαριασμών
Οι πολίτες θα πρέπει να επιτρέπεται να διατηρούν όσους Λογαριασμούς Ταμιευτηρίου και Επενδύσεων επιθυμούν. Αυτό θα ενίσχυε τον ανταγωνισμό και θα μείωνε το κόστος, επιτρέποντας στους πολίτες να αλλάζουν τους εν λόγω Λογαριασμούς τους σε χρηματοοικονομικούς παρόχους που προσφέρουν τους καλύτερους λογαριασμούς για αυτούς.
- Ευελιξία
Οι πολίτες δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζουν υπερβολικές χρεώσεις ή γραφειοκρατία όταν αποφασίζουν να μεταφέρουν τις επενδύσεις τους μεταξύ αυτών των Λογαριασμών ή να μεταβούν από έναν πάροχο (σ.σ. τράπεζα) Λογαριασμού σε έναν άλλο.
Η δυνατότητα απρόσκοπτης μεταφοράς περιουσιακών στοιχείων των Λογαριασμών Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων μεταξύ παρόχων ή μεταξύ κρατών μελών μπορεί να ενισχύσει τον ανταγωνισμό και να οδηγήσει σε καλύτερους και φθηνότερους Λογαριασμούς.
Θα πρέπει να είναι εύκολο για τους πολίτες να αλλάζουν επενδύσεις και να ρευστοποιούν τις επενδύσεις τους ανά πάσα στιγμή, χωρίς να τιμωρούνται.
Οι πολίτες είναι πιο πιθανό να επενδύσουν μέσω των Λογαριασμών αυτών εάν μπορούν να έχουν πρόσβαση στις αποταμιεύσεις τους ανά πάσα στιγμή και εάν αυτές οι αποταμιεύσεις δεν είναι δεσμευμένες για μια καθορισμένη περίοδο.
- Μεγάλο εύρος επενδυτικών ευκαιριών σε διάφορους τύπους περιουσιακών στοιχείων
Οι Λογαριασμοί Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων θα πρέπει τουλάχιστον να δίνουν στους πολίτες τη δυνατότητα να επενδύουν σε μετοχές, ομόλογα και επενδυτικά κεφάλαια (όπως τα αμοιβαία κεφάλαια).
Θα πρέπει να παρέχουν στους ιδιώτες επενδυτές ένα ευρύ φάσμα επενδυτικών επιλογών για να διαφοροποιήσουν τα χαρτοφυλάκιά τους σε κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων κλπ.
Οι πάροχοι αυτών των Λογαριασμών ενθαρρύνονται να παρέχουν στους πολίτες επενδυτικές επιλογές που τους επιτρέπουν να διοχετεύουν τις επενδύσεις τους στην οικονομία της ΕΕ για να συμβάλουν στις στρατηγικές προτεραιότητες της ΕΕ.
- Εξαίρεση ορισμένων τύπων προϊόντων
Οι Λογαριασμοί αυτοί δεν θα πρέπει να επιτρέπουν στους πολίτες να επενδύουν σε προϊόντα υψηλού κινδύνου και πολύπλοκα, όπως ορισμένα παράγωγα ή ορισμένα κρυπτονομίσματα.
- Φορολογικά κίνητρα
Τα φορολογικά κίνητρα είναι καθοριστικής σημασίας για την ενθάρρυνση της υιοθέτησης των Λογαριασμών Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και την επίτευξη ευρύτερης συμμετοχής των ιδιωτών επενδυτών.
Θα πρέπει επομένως να είναι απλά κατανοητά και εφαρμόσιμα για τους ιδιώτες επενδυτές, τους παρόχους των Λογαριασμών αυτών και τις φορολογικές διοικήσεις. Μπορούν να έχουν δημοσιονομικό αντίκτυπο στα κράτη μέλη και θα πρέπει να είναι καλά στοχευμένα.
- Απλοποιημένη διαδικασία φορολογίας
Οι απλοποιημένες φορολογικές διαδικασίες, συμπεριλαμβανομένης της εξάρτησης από παρόχους των Λογαριασμών για φορολογικές δηλώσεις, θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι η φορολογική συμμόρφωση είναι απλή και εύκολη για τους κατόχους των Λογαριασμών. Αυτό μπορεί να ωφελήσει σημαντικά τους φορολογούμενους.
