Ένα δύσκολο Πάσχα ετοιμάζονται να περάσουν οι Έλληνες λόγω της ιρανικής κρίσης. Οι καταναλωτές θα βρεθούν αντιμέτωποι με βίαιες ανατιμήσεις βασικών αγαθών που θα κάνουν τις φετινές διακοπές μάλλον δύσκολη υπόθεση. Προς την κατεύθυνση αυτή, συμβάλλουν εκτός από τις «αλμυρές» τιμές στην αντλία των καυσίμων, τα τρόφιμα, οι υπηρεσίες, τα άλλα διαρκή αγαθά, τα οποία ανατιμώνται συνεχώς.
Ήδη η Aegean έχει ανακοινώσει αυξήσεις της τάξης του 8% στα εισιτήριά της. Η αύξηση επιβλήθηκε από την εταιρεία εξαιτίας της αύξησης της τιμής της κηροζίνης που αξιοποιεί στα αεροσκάφη της. Η τιμή του καυσίμου των αεροσκαφών έχει υπερδιπλασιαστεί καθώς από 800 δολ. ΗΠΑ που είχε το χιλιόλιτρο στις 27 Φεβρουαρίου, πλέον πωλείται στα 1.770 δολ. ΗΠΑ. Η ανατίμηση αυτή, όπως ανακοίνωσε η εταιρεία, επηρεάζει το 22% του συνολικού κόστους της εταιρείας το οποίο σχετίζεται με το κόστος καυσίμου.
Αυξήσεις ωστόσο ετοιμάζονται και στην ακτοπλοΐα. Καθώς το ναυτιλιακό καύσιμο (MGO) έχει ανατιμηθεί στον Πειραιά σχεδόν 400 ευρώ το χιλιόλιτρο. Από 600 ευρώ που ήταν πριν την κρίση, ανήλθε σε 1.000 ευρώ και συνεχίζει ν’ αυξάνει. Οι ανατιμήσεις εδώ είναι αντίστοιχες ή και μεγαλύτερες από την ανατιμήσεις του diesel κίνησης, καθώς το MGO είναι ένα είδος diesel.
Οι ακτοπλόοι αναφέρουν ότι ήδη ο Μάρτιος έχει προκαλέσει μεγάλες ζημιές, ύψους πολλών εκατομμυρίων ευρώ, στις εταιρείες τους. Πέρυσι η κυβέρνηση κατάφερε να αποτρέψει ανατιμήσεις στις χρεώσεις των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων, χάρις τη μείωση της (διεθνούς) τιμής των καυσίμων, αλλά και χάρις τη μείωση των τελών ελλιμενισμού των πλοίων στα διάφορα λιμάνια της χώρας που εφάρμοσε η ίδια. Φέτος όμως θεωρείται πολύ δύσκολο να ανασχεθούν οι ανατιμήσεις των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων παρόλο που στην κυβέρνηση το παλεύουν.
Η τρίτη κατηγορία αγαθών που αναμένουν ανατιμήσεις είναι τα τρόφιμα. Ειδικά τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα, όπως φρούτα, λαχανικά κ.λπ., γνωρίζουν ήδη πολύ μεγάλες αυξήσεις καθώς υπάρχουν μεγάλες ανατιμήσεις στα λιπάσματα. Καλώς ή κακώς, οι χώρες του Περσικού, εκτός από το 20% των ενεργειακών αναγκών του πλανήτη, καλύπτουν και το 25% έως 30% των αναγκών του πλανήτη στα αζωτούχα λιπάσματα.
Ειδικά στο αζωτούχο λίπασμα Ουρία, που είναι από τα πιο βασικά τις καλλιέργειες, έχει ανατιμηθεί κατά 40% καθώς στο Κατάρ συντελείται το 50% της παγκόσμιας παραγωγής. Η τιμή του έχει φτάσει τα 650 δολ. ΗΠΑ ο τόνος, από 480 δολ. που ήταν πριν το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Αυξήσεις υπάρχουν και στα φωσφορικά, και στα νιτρικά λιπάσματα, αλλά οι αυξήσεις εκεί έχουν μικρότερη ένταση απ’ ότι στα αζωτούχα λιπάσματα.
