Η Μέση Ανατολή φλέγεται και μαζί της δονείται το οικοδόμημα του παγκόσμιου τουρισμού. Οι τελευταίες 72 ώρες, μετά τις συντονισμένες επιθέσεις ΗΠΑ – Ισραήλ και τις σφοδρές αντεπιθέσεις του Ιράν, έχουν μετατρέψει τους αιθέρες σε «ναρκοπέδιο», προκαλώντας μια πρωτοφανή αεροπορική παράλυση.
Η εικόνα στους διεθνείς πίνακες πτήσεων είναι αποκαρδιωτική. Με το κλείσιμο των εναέριων χώρων σε Ιράν, Ιράκ, Κουβέιτ, Μπαχρέιν και Ισραήλ και τους περιορισμούς στα μεγάλα hubs του Ντουμπάι και της Ντόχα, πάνω από το 25% των προγραμματισμένων πτήσεων στην περιοχή ακυρώθηκε το τελευταίο διήμερο. Ο γνωστός αναλυτής αερομεταφορών John Strickland (JLS Consulting) παρομοίασε την κατάσταση με μια «παγκόσμια καρδιακή προσβολή» για τις αερομεταφορές, καθώς η διακοπή της συνδεσιμότητας σε κόμβους όπως το Ντουμπάι και η Ντόχα εγκλωβίζει εκατοντάδες χιλιάδες επιβάτες παγκοσμίως.
Την ίδια στιγμή, ο Eric Schouten, CEO της Dyami Aviation Security, προειδοποιεί μέσω LinkedIn ότι οι αεροπορικές εταιρείες πρέπει να προετοιμαστούν για μακροχρόνιες αλλαγές δρομολογίων, καθώς η τρέχουσα σύρραξη δεν είναι μια «στιγμιαία ανταλλαγή πυρών», αλλά μια δομική μεταβολή του κινδύνου που θα εκτινάξει τα κόστη καυσίμων λόγω των μεγάλων παρακάμψεων.
Ο «κρυπτονίτης» του τουρισμού και η ελληνική επιφυλακή
Στην Ελλάδα το κλίμα είναι βαρύ, με τους ανθρώπους του κλάδου να αναγνωρίζουν την ακραία ευαισθησία του προϊόντος τους. Ο Κωνσταντίνος Σαντίκος (Santikos Collection), σε ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα, υπενθύμισε ότι «ο πόλεμος είναι ο κρυπτονίτης μας», τονίζοντας ότι η γεωπολιτική αστάθεια μπορεί να ακυρώσει σε μια στιγμή χρόνια επενδύσεων και προσπαθειών.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο διευθύνων σύμβουλος της Aldemar και αντιπρόεδρος της ΕΕΝΕ, Αλέξανδρος Αγγελόπουλος, μιλώντας στο Tornos News, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις δευτερογενείς επιπτώσεις. «Η ευκολία με την οποία πανηγυρίζουν σε αυτήν τη χώρα με ξεπερνάει», δηλώνει χαρακτηριστικά, στρέφοντας το βλέμμα στην τιμή του πετρελαίου. Ο κ. Αγγελόπουλος προειδοποιεί ότι ενώ οι αεροπορικές μπορεί να έχουν κάνει hedging (αντιστάθμιση κινδύνου) στα καύσιμα, «τα ξενοδοχεία θα έχουν σημαντικά αυξημένο κόστος ενέργειας», ενώ η αύξηση του κόστους ζωής θα κάνει τη ζωή του μέσου επισκέπτη και πάλι ακριβότερη.
Παράλληλα, ο κ. Αγγελόπουλος αναδεικνύει μια κρίσιμη παράμετρο: την ευαλωτότητα της αμερικανικής αγοράς, σημειώνοντας ότι έχουν χαθεί 41 δισ. δολάρια παγκοσμίως, ως αντίδραση στη στάση της αμερικανικής ηγεσίας, στοιχείο που υπογραμμίζει πόσο γρήγορα μπορεί να μεταβληθεί η ταξιδιωτική συμπεριφορά σε περιόδους κρίσης.
Παράγοντες της αγοράς εκφράζουν την ανησυχία τους, καθώς η αβεβαιότητα στις αερομεταφορές αποτελεί τον μεγαλύτερο «πονοκέφαλο» για την έναρξη της σεζόν. Επιπλέον, η πολύ σημαντική για την Ελλάδα ισραηλινή αγορά, η οποία μόλις είχε αρχίσει να ανακάμπτει, πλήττεται εκ νέου. Ταυτόχρονα, οι επισκέπτες εκτός ΕΕ, κυρίως από ΗΠΑ και Ασία, οι οποίοι συνηθίζουν να αντιμετωπίζουν την περιοχή της νοτιοανατολικής Μεσογείου ως ενιαίο προορισμό, ενδέχεται να επηρεαστούν ψυχολογικά και να προχωρήσουν σε ακυρώσεις κρουαζιερών, αλλά και πακέτων διακοπών που περιλαμβάνουν πολλούς προορισμούς (Ελλάδα, Τουρκία, Ισραήλ, Αίγυπτος).
ITB Berlin: Το κρίσιμο βαρόμετρο
Όλα τα βλέμματα είναι πλέον στραμμένα στο Βερολίνο. Η διεθνής έκθεση ITB Berlin (3-5 Μαρτίου) αναμένεται να αποτελέσει τον απόλυτο «σεισμογράφο» της αγοράς. Οι Έλληνες ξενοδόχοι μεταβαίνουν στη γερμανική πρωτεύουσα με έντονο προβληματισμό, καθώς εκεί θα φανεί αν οι διεθνείς tour operators θα τηρήσουν στάση αναμονής ή αν θα προχωρήσουν σε αναθεώρηση των προγραμμάτων τους για την Ανατολική Μεσόγειο.
Όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς, αν υπάρξει γρήγορη αποκλιμάκωση, οι επιπτώσεις θα περιοριστούν στο κόστος λειτουργίας. Ωστόσο, μια παρατεταμένη ένταση θα μπορούσε να αλλάξει άρδην τον χάρτη των ταξιδιωτικών αποφάσεων για το 2026. Ο τουρισμός, ως ευαίσθητος δέκτης των γεωπολιτικών εξελίξεων, παραμένει σε φάση επιφυλακής, με την ελπίδα ότι η «αίσθηση ασφάλειας» θα αποκατασταθεί πριν οι μηχανές της θερινής σεζόν πάρουν οριστικά μπροστά.