3. Ποια είναι τα οφέλη των Λογαριασμών Ταμιευτηρίου και Επενδύσεων για τους πολίτες;
Οι Λογαριασμοί Ταμιευτηρίου και Επενδύσεων (SIAs) έχουν σχεδιαστεί για να παρέχουν στους πολίτες της ΕΕ έναν εύκολο, απλό και φιλικό προς τον χρήστη τρόπο για να αυξήσουν τον πλούτο τους και να επιτύχουν τους προσωπικούς τους οικονομικούς στόχους.
Είτε πρόκειται για την αγορά κατοικίας, τη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης των παιδιών ή τον προγραμματισμό μιας ασφαλούς συνταξιοδότησης, οι εν λόγω Λογαριασμοί μπορούν να επιτρέψουν στους πολίτες να αποκομίσουν καλύτερες αποδόσεις από τις αποταμιεύσεις τους.
Οι πολίτες απολαμβάνουν πλήρη ελευθερία να επενδύουν σύμφωνα με τις προσωπικές τους προτιμήσεις. Διατηρούν τον πλήρη έλεγχο του πού και πώς κατανέμονται τα χρήματά τους. Ενώ οι επενδύσεις ενέχουν κινδύνους, αυτοί μπορούν να διαχειριστούν μέσω διαφοροποίησης και μιας μακροπρόθεσμης επενδυτικής προσέγγισης.
Η σύσταση της Κομισιόν ενθαρρύνει όλα τα κράτη – μέλη να δημιουργήσουν Λογαριασμούς Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων με τα καλύτερα δυνατά χαρακτηριστικά, προκειμένου να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητές τους.
Αυτό περιλαμβάνει την προσφορά φορολογικών κινήτρων, τη διασφάλιση εύκολης προσβασιμότητας και την παροχή μιας ευρείας ποικιλίας επενδυτικών επιλογών – όλα ευθυγραμμισμένα για να υποστηρίξουν τους πολίτες στη βελτιστοποίηση του οικονομικού τους σχεδιασμού.
Οι επενδύσεις μέσω Λογαριασμών Ταμιευτηρίου και Επενδύσεων (SIA) θα πρέπει να είναι δυνατές ξεκινώντας από μόλις 10 ευρώ και από νεαρή ηλικία, ώστε να επωφελούνται από τις ευκαιρίες μακροπρόθεσμης ανάπτυξης των επενδύσεων σε μέσα κεφαλαιαγορών, και ειδικότερα σε μετοχές.
4. Ποια είναι τα ευρύτερα οφέλη των Λογαριασμών Ταμιευτηρίου και Επενδύσεων;
Οι Λογαριασμοί Ταμιευτηρίου και Επενδύσεων (SIA) προσφέρουν σημαντικά πλεονεκτήματα πέρα από τα άμεσα οφέλη για τους μεμονωμένους επενδυτές.
Ενισχύοντας την αυξημένη συμμετοχή του λιανικού εμπορίου στις κεφαλαιαγορές, οι SIA μπορούν να συμβάλουν στη μεγαλύτερη, βαθύτερη και πιο ρευστή συμμετοχή αυτών των αγορών.
Σε ένα αισιόδοξο σενάριο, η Επιτροπή έχει εκτιμήσει ότι η μεγαλύτερη συμμετοχή του λιανικού εμπορίου στις κεφαλαιαγορές θα μπορούσε να αυξήσει τις επενδύσεις σε περιουσιακά στοιχεία της ΕΕ κατά περισσότερο από 1,2 τρισεκατομμύρια ευρώ σε διάστημα δέκα ετών.
Ως αποτέλεσμα, οι εταιρείες της ΕΕ θα αποκτήσουν μεγαλύτερη πρόσβαση σε κεφάλαια, με περισσότερες επιλογές χρηματοδότησης για την υποστήριξη της ανάπτυξης και της καινοτομίας τους.
Αυτό θα μπορούσε επίσης να περιλαμβάνει καινοτόμες ΜΜΕ και εταιρείες με υψηλό αναπτυξιακό δυναμικό που χρειάζονται περισσότερη χρηματοδότηση μέσω μετοχικού κεφαλαίου. Αυτό με τη σειρά του υποστηρίζει την τοπική οικονομική δραστηριότητα και τη δημιουργία θέσεων εργασίας – κάτι που μας ωφελεί όλους.
Συνολικά, οι SIA διαδραματίζουν βασικό ρόλο στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, συμβάλλοντας στη μακροπρόθεσμη ευημερία τόσο για τα άτομα όσο και για την οικονομία στο σύνολό της.
