Δεν υπάρχει καμία ένδειξη για αποκλιμάκωση του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον Ιράν, με την περιφερειακή σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και τον Περσικό Κόλπο να συνεχίζεται εκατέρωθεν με σφοδρές εναέριες επιδρομές, απειλώντας στην ευμάρεια των αραβικών κρατών και την παγκόσμια ανάπτυξη. Νέοι τριγμοί προκαλούνται επίσης μεταξύ των ισχυρών της Δύσης. Ο Αμερικανός πρόεδρος απείλησε ξανά τους Ευρωπαίους συμμάχους του ΝΑΤΟ, χαρακτηρίζοντας τους «δειλούς» για την άρνησή τους να συμμετάσχουν σε κοινή ναυτική δύναμη, που υποτίθεται ότι θα εξασφάλιζε το ασφαλές πέρασμα δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου περνά το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Οι Ισραηλινοί συνεχίζουν να αποδεκατίζουν ηγετικά στελέχη των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, οι Ιρανοί εξακολουθούν να χτυπούν ενεργειακές υποδομές στα κράτη του Περσικού Κόλπου και οι ΗΠΑ στέλνουν ακόμη 4.500 στρατιώτες στη Μέση Ανατολή για να ενισχύσουν τις ένοπλες δυνάμεις, οι οποίες έχουν ήδη αναπτύξει τη μεγαλύτερη παρουσία από την εποχή του πολέμου στο Ιράκ. Ο επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού Ενέργειας (ΙΕΑ), Φατίχ Μπιρόλ μίλησε για τη «μεγαλύτερη απειλή στην παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια στην ιστορία», προσθέτοντας σε συνέντευξη στους Financial Times πως θα χρειαστούν έξι μήνες για την αποκατάσταση των ροών πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο στην παγκόσμια οικονομία.
Αναγκαστικά οι αγορές προετοιμάζονται για τα πιο δύσκολα και δυσοίωνα σενάρια, εξετάζοντας τις πιθανότητες για την πορεία των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Αναλυτές που μίλησαν στην Die Welt και το Bloomberg σχημάτισαν πέντε βασικά σενάρια, με αφετηρία «μια γρήγορη» ειρήνη, όπου η τιμή του πετρελαίου Μπρεντ υποχωρεί άμεσα από τα 109 στα 65 δολάρια, το βαρέλι. Αλλά οι πιθανότητες μιας τόσο ευνοϊκής έκβασης του πολέμου περιορίζονται στο 10% με 15%. Ένα πιο λογικό σενάριο θα ήταν η τιμή του πετρελαίου Μπρεντ να κινηθεί στα 80 δολάρια το βαρέλι μέσα στους επόμενους μήνες. Το πρακτορείο Bloomberg να δίνει πιθανότητες από 40% έως 50%.
Καθώς, όμως, ο πόλεμος συνεχίζει το πιο πιθανό είναι να παγιωθούν το επόμενο διάστημα οι τιμές στα 100 δολάρια, το βαρέλι, υποχωρώντας στα 80 δολάρια μέσα στο β’ τρίμηνο. Το 4ο σενάριο είναι ένα σημαντικό σοκ, με το πλήρες κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και την επέκταση των αμερικανικών επιχειρήσεων να οδηγούν την τιμή του πετρελαίου Μπρεντ στα 140 δολάρια το βαρέλι. Το 5ο και χειρότερο σενάριο είναι αυτό «του τρόμου», όπως αναφέρουν οι αναλυτές της Die Welt, όπου οι τιμές του πετρελαίου ξεπερνούν τα 200 δολάρια, το βαρέλι. Αλλά και στα 164 δολάρια το βαρέλι, η παγκόσμια οικονομία μπορεί να οδηγηθεί σε ύφεση.
Μέσα στην εβδομάδα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε ότι στο πιο «σοβαρό» σενάριο της, οι τιμές του πετρελαίου προσεγγίζουν τα 150 δολάρια, το βαρέλι, μέχρι τον Ιούνιο. Από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, οι τιμές του πετρελαίου έχουν αναρριχηθεί πάνω από 53% και του φυσικού αερίου στην ολλανδική αγορά TTF περίπου 100%. Όλες οι εμπλεκόμενες πλευρές γνωρίζουν τις βαριές επιπτώσεις στο κόστος ενέργειας και κατ’ επέκταση στις οικονομίες. Ωστόσο, η σφοδρότητα του πολέμου είναι μεγάλη παρά το ότι οι ΗΠΑ «κάνουν τα στραβά μάτια» και δεν χτυπούν δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν ιρανικό πετρέλαιο στην Ασία, ούτε έπληξαν τις ενεργειακές εγκαταστάσεις της νήσου Κάργκ.
