Χωρίς καμία αλλαγή στην πιστοληπτική αξιολόγηση της Ελλάδας ολοκλήρωσε την τακτική της ανασκόπηση η Scope Ratings, διατηρώντας το rating στο επίπεδο BBB με θετικό outlook, ενώ επιβεβαιώνει ότι οι πιθανές μελλοντικές αλλαγές στην αξιολόγηση για τους επόμενους 12 έως 18 μήνες «γέρνουν» προς την πλευρά της αναβάθμισης.
Η αξιολόγηση αφορά τόσο το μακροπρόθεσμο αξιόχρεο του ελληνικού Δημοσίου όσο και το χρέος σε ξένο και εγχώριο νόμισμα, ενώ τα βραχυπρόθεσμα ratings παραμένουν στο S-2 με σταθερές προοπτικές. Ο οίκος ξεκαθαρίζει ότι η συγκεκριμένη έκθεση αποτελεί περιοδική ανασκόπηση και όχι νέα πιστοληπτική ενέργεια.
Ισχυρά θεμέλια: Δημοσιονομική επίδοση, χρέος και ευρωπαϊκή στήριξη
Στην ανάλυσή της, η Scope επισημαίνει ότι η αξιολόγηση της Ελλάδα στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες.
Πρώτον, στη σταθερά ισχυρή δημοσιονομική επίδοση, με διατήρηση πρωτογενών πλεονασμάτων τα τελευταία χρόνια. Η βελτίωση αυτή έχει θέσει το δημόσιο χρέος σε καθοδική τροχιά, ενισχύοντας την αξιοπιστία της χώρας στις αγορές.
Δεύτερον, στο ευνοϊκό προφίλ του ελληνικού χρέους, το οποίο χαρακτηρίζεται από πολύ μεγάλες διάρκειες αποπληρωμής, κυρίως σταθερά επιτόκια και υψηλή συμμετοχή επίσημων πιστωτών. Ταυτόχρονα, τα σημαντικά ταμειακά διαθέσιμα λειτουργούν ως «μαξιλάρι» ρευστότητας για τα επόμενα χρόνια.
Τρίτον, στην ισχυρή ευρωπαϊκή θεσμική στήριξη, τόσο μέσω της νομισματικής πολιτικής του Ευρωσυστήματος όσο και μέσω των πόρων του προγράμματος NextGenerationEU, που στηρίζουν επενδύσεις, μεταρρυθμίσεις και την ενεργειακή μετάβαση.
Ανάπτυξη πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης
Η Scope προβλέπει ότι η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει να αναπτύσσεται με ρυθμούς υψηλότερους από τους περισσότερους εταίρους της Ευρωζώνης.
Συγκεκριμένα, εκτιμά ότι το ΑΕΠ θα αυξηθεί κατά περίπου 2,1% το 2026. Κύριος μοχλός παραμένουν οι επενδύσεις που συνδέονται με το Ταμείο Ανάκαμψης, οι οποίες ενισχύουν την οικονομική δραστηριότητα, την ενεργειακή μετάβαση και την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων.
Ωστόσο, η δυναμική αυτή δεν θεωρείται μόνιμη. Από το 2027 και μετά, ο ρυθμός ανάπτυξης αναμένεται να επιβραδυνθεί προς το 1,7%, καθώς η επίδραση των ευρωπαϊκών κονδυλίων θα υποχωρεί. Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα (2025-2030), η Scope «βλέπει» μέση ανάπτυξη γύρω στο 1,75%.
Συνεχίζεται η αποκλιμάκωση του χρέους
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει η Scope στη δυναμική μείωσης του δημόσιου χρέους.
Σύμφωνα με το βασικό της σενάριο, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει από περίπου 145% το 2025 σε περίπου 127% έως το 2030 και να συνεχίσει πιο αργά προς το 120% – 122% έως το 2035
Η αποκλιμάκωση αυτή στηρίζεται στον συνδυασμό ανάπτυξης, πρωτογενών πλεονασμάτων και βελτιωμένης φορολογικής συμμόρφωσης.
Ωστόσο, ο οίκος προειδοποιεί ότι μετά το 2030 ο ρυθμός μείωσης θα επιβραδυνθεί, λόγω γήρανσης του πληθυσμού και αυξανόμενου κόστους εξυπηρέτησης.
Οι βασικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας
Παρά τη θετική εικόνα, η Scope επισημαίνει τρεις διαρθρωτικές προκλήσεις που συνεχίζουν να βαραίνουν την αξιολόγηση.
Η πρώτη είναι το υψηλό επίπεδο δημόσιου χρέους, το οποίο, αν και μειώνεται, παραμένει από τα υψηλότερα διεθνώς.
Η δεύτερη αφορά τους περιορισμούς στην αναπτυξιακή δυναμική, όπως η χαμηλή παραγωγικότητα και οι δημογραφικές πιέσεις, που επηρεάζουν τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές.
Η τρίτη σχετίζεται με τις εξωτερικές ανισορροπίες, με συνεχή ελλείμματα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και υψηλή εξάρτηση από εισαγωγές ενέργειας και υπηρεσίες όπως ο τουρισμός.
Ενέργεια και γεωπολιτικοί κίνδυνοι στο προσκήνιο
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στους κινδύνους που απορρέουν από το διεθνές περιβάλλον, και ειδικά από την ενεργειακή αγορά.
Η Scope επισημαίνει ότι μια παρατεταμένη περίοδος υψηλών τιμών ενέργειας –λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή– θα μπορούσε να επηρεάσει δυσανάλογα την Ελλάδα, εξαιτίας της εξάρτησής της από πετρέλαιο και φυσικό αέριο.
Αυτό θα μπορούσε να επιβαρύνει τόσο την ανάπτυξη όσο και τον πληθωρισμό, ενώ τα μέτρα περιορισμού τιμών που έχουν ήδη ληφθεί υποδηλώνουν και πιθανούς δημοσιονομικούς κινδύνους σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης.
Τι μπορεί να φέρει αναβάθμιση ή υποβάθμιση
Το θετικό outlook αποτυπώνει την εκτίμηση ότι η επόμενη κίνηση της Scope είναι πιθανότερο να είναι ανοδική, υπό προϋποθέσεις.
Αναβάθμιση της Ελλάδας θα μπορούσε να προκύψει εάν:
- συνεχιστεί η ουσιαστική μείωση του δημόσιου χρέους
- διατηρηθούν τα πρωτογενή πλεονάσματα
- ενισχυθούν οι επενδύσεις και η ανάπτυξη
- βελτιωθεί η εξωτερική θέση της οικονομίας
Αντίθετα, πιέσεις στην αξιολόγηση θα μπορούσαν να εμφανιστούν σε περίπτωση:
- χαλάρωσης της δημοσιονομικής πειθαρχίας
- επιβράδυνσης της ανάπτυξης
- επιδείνωσης των εξωτερικών ανισορροπιών ή νέων κινδύνων στο τραπεζικό σύστημα
Συμπέρασμα
Η εικόνα που προκύπτει από την έκθεση της Scope είναι σαφής: η Ελλάδα έχει κάνει σημαντικά βήματα σταθεροποίησης και ενίσχυσης της αξιοπιστίας της, ωστόσο εξακολουθεί να ισορροπεί ανάμεσα σε ισχυρές επιδόσεις και διαχρονικές αδυναμίες.
Το θετικό outlook λειτουργεί ως ψήφος εμπιστοσύνης για τη συνέχεια, αλλά και ως υπενθύμιση ότι η διατήρηση της πορείας εξαρτάται από τη συνέπεια στη δημοσιονομική πολιτική, τις επενδύσεις και τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων.