5. Ποια είναι τα οφέλη για τους παρόχους χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών;
Οι Λογαριασμοί Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων θα πρέπει να προσφέρονται από ένα ευρύ φάσμα παρόχων χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Αυτό θα ενίσχυε τον αυξημένο ανταγωνισμό στην αγορά, ο οποίος μπορεί τελικά να οδηγήσει σε καλύτερες υπηρεσίες, χαμηλότερες τιμές και ένα ευρύτερο φάσμα επενδυτικών επιλογών για τους ιδιώτες επενδυτές.
Οι πάροχοι χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών μπορούν να αξιοποιήσουν αυτές τις ευκαιρίες επεκτείνοντας την πελατειακή τους βάση και προσφέροντας εξατομικευμένα χρηματοπιστωτικά προϊόντα που ανταποκρίνονται στις συγκεκριμένες ανάγκες των μεμονωμένων επενδυτών.
Υπενθυμίζεται στα κράτη μέλη ότι δεν θα πρέπει να επιβάλλουν περιορισμούς στην προσφορά αυτών των Λογαριασμών από παρόχους χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών που εισέρχονται από άλλα κράτη μέλη, όπου κατέχουν τις κατάλληλες άδειες για τις υπηρεσίες που σκοπεύουν να παρέχουν σε σχέση με ένα Λογαριασμό. Ο διασυνοριακός ανταγωνισμός είναι σημαντικός για να διασφαλιστεί ότι οι καταναλωτές έχουν τη μέγιστη επιλογή όσον αφορά την επένδυση των χρημάτων τους.
Συνοψίζοντας, η παροχή των Λογαριασμών αυτών προωθεί μια πιο ανταγωνιστική, χωρίς αποκλεισμούς και αποτελεσματική χρηματοπιστωτική αγορά, προσφέροντας σημαντικά οφέλη τόσο στους συμμετέχοντες στην αγορά όσο και στους επενδυτές.
6. Περιορίζει η Κομισιόν τις επενδύσεις σε συγκεκριμένους τομείς της οικονομίας;
Όχι. Οι πολίτες θα έχουν πάντα τον απόλυτο έλεγχο σχετικά με το αν θα επενδύσουν, σε ποιον οικονομικό τομέα ή προϊόντα και για πόσο χρονικό διάστημα.
Ταυτόχρονα, το σχέδιο ενθαρρύνει τους παρόχους χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών να παρέχουν στους πολίτες επενδυτικές επιλογές που τους επιτρέπουν να διοχετεύουν τις επενδύσεις τους στην οικονομία της ΕΕ για να συμβάλουν στις στρατηγικές προτεραιότητες της ΕΕ – όπως οι πράσινες, οι ψηφιακές, οι κοινωνικές, οι ασφαλιστικές και αμυντικές.
Αυτό μπορεί να διευκολύνει τους πολίτες που επιθυμούν να υποστηρίξουν αυτούς τους τομείς να το πράξουν.
7. Ποιο είναι το εύρος των μέσων στα οποία μπορούν να επενδύσουν οι πολίτες μέσω των Λογαριασμών Ταμιευτηρίου και Επενδύσεων;
Τα πλαίσια των Λογαριασμών Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων θα πρέπει να παρέχουν πρόσβαση σε ένα ευρύ φάσμα χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων, επιτρέποντας στους ιδιώτες επενδυτές να διαφοροποιήσουν τα χαρτοφυλάκιά τους και να ελαχιστοποιήσουν την έκθεσή τους σε κινδύνους.
Επιπλέον, και σύμφωνα με τους στόχους της Ένωσης Ταμιευτηρίου και Επενδύσεων, οι SIA θα πρέπει επίσης να προωθούν τις επενδύσεις στην πραγματική οικονομία.
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή συνιστά να επιτρέπεται ένα ελάχιστο «καλάθι» περιουσιακών στοιχείων, το οποίο να περιλαμβάνει μετοχές, ομόλογα και μονάδες ή μετοχές κεφαλαίων, όλα από ένα ευρύ φάσμα εκδοτών.
Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να εξετάσουν το ενδεχόμενο συμπερίληψης άλλων συγκεκριμένων μέσων, όπως μεριδίων ή μετοχών Ευρωπαϊκών Μακροπρόθεσμων Επενδυτικών Ταμείων (ELTIF) και Λιανικών Εναλλακτικών Επενδυτικών Ταμείων (AIF), ως μέρος αυτού του ελάχιστου «καλαθιού» για τους επενδυτές.
