Νέα δεδομένα δημιουργεί η «πρωτοβουλία των 6» στην Ευρωπαϊκή Ένωση και φυσικά για την Ελλάδα. O λόγος για την κοινή παρέμβαση την οποία έκαναν οι Υπουργοί Οικονομικών της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Ολλανδίας και της Πολωνίας στο τελευταίο Eurogroup και Εcofin στις 16 – 17 Φεβρουαρίου 2026.
Οι βασικές αιχμές της παρέμβασης των 6 ήταν η προώθηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, η ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ, οι αποδοτικότερες Αμυντικές Επενδύσεις και η εξασφάλιση Πρώτων Υλών και Διασφάλιση Αξιόπιστων Αλυσίδων Εφοδιασμού.
Ωστόσο, η εν λόγω πρωτοβουλία των υπουργών Οικονομικών των 6 μεγαλύτερων οικονομιών της ΕΕ γέννησε ερωτήματα σε σχέση με το αν θα προχωρήσει ή όχι η ΕΕ εφεξής με «δύο ταχύτητες», αλλά και το τι θα μπορούσε το κάθε ένα από τα παραπάνω ενδεχόμενα να σημαίνει για την Ελλάδα.
Πετράκης (ΚΕΠΕ): Νέα κριτήρια ένταξης της Ελλάδας στον «σκληρό πυρήνα»
Μιλώντας στο powergame.gr, o πρόεδρος του ΚΕΠΕ, καθηγητής στο ΕΚΠΑ, Παναγιώτης Πετράκης, ανέφερε πως «η πρωτοβουλία των 6 για μια Ευρώπη πολλαπλών ή δύο ταχυτήτων δεν είναι νέο φαινόμενο. Αποτελεί επαναφορά της ιδέας της «ενισχυμένης συνεργασίας» που ήδη προβλέπεται στις Συνθήκες. Η πολιτική της σημασία όμως εξαρτάται από το ποιες χώρες ηγούνται και σε ποιους τομείς (άμυνα, δημοσιονομική ένωση, βιομηχανική πολιτική, πράσινη μετάβαση)».
Ο ίδιος επισημαίνει πως «συχνά ο «σκληρός πυρήνας ταυτίζεται με χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Ολλανδία, το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και ενίοτε η Ιταλία ή η Ισπανία».
Ο κ. Πετράκης τονίζει πως «για την Ελλάδα η εξέλιξη αυτή προϋποθέτει νέα κριτήρια ένταξης στον “σκληρό πυρήνα”: δημοσιονομική πειθαρχία, βιομηχανική ικανότητα, τεχνολογική ανάπτυξη και γεωπολιτική παρουσία».
«Μάλιστα», σημειώνει ο πρόεδρος του ΚΕΠΕ στο powergame.gr, «θα πρέπει να σημειώσουμε ότι συνδέεται άμεσα με τη δομή του επόμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (ΠΔΠ 2028 – 2034) και με τους όρους συμμετοχής σε κοινά επενδυτικά εργαλεία που είναι εξαιρετικά σημαντικό σημείο κυρίως στον τομέα των δικτύων λόγω της θέσης της Ελλάδος».
«Βεβαίως», τονίζει ο ίδιος, «αν ο πυρήνας προχωρήσει σε βαθύτερη δημοσιονομική ένωση (κοινός προϋπολογισμός, ευρωομόλογα με αυστηρούς όρους), η Ελλάδα θα έχει μία αυστηρά “οργανωμένη δημοσιονομική πολιτική”. Μάλιστα εδώ θα μπορούσε να βρίσκεται και η έννοια της “εξασφάλισης” έναντι μιας μελλοντικής δημοσιονομικής εκτροπής και όχι στο “debt brake” απλώς», επισημαίνει ο κ. Πετράκης.
Παραπέρα, επισημαίνει πως «αν η εμβάθυνση αφορά βιομηχανική πολιτική υψηλής τεχνολογίας, χώρες με ισχυρή βιομηχανική βάση θα προηγηθούν οπότε η Ελλάδα θα πρέπει να αναπτύξει μια οργανωμένη πολιτική ξεπεράσματος της «παγίδας μεσαίας τεχνολογίας» που βρίσκεται. Πάντως θα πρέπει να σημειωθούν ότι θα υπάρξουν κίνδυνοι «περιφερειοποίησης» αν η σύγκλιση επιβραδύνει. Η γεωπολιτική διάσταση έχει ιδιαίτερη σημασία σ’ ένα παρόμοιο εγχείρημα. Η Ανατολική Μεσόγειος και τα Βαλκάνια αποκτούν στρατηγική σημασία λόγω ενεργειακής διαφοροποίησης, πολέμου στην Ουκρανία, μεταναστευτικών ροών. Η Ελλάδα είναι πύλη LNG και ενεργειακών διασυνδέσεων, διαδραματίζει ρόλο κόμβου logistics (Αλεξανδρούπολη), έχει αυξημένη αξία στο ΝΑΤΟ. Συνεπώς η Ελλάδα ευνοείται διαπραγματευτικά».