Οι ζυγισμένοι οι κίνδυνοι για την Ευρώπη σε ό,τι αφορά τις προμήθειες φυσικού αερίου αλλά είναι ισχυροί οι φόβοι για παρατεταμένη ενεργειακή κρίση
Οι Financial Times, ωστόσο, θεωρούν ότι οι κίνδυνοι για την Ευρώπη σήμερα είναι πιο ζυγισμένοι σε σχέση με την αναταραχή στις ενεργειακές αγορές που προκλήθηκε μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022. Τότε οι τιμές στην αγορά TTF εκτοξεύθηκαν στα 300 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Επιπλέον, νέες μονάδες υγροποίησης, κυρίως, στις ΗΠΑ έχουν τη δυνατότητα να προσθέσουν 40 δισ. κυβικά μέτρα, δηλαδή ένας υπερδιπλάσιος όγκος από τα 18 δισ. κ.μ που χάνει μεσοπρόθεσμα σε παραγωγή το Κατάρ από τις επιθέσεις των Ιρανών την περασμένη Πέμπτη. Εντούτοις, ειδήμονες αναγνωρίζουν ότι μπορεί να υπάρχει αρκετό LNG για όλες τις οικονομίες εάν συνεχιστεί αυτή η σύγκρουση.
Ο Μπιρόλ τόνισε ότι θα χρειαστεί «πολύς χρόνος» για να επανέλθουν σε ομαλή λειτουργία όλες οι μονάδες πετρελαίου και φυσικού αερίου του Κόλπου. Τουλάχιστον έξι μήνες, ίσως και περισσότερο. Μεγάλο πλήγμα αποτελεί η τεράστια βλάβη σε δυο από τις 14 μονάδες υγροποίησης φυσικού αερίου της Qatar Energy που προκλήθηκε από τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης ύστερα από το χτύπημα των Ισραηλινών στο South Pars, δηλαδή το ιρανικό τμήμα του μεγαλύτερου κοιτάσματος LNG του κόσμου που μοιράζεται με το Κατάρ. Θα χρειαστεί μια τριετία έως πενταετία για την αποκατάσταση των ζημιών ανακοίνωσε η Qatar Energy, δηλαδή η κρατική ενεργειακή εταιρεία του Κατάρ, με την ετήσια παραγωγή να μειώνεται κατά 12,8 εκατ. τόνους. Η είδηση καταρράκωσε τις αγορές αυτήν την εβδομάδα, με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, Μπενιαμίν Νετανιάχου, να δηλώνει στη συνέχεια ότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας του (IDF) δεν θα πλήξουν άλλες ενεργειακές εγκαταστάσεις του Ιράν, προκείμενου να μην υπάρξουν σκληρά αντίποινα από το θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης.
Ο υπ0υργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, είπε πως θα αποδεσμευτεί νωρίτερα η δεύτερη δόση των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου για να μειωθούν οι τιμές του πετρελαίου που έφτασαν αυτήν την εβδομάδα μέχρι τα 119 δολάρια το βαρέλι. Αργά την Παρασκευή η τιμή του Μπρεντ κυμαίνονταν στα 109 δολάρια, το βαρέλι, και η τιμή του αργού πετρελαίου στα 97,9 δολάρια, αντίστοιχα. Η ενεργειακή κρίση είναι τόσο εκτεταμένη που ακόμη και η τιμή του άνθρακα ξεπέρασε τα 140 δολάρια το βαρέλι.
Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (ΙΕΑ) σύστησε στους εργαζόμενους να αποφύγουν τη μετάβαση στο χώρο εργασίας για την εξοικονόμηση καυσίμων σε μια από τις δέκα συστάσεις για τη μείωση της κατανάλωσης πετρελαίου. Πληροφορίες του Reuters αποκάλυψαν, επίσης, ότι οι αεροπορικές και ναυτιλιακές εταιρείες λαμβάνουν μέτρα για ελλείψεις στα καύσιμα, η Κίνα έχει απαγορεύσει τις εξαγωγές πετρελαίου ντίζελ και λιπασμάτων ενώ η Ισπανία και η Ιταλία μείωσαν τη φορολογία στα καύσιμα. Το επόμενο διάστημα θα είναι εξαιρετικά κρίσιμο για την παγκόσμια οικονομία.
