Παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις, τον εμπορικό προστατευτισμό και τις αυξανόμενες χρηματοοικονομικές ανισορροπίες, ο ελληνικός τουρισμός εμφανίζει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της νέας έκθεσης του ΙΝΣΕΤΕ για τις εξελίξεις στην παγκόσμια οικονομία και τις βασικές αγορές προέλευσης των ταξιδιωτών προς την Ελλάδα.
Η μελέτη σκιαγραφεί ένα περιβάλλον συγκρατημένης αισιοδοξίας για το 2026, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η αυξημένη αβεβαιότητα σε ΗΠΑ και Ευρώπη ενδέχεται να επηρεάσει τη ζήτηση και τη δυναμική των τουριστικών ροών προς τη χώρα μας. Με δεδομένο ότι οι κύριες αγορές εισερχόμενου τουρισμού συνδέονται άμεσα με τις μακροοικονομικές εξελίξεις, οι εκτιμήσεις για το 2026 αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για τις προοπτικές του ελληνικού τουρισμού.
Ανθεκτική παγκόσμια οικονομία, παρά τις εντάσεις
Το 2025 αποτέλεσε έτος έντονων αναταράξεων, κυρίως λόγω της στροφής των ΗΠΑ σε πιο προστατευτική εμπορική πολιτική. Οι δασμοί σε κινεζικά προϊόντα έφτασαν το 37,1%, ωστόσο η παγκόσμια οικονομία συνέχισε να αναπτύσσεται, καταγράφοντας αύξηση ΑΕΠ κατά +3,2% και άνοδο παγκόσμιου εμπορίου κατά +3,6%.
Η ανθεκτικότητα αυτή αποδίδεται κυρίως σε τρεις παράγοντες: την ισχυρή άνοδο των χρηματιστηριακών αγορών, την υποχώρηση του δολαρίου και την επεκτατική δημοσιονομική πολιτική των ΗΠΑ.
Οι εξελίξεις αυτές λειτούργησαν ως αντιστάθμισμα στον προστατευτισμό, επιτρέποντας σε μεγάλες οικονομίες όπως η Κίνα (+5%), οι ΗΠΑ (+2%) και η ΕΕ-20 (+1,3%) να ξεπεράσουν τις αρχικές προβλέψεις ανάπτυξης.
Για το 2026, το βασικό σενάριο παραμένει θετικό. Το έλλειμμα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης των ΗΠΑ εκτιμάται στο -7,8% του ΑΕΠ, ενισχύοντας τη ζήτηση και τη διεθνή κατανάλωση. Παράλληλα, η αναμενόμενη μείωση επιτοκίων από τη FED και η συνέχιση της ανόδου των χρηματιστηρίων (με τον S&P 500 να κινείται προς τις 7.500–8.000 μονάδες) δημιουργούν θετικές προϋποθέσεις μέσω του λεγόμενου wealth effect.
Στην Ευρώπη, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Από τη μία πλευρά, οι τιμές ενέργειας εκτιμάται ότι θα υποχωρήσουν κατά περίπου -4,5%, μειώνοντας το κόστος μεταφορών και ταξιδιών. Από την άλλη, οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες -που ενδέχεται να ξεπεράσουν το 3% του ΑΕΠ- και η γεωπολιτική αστάθεια διατηρούν υψηλά τα επίπεδα αβεβαιότητας.
Οι βασικές αγορές εισερχόμενου τουρισμού
Η σημασία των μακροοικονομικών εξελίξεων γίνεται πιο εμφανής όταν εξεταστούν οι κύριες αγορές προέλευσης του ελληνικού τουρισμού, οι οποίες αντιστοιχούν στο μεγαλύτερο μέρος των ταξιδιωτικών εισπράξεων.
Η Ευρωζώνη παραμένει η μεγαλύτερη δεξαμενή επισκεπτών, με εκτιμώμενη ανάπτυξη 1,4% το 2026. Το 2025 οι εισπράξεις από τις χώρες του ευρώ ανήλθαν σε 9,9 δισ. ευρώ, δηλαδή στο 41,7% των συνολικών εσόδων, ενώ οι αεροπορικές αφίξεις αυξήθηκαν κατά +3,8%.