Η διαθεσιμότητα τέτοιων μέσων θα μπορούσε να επιτρέψει στους ιδιώτες επενδυτές να διαφοροποιήσουν τα χαρτοφυλάκιά τους και να συμβάλουν στη χρηματοδότηση σημαντικών έργων υποδομής, καθώς και μη εισηγμένων εταιρειών, συμπεριλαμβανομένων των start-ups, scale-ups και ΜΜΕ.
Ωστόσο, ορισμένα πολύπλοκα και υψηλού κινδύνου μέσα, όπως ορισμένα παράγωγα και ορισμένα κρυπτονομίσματα, δεν θα πρέπει να πληρούν τις προϋποθέσεις για κατοχή σε SIAs.
8. Συνιστά η Επιτροπή στους πολίτες να επενδύουν σε προϊόντα υψηλού κινδύνου;
Όχι, δεν συνιστά στους πολίτες σε τι πρέπει να επενδύσουν – επικίνδυνα ή μη. Επιπλέον, δεν ενθαρρύνουμε τους πολίτες να επενδύσουν όλες τις αποταμιεύσεις τους σε Λογαριασμούς Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (SIAs), καθώς οποιαδήποτε μορφή επένδυσης μπορεί επίσης να συνεπάγεται απώλεια χρημάτων.
Οι άνθρωποι θα πρέπει να κρατούν μέρος των αποταμιεύσεών τους για απρόβλεπτα έξοδα σε μορφές που είναι εύκολα προσβάσιμες και των οποίων η αξία δεν υπόκειται σε διακυμάνσεις της αγοράς.
Η διαφοροποίηση είναι το κλειδί, είτε στον τύπο των περιουσιακών στοιχείων που κατέχονται σε Λογαριασμούς Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, είτε σε διαφορετικούς τύπους και μορφές επενδύσεων αποταμίευσης.
Η επένδυση παρουσιάζει πάντα κινδύνους. Αλλά μεσοπρόθεσμα έως μακροπρόθεσμα, διαφοροποιώντας τις επενδύσεις, οι πολίτες μπορούν να κερδίσουν αποδόσεις που μπορούν να ξεπεράσουν τον πληθωρισμό. Η διατήρηση αποταμιεύσεων σε τραπεζικό λογαριασμό συχνά δεν έχει το ίδιο αποτέλεσμα.
Ο στόχος των Λογαριασμών Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων είναι να παρέχουν στους πολίτες καλύτερη πρόσβαση σε επενδυτικές ευκαιρίες, σύμφωνα με το προφίλ κινδύνου και την όρεξή τους και τους οικονομικούς τους στόχους.
Οι πολίτες θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε μια ευρεία ποικιλία χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων, ώστε να μπορούν να κατανέμουν τους κινδύνους, επιτρέποντάς τους παράλληλα να αποκομίζουν καλύτερες αποδόσεις από τις αποταμιεύσεις τους.
Οι προσπάθειες χρηματοοικονομικής παιδείας είναι επίσης καθοριστικής σημασίας για τη συμπλήρωση της πρωτοβουλίας για την Αξιολόγηση των Επιπτώσεων στην Κοινωνική Ασφάλιση (SIA), βοηθώντας τους πολίτες να κατανοήσουν βασικές έννοιες – όπως οι κίνδυνοι/οι αποδόσεις, τα διάφορα επενδυτικά προϊόντα, ο αντίκτυπος της φορολογίας ή του πληθωρισμού στις επενδύσεις. Οι διασφαλίσεις και οι γνωστοποιήσεις προστασίας των επενδυτών που παρέχονται από τη νομοθεσία της ΕΕ εξακολουθούν να ισχύουν για τους Λογαριασμούς Ταμιευτηρίου και Επενδύσεων.
9. Πώς θα παρακολουθεί η Κομισιόν την εφαρμογή των συστάσεών της;
Η Κομισιόν θα παρακολουθεί στενά την εφαρμογή της σύστασής της για τους Λογαριασμούς Ταμιευτηρίου και Επενδύσεων και θα υποβάλει τα ευρήματά της στην Ευρωομάδα σε συμπεριληπτική μορφή στο πλαίσιο της τακτικής παρακολούθησης και των ανταλλαγών της με τα κράτη μέλη σχετικά με την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.
Η Κομισιόν θα προβεί σε απολογισμό της εφαρμογής της σύστασής της στο πλαίσιο της ενδιάμεσης αξιολόγησης της στρατηγικής SIU που έχει προγραμματιστεί για το 2027. Η Επιτροπή θα παρακολουθεί επίσης την εφαρμογή της σύστασης μέσω της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.