Ο κ. Πετράκης σημειώνει παράλληλα, πως «εάν η Ελλάδα τελικά ενσωματωθεί στον πυρήνα, θα ευθυγραμμίζεται με Γαλλία –
Ιταλία (θετική και υπάρχουσα εξέλιξη) και θα στηρίξει την κοινή άμυνα και την δημοσιονομική σταθερότητα. Έτσι ενισχύεται και η οικονομική και η αμυντική ασφάλειά της. Ουσιαστικά ενισχύεται θεσμικά και γεωπολιτικά».
Ο ίδιος λέει πως «αν στο ένα δεύτερο σενάριο η Ελλάδα δεν συμμετέχει, τότε θα διατηρηθεί υπό συζήτηση ο παραγωγικός μετασχηματισμός και θα παραμένει καθαρός αποδέκτης πόρων. Βεβαίως θα παραμείνει εντός ΕΕ αλλά με μικρότερη επιρροή».
«Τέλος», ο καθηγητής του ΕΚΠΑ, «υπάρχει και μία τρίτη εκδοχή με την Ελλάδα. Να συμμετέχει στην περιφέρεια του σκληρού πυρήνα με ενεργή συμμετοχή την άμυνα, την ενέργεια και πιθανόν και σε ορισμένες πλευρές της δημοσιονομικής και τεχνολογικής εξέλιξης και διαχείρισης».
Γερμανικό ΥΠΟΙΚ: «Δεν χτίζουμε παράλληλες δομές σε βάρος των άλλων»
Σε ερώτημα το οποίο απεύθυνε το powergame.gr στο γερμανικό ΥΠΟΙΚ σε σχέση με την πρωτοβουλία των 6 και το τι σημαίνει αυτό για τις μικρότερες οικονομίες της ΕΕ, όπως η ελληνική, παρέπεμψε στο κομμάτι της δήλωσης που έκανε ο Κλινγκμπέιλ πριν το Eurogroup – Ecofin (16 – 17.2.26), σύμφωνα με το οποίο: «Πολλοί ρωτούν: “Τι κάνετε;”, αλλά είμαστε διαφανείς ως προς αυτό. Λέμε ότι θέλουμε να είμαστε οι πρωτοπόροι – και για τις αποφάσεις στο Ecofin, στο Eurogroup».
Παρακάτω ο Γερμανός ΥΠΟΙΚ τόνισε πως «θα αναφερθώ σε αυτό στο Eurogroup σήμερα και μπορώ να σας πω ότι συναντιέμαι με πολλούς συναδέλφους που λένε ότι είναι καλό που η Γερμανία, η Γαλλία και άλλοι αναλαμβάνουν τώρα την ηγεσία, ότι δεν χτίζουμε παράλληλες δομές, αλλά μάλλον διασφαλίζουμε ότι οι αποφάσεις προχωρούν στο Eurogroup και στο Ecofin. Παρατηρώ μια αίσθηση ανακούφισης που εμείς στη Γερμανία λέμε επίσης ότι αναλαμβάνουμε έναν ηγετικό ρόλο».
Ο ίδιος συμπλήρωσε λέγοντας «ποτέ δεν το κάνουμε αυτό εις βάρος των άλλων. Το κάνουμε πάντα με το σαφές μήνυμα ότι θέλουμε να προχωρήσουμε την Ευρώπη μπροστά και για να συμβεί αυτό, είναι καλό να επιλυθούν και οι συγκρούσεις.»
Οι ρίζες της πρωτοβουλίας των 6 και η γαλλο-γερμανική μελέτη
Αν και το επίσημο «ντεμπούτο» της η εν λόγω πρωτοβουλία των Υπουργών Οικονομικών της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Πολωνίας και της Ολλανδίας το έκανε στο τελευταίο Eurogroup – Ecofin στις 16 – 17 Φεβρουαρίου 2026, το πρώτο βήμα έγινε στις 28 Ιανουαρίου 2026 με την κοινή δήλωση των ίδιων πολιτικών αξιωματούχων.
Σύμφωνα με το γερμανικό τύπο, το θεωρητικό υπόβαθρο της πρωτοβουλίας των 6 είναι μία μελέτη («FIVE – Financing Innovative Ventures in Europe») , η οποία δημοσιοποιήθηκε από το γερμανικό Υπουργείο Οικονομικών στις 19 Ιανουαρίου 2026, σύμφωνα με ρεπορτάζ του powergame.gr.