Η Γερμανία, βασικός πυλώνας του ελληνικού τουρισμού, αναμένεται να αναπτυχθεί κατά 1,1%, με ιδιωτική κατανάλωση στο +1%. Οι εισπράξεις από τη γερμανική αγορά διαμορφώθηκαν σε 3,8 δισ. ευρώ το 2025 (+2,2%), ενώ οι αεροπορικές αφίξεις ενισχύθηκαν κατά +5,8%.
Στη Γαλλία, η ανάπτυξη εκτιμάται χαμηλότερη (0,8%), ωστόσο η τουριστική δυναμική παραμένει ισχυρή: τα έσοδα από Γάλλους ταξιδιώτες έφτασαν τα 1,3 δισ. ευρώ (+5,9%). Παρόμοια εικόνα και στην Ιταλία, όπου η οικονομία αναμένεται να κινηθεί στο +0,9%, με εισπράξεις για την Ελλάδα επίσης κοντά στα 1,3 δισ. ευρώ (+5,1%).
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το Ηνωμένο Βασίλειο, που συνεχίζει να αποτελεί μία από τις πιο δυναμικές αγορές. Το 2025 οι εισπράξεις αυξήθηκαν εντυπωσιακά κατά +18,5%, φτάνοντας τα 3,7 δισ. ευρώ, ενώ οι αεροπορικές αφίξεις ενισχύθηκαν κατά +3,5%. Για το 2026, η ανάπτυξη της βρετανικής οικονομίας εκτιμάται στο 1,1%.
Στις ΗΠΑ, το ΙΝΣΕΤΕ υιοθετεί πιο συντηρητική στάση, προβλέποντας αύξηση ΑΕΠ 1,9%, χαμηλότερη από τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ και της FED. Παρ’ όλα αυτά, η αμερικανική αγορά παραμένει στρατηγική: το 2025 οι εισπράξεις ανήλθαν σε 1,7 δισ. ευρώ (+8,5%), ενώ οι αεροπορικές αφίξεις εκτοξεύθηκαν κατά +18,5%.
Ελληνικός τουρισμός, ευκαιρίες και κίνδυνοι
Η συνολική εικόνα για το 2026 χαρακτηρίζεται από ισορροπία μεταξύ ευκαιριών και κινδύνων. Στα θετικά στοιχεία περιλαμβάνονται η μείωση του ενεργειακού κόστους, που ευνοεί τα ταξίδια, η ενίσχυση επενδύσεων μέσω του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και η ανθεκτικότητα των βασικών αγορών.
Ωστόσο, το ΙΝΣΕΤΕ επισημαίνει σημαντικούς κινδύνους. Ο συνδυασμός επεκτατικών πολιτικών και υψηλών χρηματιστηριακών αποτιμήσεων ενδέχεται να οδηγήσει σε χρηματοοικονομικές «φούσκες», με πιθανές επιπτώσεις στη διεθνή κατανάλωση και κατ’ επέκταση στα ταξίδια. Παράλληλα, νέες γεωπολιτικές εντάσεις ή εμπορικές συγκρούσεις θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά το παγκόσμιο οικονομικό κλίμα.
Για την Ελλάδα, η εξάρτηση από συγκεκριμένες αγορές καθιστά κρίσιμη τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας και τη διαφοροποίηση των τουριστικών ροών. Η σταθερή αύξηση εσόδων από Ευρώπη και ΗΠΑ δείχνει ότι η χώρα διατηρεί ισχυρή θέση, ωστόσο η αυξημένη μεταβλητότητα του διεθνούς περιβάλλοντος καθιστά αναγκαία την προσεκτική παρακολούθηση των εξελίξεων.
Συνολικά, η έκθεση καταλήγει ότι ο ελληνικός τουρισμός εισέρχεται στο 2026 με θετικές προοπτικές αλλά και αυξημένες προκλήσεις. Η ανθεκτικότητα των αγορών προέλευσης δημιουργεί ισχυρή βάση, όμως η αβεβαιότητα σε Ευρώπη και ΗΠΑ θα αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για την πορεία της χρονιάς.
Σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου η οικονομική δυναμική μεταβάλλεται γρήγορα, η ικανότητα προσαρμογής θα είναι το «κλειδί» για τη διατήρηση της ανοδικής τροχιάς του ελληνικού τουρισμού.