10. Πώς θα λειτουργήσει στην πράξη η συμβολή στη φορολογία;
Για να ενδυναμώσει τους ιδιώτες επενδυτές, η Επιτροπή προτείνει την απλοποίηση και την οικονομική αποδοτικότητα του ανοίγματος και της διατήρησης λογαριασμών ταμιευτηρίου και επενδύσεων.
Ένα σημαντικό εμπόδιο για τους ιδιώτες επενδυτές είναι η πολυπλοκότητα της φορολογικής συμμόρφωσης κατά την κατοχή μετοχών, ομολόγων, επενδύσεων σε κεφάλαια ή την ενασχόληση με άλλα χρηματοοικονομικά προϊόντα – μια διαδικασία που συχνά θεωρείται επαχθής και κουραστική.
Ως εκ τούτου, η Κομισιόν θέλει να αφαιρέσει αυτό το βάρος από τον ιδιώτη επενδυτή και να το αναθέσει στον πάροχο του λογαριασμού ταμιευτηρίου και επενδύσεων.
Η Κομισιόν στοχεύει να ενθαρρύνει απλές και εύκολες διαδικασίες φορολογικής συμμόρφωσης για τους ιδιώτες επενδυτές όσον αφορά το φορολογητέο εισόδημα που σχετίζεται με περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται σε μία ή περισσότερες SIA, δίνοντας κίνητρα στα κράτη μέλη να θεσπίσουν ένα πλαίσιο που θα επιτρέπει στους παρόχους των Λογαριασμών αυτών να προσφέρουν υπηρεσίες, όπως:
- την είσπραξη φόρων για λογαριασμό του ιδιώτη επενδυτή ή/και
- την κοινοποίηση όλων των σχετικών δεδομένων με τη φορολογική αρχή του κράτους μέλους της φορολογικής κατοικίας του κατόχου του λογαριασμού, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την προ-συμπλήρωση της φορολογικής δήλωσης του ιδιώτη επενδυτή.
Ταυτόχρονα, η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι ιδιώτες επενδυτές ενδέχεται να χρειάζονται περαιτέρω κίνητρα για να ανοίξουν ένα Λογαριασμό Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων. Γι’ αυτόν τον λόγο, η Επιτροπή ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να προωθήσουν ενεργά τη χρήση των Λογαριασμών αυτών αυξάνοντας την καθαρή απόδοση του ιδιώτη επενδυτή επί του εισοδήματος που μπορεί να λάβει.
Τα κράτη – μέλη θα πρέπει τουλάχιστον να δημιουργήσουν ισότιμους όρους ανταγωνισμού όσον αφορά τους διαφορετικούς τύπους επενδυτικών και αποταμιευτικών προϊόντων. Θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με παρόμοιο τρόπο από φορολογικής άποψης.
Σε αυτό το πλαίσιο, η σύσταση της Κομισιόν επισημαίνει πολλαπλές επιλογές για τον σχεδιασμό φορολογικών κινήτρων, ενθαρρύνοντας παράλληλα την οικονομική αποδοτικότητα και την απλότητα στην εφαρμογή τους.
Οι επιλογές περιλαμβάνουν, για παράδειγμα, εκπτώσεις από τη φορολογητέα βάση, φορολογικές απαλλαγές, αναβολές φόρων ή την εφαρμογή ενιαίου φορολογικού συντελεστή στο εισόδημα που παράγεται από ή στην αξία των περιουσιακών στοιχείων που κατέχονται σε ένα τέτοιο Λογαριασμό.
Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να υποστηρίξουν τη φορητότητα των Λογαριασμών. Θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι η διαδικασία μεταφοράς λογαριασμών και περιουσιακών στοιχείων εγχώρια ή διασυνοριακά δεν αποτελεί φορολογητέο γεγονός ή ότι αμφισβητεί τα υφιστάμενα φορολογικά οφέλη. Η φορολογική μεταχείριση των περιουσιακών στοιχείων που κατέχονται στο Λογαριασμών αυτών θα πρέπει να συνεχιστεί.
Επιπλέον, σε περίπτωση αλλαγής της φορολογικής κατοικίας του ιδιώτη επενδυτή στην ΕΕ, τα κράτη μέλη θα πρέπει να συνεργαστούν για να αποφύγουν τον κίνδυνο διπλής φορολογίας που σχετίζεται με την κατοχή ενός Λογαριασμό.
