Σημαντικές ανακατατάξεις καταγράφονται στον διαγωνισμό για την επέκταση και τον εκσυγχρονισμό του τερματικού σταθμού του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών (ΔΑΑ), καθώς, σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, το σχήμα ΤΕΡΝΑ – REDEX φέρεται να αποχώρησε από τη συνέχεια της διαδικασίας, μεταβάλλοντας τις ισορροπίες σε ένα από τα μεγαλύτερα έργα αεροπορικών υποδομών στη χώρα. Παράγοντες της αγοράς αποδίδουν την εξέλιξη αυτήν στην εκτίμηση ότι οι όροι του διαγωνισμού δεν διαμόρφωναν ένα επαρκώς ελκυστικό και ισορροπημένο πλαίσιο συμμετοχής για την κοινοπραξία.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο διαγωνισμός εισέρχεται πλέον στη φάση ωρίμανσης, με πηγές που έχουν γνώση της διαδικασίας να τοποθετούν την ανάδειξη του αναδόχου στο δεύτερο εξάμηνο του 2026. Πρόκειται για ένα έργο στρατηγικής σημασίας, με προϋπολογισμό που προσεγγίζει το 1 δισ. ευρώ, το οποίο αποτελεί το βασικότερο σκέλος του ευρύτερου επενδυτικού προγράμματος που υλοποιείται στο «Ελευθέριος Βενιζέλος». Σε συνδυασμό με τα έργα που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, το συνολικό επενδυτικό αποτύπωμα εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 1,3 δισ. ευρώ, αποτυπώνοντας το εύρος της αναβάθμισης που δρομολογείται στις αεροπορικές υποδομές της χώρας.
Οι δύο διεκδικητές που μένουν στο παιχνίδι
Η εν λόγω αποχώρηση περιορίζει αισθητά τον ανταγωνισμό και επαναπροσδιορίζει τους συσχετισμούς. Στην επόμενη φάση περνούν πλέον δύο ισχυρά σχήματα, τα οποία συγκεντρώνουν τεχνική εμπειρία, χρηματοοικονομική επάρκεια και διεθνείς συνεργασίες. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η AKTOR, η οποία συμμετέχει σε σύμπραξη με μεγάλη τουρκική κατασκευαστική εταιρεία. Πρόκειται για όμιλο με ισχυρή διεθνή παρουσία, πίσω από τον οποίο βρίσκεται ένας από τους πλέον ισχυρούς επιχειρηματίες της Τουρκίας. Η εταιρεία έχει ήδη προχωρήσει στη σύσταση θυγατρικής στην Ελλάδα, ενισχύοντας τη στρατηγική της είσοδο στην εγχώρια κατασκευαστική αγορά. Από την άλλη πλευρά, συνεχίζει η κοινοπραξία ΜΕΤΚΑ – ΑΒΑΞ, ένα σχήμα με βαθιά εμπειρία σε σύνθετα έργα υποδομών, ενεργειακά projects και μεγάλης κλίμακας κατασκευές, το οποίο διαθέτει σημαντικό ιστορικό συμμετοχής σε απαιτητικά έργα εντός και εκτός Ελλάδας.
Με τα νέα δεδομένα, ο διαγωνισμός εισέρχεται στη δεύτερη και πλέον κρίσιμη φάση του. Σε αυτό το στάδιο θα διαμορφωθούν οι τελικές προσφορές και θα αποτυπωθεί η στρατηγική κάθε υποψηφίου. Θα προηγηθεί ενδελεχής αξιολόγηση τεχνικών και οικονομικών παραμέτρων, από την οποία θα προκύψει ο ανάδοχος του έργου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το μοντέλο ανάθεσης που έχει επιλεγεί, καθώς διαφοροποιείται από τα κλασικά σχήματα δημοπράτησης. Ο ΔΑΑ υιοθέτησε τη Σύμβαση ECI (Early Contractor Involvement), εισάγοντας μια πιο συνεργατική και δυναμική προσέγγιση. Η φιλοσοφία της ECI βασίζεται στην πρώιμη εμπλοκή του αναδόχου ήδη από το στάδιο του σχεδιασμού. Οι υποψήφιοι εργολάβοι συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση του έργου, καταθέτοντας τεχνικές προτάσεις, αξιολογώντας εναλλακτικές λύσεις και συμβάλλοντας στον έλεγχο του κόστους και του χρονοδιαγράμματος.
Η πρακτική αυτή, που εφαρμόζεται σε μεγάλα διεθνή έργα, επιτρέπει τη μείωση των κινδύνων, περιορίζει τις αστοχίες κατά την κατασκευή και ενισχύει τη συνοχή μεταξύ μελέτης και υλοποίησης. Στη συνέχεια, το έργο περνά στο στάδιο της μελετοκατασκευής (design & build), όπου ο ανάδοχος αναλαμβάνει πλήρως τόσο την εκπόνηση των μελετών όσο και την κατασκευή. Με τον τρόπο αυτόν διασφαλίζονται ενιαία ευθύνη και καλύτερος συντονισμός, στοιχείο κρίσιμο για ένα έργο αυτής της κλίμακας.