Η μελέτη (την οποία παρουσιάζει αναλυτικά παρακάτω το powergame.gr) συντάχθηκε από τον τέως (υπηρεσιακό) υπουργό Οικονομικών της Γερμανίας, Dr. Jörg Kukies (Γιεργκ Κούκις, SPD) και τον τέως διοικητή της κεντρικής γαλλικής τράπεζας αλλά και της BIS, Christian Noyer(Kριστιάν Νόερ).
Όπως αναφέρεται ρητά στην εισαγωγή της σχετικής μελέτης, η μελέτη αυτή ανατέθηκε από τον Γάλλο Υπουργό Οικονομικών, Éric Lombard, και τον Γερμανό Υπουργό Οικονομικών, Lars Klingbeil, στις 16 Ιουλίου 2025 στους Κούκις και Νόερ «στο πλαίσιο της ευρύτερης ατζέντας για την προώθηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (SIU)».
Ακολούθως το powergame.gr παρουσιάζει τα βασικά σημεία της γαλλογερμανικής μελέτης (FIVE – Financing Innovative Ventures in Europe) – οδηγού της πρωτοβουλίας των 6, που στόχο έχει την ενεργοποίηση βασικών χρηματοδοτικών μοχλών, η παρούσα έκθεση προτείνει (επί λέξει) μια ολοκληρωμένη στρατηγική μεταρρυθμίσεων που βασίζεται σε 5 κύριες διαρθρωτικές συστάσεις:
1. Έναρξη φιλόδοξων μεταρρυθμίσεων των συστημάτων συμπληρωματικής σύνταξης στην Ευρώπη
Για να διευρυνθεί σημαντικά το στενό σύνολο συνταξιοδοτικών περιουσιακών στοιχείων της Ευρώπης και να διοχετευθεί ενεργά προς τη χρηματοδότηση της καινοτομίας, τα εταιρικά και ιδιωτικά συνταξιοδοτικά συστήματα θα πρέπει να ενισχυθούν με:
- Διεύρυνση των εισφορών στο πλαίσιο των επαγγελματικών συνταξιοδοτικών συστημάτων (πυλώνας II), μέσω υποχρεωτικών μηχανισμών ή μηχανισμών εξαίρεσης, και επέκταση των ιδιωτικών συστημάτων (πυλώνας III).
- Προσαρμογή των επαγγελματικών συνταξιοδοτικών συστημάτων ώστε να ενσωματώσουν μια συλλογική διάσταση, ιδίως μέσω της ίδρυσης συνταξιοδοτικών ταμείων όπου είναι δυνατόν.
- Προτίμηση προσεγγίσεων «καθορισμένης εισφοράς» αντί «καθορισμένης παροχής» προκειμένου να αποφευχθούν τα κλασικά εμπόδια που σχετίζονται με τα εγγυημένα προϊόντα Ενθάρρυνση μεγαλύτερης κατανομής των συστημάτων του πυλώνα II και του πυλώνα III σε εισηγμένες στο χρηματιστήριο μετοχές και Venture Capital.
2. Ανάπτυξη δημόσιων πρωτοβουλιών εμπνευσμένων από την Tibi και την WIN σε ολόκληρη την ΕΕ για την κινητοποίηση θεσμικού κεφαλαίου και την ενθάρρυνση της συμμετοχής του λιανικού εμπορίου
Για την υπεύθυνη επέκταση της λιανικής πρόσβασης στο Venture Capital, θα πρέπει να αναληφθούν διάφορες πρωτοβουλίες:
- Επανεξέταση των κανόνων καταλληλόλητας για τους έμπειρους ιδιώτες επενδυτές
- Ανάπτυξη εμβληματικών οχημάτων, όπως οι λιανικές δόσεις εντός διαφοροποιημένων fund-of-funds
- Ενεργοποίηση επιλογών διαχειριζόμενου κύκλου ζωής με κατανομές σε ιδιωτικά περιουσιακά στοιχεία.
3. Διατήρηση της δημόσιας υποστήριξης για την κλιμάκωση καινοτόμων εταιρειών μέσω του ETCI 2.0 και αναθεώρηση των εγχώριων επενδυτικών πολιτικών
Δεδομένης της επιτυχίας της πρώτης φάσης της Πρωτοβουλίας Ευρωπαίων Πρωταθλητών Τεχνολογίας (ETCI) στην άντληση μεγάλων ευρωπαϊκών κεφαλαίων επιχειρηματικών και αναπτυξιακών κεφαλαίων, θα πρέπει να δρομολογηθεί μια δεύτερη φάση – ETCI 2.0.