Σημειώνεται ότι τον μήνα Φεβρουάριο, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ οι ανατιμήσεις των λαχανικών, ήταν αυτές που «αναθέρμαναν» τον πληθωρισμό στα τρόφιμα στο 5,2% από 4,5% που ήταν τον προηγούμενο μήνα. Σύμφωνα με την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, «ο δείκτης (τιμών) τροφίμων επιταχύνθηκε εκ νέου τον Φεβρουάριο, καθώς πλην των ήδη πληθωριστικά επιβαρυμένων κατηγοριών (βόειο κρέας, φρούτα), επιδεινώθηκαν και οι τάσεις σε λαχανικά (+7,2% ετησίως), ψάρια (+5,4%) και αρνί/κατσίκι (+12,1%)». Οι αναλυτές της ΕΤΕ σημειώνουν ότι τα τρόφιμα συνεισέφεραν 1,1 ποσοστιαία μονάδα ή στο 40% του συνολικού πληθωρισμού της χώρας που ανήλθε σε 2,7% για το μήνα Φεβρουάριο.
Η βιομηχανία βιώνει μια μεγάλη «αιμορραγία»
Τα παραπάνω ισχύουν πριν τον πόλεμο στην Μέση Ανατολή και σίγουρα στα στοιχεία αυτά δεν έχουν «τιμολογηθεί» οι επιπτώσεις του πολέμου που εκκίνησε 1η Μαρτίου. Εκτιμάται ωστόσο ότι οι αλγεινές επιπτώσεις της απότομης αύξησης του ενεργειακού κόστους λόγω Ιράν, θα αποτυπωθεί στα στοιχεία που θα δημοσιεύσει λίγες ημέρες πριν το Πάσχα η ΕΛΣΤΑΤ.
Ήδη η βιομηχανία, όπως δήλωσε προχθές η πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Ελλάδος (ΣΒΕ) Λουκία Σαράντη, βιώνει μια μεγάλη «αιμορραγία». Όπως ανέφερε μιλώντας σε συνέδριο στην Αλεξανδρούπολη, «όλες οι τιμές των πρώτων υλών έχουν ήδη ανατιμηθεί και, δυστυχώς, είμαστε υποχρεωμένοι όλοι ν’ ακολουθήσουμε αυτήν την αλυσίδα. Θέλω να πιστεύω», πρόσθεσε, «ότι δεν θα διαρκέσει πολύ αυτός ο πόλεμος, ώστε μη χρειαστεί η βιομηχανία να έχει μια μεγάλη αιμορραγία. Όλοι θέλουμε να είμαστε ανταγωνιστικοί και να συνεχίσουμε να πουλάμε τα προϊόντα μας».
Τέλος, αλλά όχι λιγότερο σημαντικό, συνεχίζουν οι ανατιμήσεις στα καύσιμα για τρίτη συνεχή εβδομάδα. Μάλιστα την τελευταία εβδομάδα, οι ανατιμήσεις είναι πιο έντονες απ’ ότι στη διάρκεια της δεύτερης εβδομάδας της ιρανικής κρίσης. Τις τελευταίες ημέρες (Δευτ. 16 έως Παρ. 20 Μαρτίου) η χονδρική τιμή της αμόλυβδης βενζίνης ανατιμήθηκε κατά 8 ευρωλεπτά, του πετρελαίου κίνησης κατά 12 λεπτά και τους πετρελαίου θέρμανσης κατά 11 λεπτά.
Καθώς οι τιμές αυτές είναι προ ΦΠΑ, σημαίνει ότι οι ανατιμήσεις στην λιανική τιμή είναι ακόμη μεγαλύτερες. Σημειώνεται ότι η τιμή της χονδρικής στην αμόλυβδη βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης, μέσα στην περασμένη εβδομάδα έχει ξεπέρασε το 1,5 ευρώ το λίτρο, ενώ στο πετρέλαιο θέρμανσης τα 1,25 ευρώ. Στις τιμές αυτές πρέπει να προστεθεί το κέρδος των εταιρειών διάθεσης των καυσίμων χονδρικής και λιανικής και τέλος ο ΦΠΑ 24%.
Η ταχύτητα με την οποία έγιναν οι αυξήσεις στα καύσιμα έχουν θορυβήσει τις κυβερνήσεις, οι οποίες η μια μετά την άλλη ανακοινώνουν μέτρα ανακούφισης των πολιτών. Πρώτη η Ιταλία προχώρησε σε την προσωρινή μείωση του ΕΦΚ κατά 250 ευρώ το χιλιόλιτρο (0,25 ευρώ το λίτρο) και ακολούθησε η Ισπανία με την προσωρινή μείωση του ΦΠΑ στα καύσιμα από 21% σε 10%.
Η Ελληνική κυβέρνηση, όπως είπε χθες ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος είναι έτοιμη να λάβει και αυτή μέτρα, αλλά μέχρι στιγμής έχει επιβληθεί το πλαφόν περιθωρίου κέρδους σε καύσιμα και βασικά αγαθά (τρόφιμα, είδη σπιτιού κ.ά.).