Ο σχεδιασμός της νέας εποχής του αεροδρομίου
Ο σχεδιασμός της επέκτασης έχει ήδη προχωρήσει σε ώριμο στάδιο και φέρει τη σφραγίδα της κοινοπραξίας «Anemos», στην οποία συμμετέχουν τα αρχιτεκτονικά γραφεία Grimshaw, Haptic και K-Studio. Η παρέμβαση περιλαμβάνει την επέκταση του κύριου και του δορυφορικού τερματικού σταθμού, με στόχο την αύξηση της επιβατικής δυναμικότητας στα 40 εκατομμύρια επιβάτες ετησίως έως το 2032.
Τα νέα κτιριακά συγκροτήματα θα αναπτυχθούν βόρεια και νότια του υφιστάμενου αεροσταθμού και θα χαρακτηρίζονται από εκτεταμένες γυάλινες επιφάνειες, βιοκλιματικά σκίαστρα και ανοιχτούς χώρους με μεσογειακή φύτευση. Κεντρικό αρχιτεκτονικό στοιχείο θα αποτελεί μια εμβληματική κυρτή είσοδος, που θα λειτουργεί ως ενιαίος χώρος υποδοχής. Η προσέγγιση δίνει έμφαση στη βιωσιμότητα και στην εμπειρία του επιβάτη, ενσωματώνοντας φυσικό φωτισμό, φυτεμένα αίθρια και υπόγεια σύνδεση των επιμέρους εγκαταστάσεων. Το έργο στοχεύει σε πιστοποίηση LEED Gold, ενσωματώνοντας σύγχρονες ενεργειακές και «έξυπνες» λύσεις.
Τα έργα που ανοίγουν τον δρόμο
Παράλληλα με τον βασικό διαγωνισμό, προχωρούν έργα που λειτουργούν ως προπομπός της μεγάλης επέκτασης, συνολικού προϋπολογισμού 188 εκατ. ευρώ. Τα έργα υλοποιούνται από την κοινοπραξία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – REDEX και περιλαμβάνουν την κατασκευή νέου επταώροφου πάρκινγκ δυναμικότητας 3.500 οχημάτων, καθώς και την ανάπτυξη 32 νέων θέσεων στάθμευσης αεροσκαφών. Οι παρεμβάσεις αυτές αναμένεται να ολοκληρωθούν σταδιακά έως το 2027, ενισχύοντας άμεσα τη λειτουργική ικανότητα του αεροδρομίου.
Το νέο VIP Terminal και η αναβάθμιση υπηρεσιών
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η κατασκευή του νέου VIP Terminal, για το οποίο, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει επιλεγεί ως ανάδοχος η REDEX. Το έργο θα υλοποιηθεί με τη μέθοδο της μελετοκατασκευής και αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2027. Θα αποτελέσει ένα αυτόνομο και υψηλών προδιαγραφών σημείο εξυπηρέτησης, ενισχύοντας τις παρεχόμενες υπηρεσίες του αεροδρομίου. Το νέο κτίριο θα κατασκευαστεί στη βόρεια πλευρά του αεροδρομίου και θα διαθέτει ανεξάρτητη πρόσβαση από την Αττική Οδό. Δεν θα εντάσσεται λειτουργικά στο υφιστάμενο terminal, εξασφαλίζοντας ταχύτητα και διακριτικότητα. Η ανάπτυξή του οργανώνεται σε τρεις ζώνες, με χώρους στάθμευσης, το κυρίως κτίριο επιφάνειας 504 τ.μ. και υποδομές εξυπηρέτησης αεροσκαφών. Η χωροθέτηση έχει επιλεγεί ώστε να περιορίζεται στο ελάχιστο η όχληση των καθημερινών λειτουργιών, ιδίως σε περιπτώσεις υποδοχής επισήμων ή επιβατών με αυξημένες απαιτήσεις ασφάλειας.
Ένα έργο-ορόσημο για τις υποδομές
Με τον διαγωνισμό να εισέρχεται στην τελική του ευθεία και τα συνοδευτικά έργα να βρίσκονται σε εξέλιξη, η επέκταση του «Ελευθέριος Βενιζέλος» περνά σταδιακά από τη φάση του σχεδιασμού στην υλοποίηση. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες επενδύσεις στις μεταφορικές υποδομές της χώρας. Ταυτόχρονα, αναμένεται να ενισχύσει καθοριστικά τον ρόλο της Αθήνας ως διεθνούς αεροπορικού κόμβου, σε μια περίοδο που η επιβατική κίνηση καταγράφει διαρκή ανοδική πορεία και οι απαιτήσεις για σύγχρονες, βιώσιμες υποδομές αυξάνονται.