Επιπλέον, τα εθνικά προωθητικά ιδρύματα θα πρέπει να μετατοπιστούν σταδιακά από κυρίως εθνικές λογικές απόδοσης σε πιο συντονισμένα πλαίσια διασυνοριακών επενδύσεων.
Ορίζοντας τις εγχώριες απαιτήσεις απόδοσης σε ένα ελάχιστο επίπεδο διασφάλισης και αναπτύσσοντας από κοινού πρόσθετα κεφάλαια σε διασυνοριακή βάση, οι δημόσιοι επενδυτές θα μπορούσαν να βοηθήσουν την κλιμάκωση των ευρωπαϊκών νεοσύστατων επιχειρήσεων σε παγκόσμιους πρωταθλητές.
4. Δημιουργία ενός 28ου καθεστώτος εταιρικού δικαίου για τη διευκόλυνση καλύτερης χρηματοδότησης και διασυνοριακών επιχειρηματικών ευκαιριών για τις αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις
Μια βασική σύσταση είναι η υιοθέτηση μιας προαιρετικής, πλήρως εναρμονισμένης σε ολόκληρη την ΕΕ εταιρικής νομικής μορφής. Σε αντίθεση με την SE, η οποία παραμένει εμπλεκόμενη σε 27 εθνικά καθεστώτα, το 28ο καθεστώς πρέπει να παρέχει τα ακόλουθα:
- Ένα ενιαίο εταιρικό καθεστώς που θα ισχύει σε όλα τα κράτη μέλη
- Ομοιόμορφους κανόνες για τη διακυβέρνηση, το κεφάλαιο και τα δικαιώματα των μετόχων
- Αποφυγή επαχθών εθνικών τυπικών απαιτήσεων, όπως η συμβολαιογραφική επικύρωση
- Μια ευέλικτη εταιρική δομή, με μόνο βασικές αρχές να κατοχυρώνονται από το νόμο, αφήνοντας άφθονο περιθώριο για συμβατική ελευθερία
- Iσχυρή νομική ασφάλεια για τους επενδυτές
- Απλοποιημένη πρόσβαση στη χρηματοδότηση
5. Ενίσχυση της ανάπτυξης πραγματικά ολοκληρωμένων και διεθνώς ανταγωνιστικών αγορών μετοχών και αύξηση της ελκυστικότητας για εισαγωγές
Για τη βελτίωση της πρόσβασης στις δημόσιες αγορές, θα πρέπει να εξαλειφθούν τα αδικαιολόγητα κανονιστικά κενά μεταξύ εισηγμένων και μη εισηγμένων εταιρειών και θα μπορούσε να εισαχθεί μια προσωρινή δημόσια προσφορά (IPO) που θα παρέχει προσωρινή ανακούφιση από τα κανονιστικά βάρη για τις νεοεισαγόμενες εταιρείες με αυξανόμενες απαιτήσεις.
Πιθανά μέτρα που σχετίζονται με μια τέτοια προσωρινή προσφορά θα πρέπει να περιλαμβάνουν τη δυνατότητα δευτερογενών εκδόσεων χωρίς ενημερωτικό δελτίο έως και 50% του προεκδοθέντος κεφαλαίου.
Αντικατοπτρίζοντας τα μέτρα που εισήχθησαν στον νόμο JOBS των ΗΠΑ, οι εταιρείες που επωφελούνται από την προσωρινή προσφορά θα πρέπει να υιοθετήσουν σταδιακά πλήρεις κανόνες γνωστοποίησης κατά τα έτη που ακολουθούν την IPO τους.
Για την αναζωογόνηση της κάλυψης της έρευνας, προτείνει τη δημιουργία μιας πανευρωπαϊκής πλατφόρμας επενδυτικής έρευνας, ενδεχομένως συνδεδεμένης με το ESAP (το Ευρωπαϊκό Ενιαίο Σημείο Πρόσβασης).
Θα μπορούσε επίσης να αναπτυχθεί ένα πανευρωπαϊκό τμήμα εισαγωγής, με την ονομασία Ευρωπαϊκή Αγορά Καινοτομίας, ενδεχομένως μέσω μιας κοινοπραξίας ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων, στο πλαίσιο ενός μηχανισμού επιλογής και έγκρισης που θα οργανώνεται από την ESMA.
Αυτό το τμήμα θα προσφέρει ενιαίους κανόνες, βοηθώντας τις εταιρείες να εδραιώσουν τη ρευστότητα και να αυξήσουν την προβολή των επενδυτών, με βάση το μοντέλο ενός ενιαίου, ευρωπαϊκού χώρου εισαγωγής για καινοτόμες εταιρείες, που θα μπορούσε να αποτελέσει το ισοδύναμο ενός ευρωπαϊκού NASDAQ.
