Βελτιώθηκε πέρυσι το Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών (ΙΤΣ) της χώρας. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος η βελτίωση ανήλθε σε 17% καθώς το έλλειμμα ύψους 16,9 δισ. ευρώ το 2024, πέρυσι διαμορφώθηκε σε έλλειμμα 14,1 δισ. ευρώ. Σημειώθηκε έτσι βελτίωση του ΙΤΣ κατά 2,8 δισ. ευρώ και το έλλειμμα διαμορφώθηκε από 7,2% του ΑΕΠ το 2024, σε 5,7% του ΑΕΠ το 2025.
Βασικός παράγοντας στην εξέλιξη αυτή ήταν κυρίως η βελτίωση κατά 15% του ισοζυγίου αγαθών & υπηρεσιών (ΙΑΥ), και δευτερευόντως η βελτίωση του ισοζυγίου πρωτογενών εισοδημάτων (ΙΠΕ) κατά 13%. Το ΙΑΥ βελτιώθηκε κατά περίπου 1,9 δισ. ευρώ, ενώ το ΙΠΕ κατά 800 εκατ. ευρώ. Η βελτίωση του ΙΠΕ αποδίδεται κυρίως στην μείωση των πληρωμών από επενδύσεις (-1,5 δισ. ευρώ) η οποία ωστόσο μετριάστηκε από τη μείωση των εισπράξεων (-0,8 δισ. ευρώ).
Αναφορικά με το ΙΑΥ η θεαματική βελτίωσή του αποδίδεται αποκλειστικά στην βελτίωση του Ισοζυγίου Αγαθών, η οποία με τη σειρά της προήλθε σχεδόν αποκλειστικά από τη βελτίωση του Ισοζυγίου Καυσίμων. Ειδικότερα, περίπου το 95% η βελτίωσης του Ισοζυγίου Αγαθών, προήλθε από την βελτίωση του Ισοζυγίου Καυσίμων, ή 1,8 δισ. ευρώ σε σύνολο βελτίωσης 1,9 δισ. ευρώ.
Από την άλλη πλευρά, το Ισοζύγιο Υπηρεσιών, δεν επηρέασε καθόλου το ΙΑΥ. Παρόλο που ο τουρισμός βελτιώθηκε (+2,0 δισ. ευρώ), οι μεταφορές υποχώρησαν περισσότερο (-2,5 δισ. ευρώ). Έτσι η επίδραση των υπηρεσιών στο ΙΑΥ ήταν σχεδόν μηδαμινή.
Αξίζει ν’ αναφερθεί ότι πέρυσι οι εισαγωγές καυσίμων μειώθηκαν κατά 5,0 δισ. ευρώ, μια μεγάλη μείωση την οποία ωστόσο ροκάνισε η αύξηση των εισαγωγών άλλων αγαθών (+1,7 δισ. ευρώ). Η μείωση των εισαγωγών καυσίμων αποδίδεται αποκλειστικά στη… μείωση της τιμής του πετρελαίου.
Τα παραπάνω δεδομένα φυσικά δεν ισχύουν φέτος. Οι εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο και τη Μέση Ανατολή ανατρέπουν τους αρχικούς σχεδιασμούς της κυβέρνησης που δημιούργησαν ένα προϋπολογισμό (2026) με την τιμή του πετρελαίου Brent στα 62,5 δολ. ΗΠΑ το βαρέλι. Σήμερα η ΤτΕ κάνει εκτίμηση και (μέση τιμή) 85 δολ. το βαρέλι και άλλοι φορείς και αναλυτές για 90 και 100 δολ. το βαρέλι.
«Μετά το κλείσιμο τον Στενών του Ορμούζ και τις επιθέσεις σε πλοία και εγκαταστάσεις στην ευρύτερη περιοχή τον Μάρτιο του 2026 η διεθνής τιμή του αργού έχει αυξηθεί πλέον του 40% και οι τεχνικές υποθέσεις της ΕΚΤ (Μάρτιος 2026) υπολογίζουν μέση ετήσια αύξηση του Brent κατά 18% το 2026», αναφέρει η έκθεση του Διοικητή της ΤτΕ για το 2025.
Με τα παραπάνω, το έλλειμμα του ΙΤΣ, σύμφωνα με την ΤτΕ, δεν αναμένεται να καταγράψει περαιτέρω βελτίωση το 2026. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά την επίδραση αντίρροπων δυνάμεων και εξαρτάται από τη βαρύτητα των επιπτώσεων και τη διάρκεια του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Ειδικότερα όπως αναφέρεται στην έκθεση της ΤτΕ:
- Οι εξαγωγές αγαθών χωρίς τα καύσιμα εκτιμάται ότι θα διατηρήσουν το μερίδιο αγοράς τους στους κύριους προορισμούς και θα το διευρύνουν σε χώρες εκτός ΕΕ, παρά τις γεωπολιτικές εξελίξεις. Τυχόν πραγματοποίηση των καθοδικών κινδύνων για την παγκόσμια ανάπτυξη και για την εξωτερική ζήτηση ελληνικών προϊόντων θα επηρεάσει αρνητικά την πορεία των εξαγωγών αγαθών.
- Οι εισπράξεις από ταξιδιωτικές υπηρεσίες εκτιμάται ότι θα σημειώσουν περαιτέρω άνοδο και το 2026, κυρίως μέσω της επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου, της προώθησης άλλων μορφών τουρισμού και της ενίσχυσης της κρουαζιέρας. Ωστόσο, η εξέλιξη των τουριστικών εισπράξεων θα καθοριστεί από τη διάρκεια του πολέμου στη Μέση Ανατολή, την επίδραση στο διαθέσιμο εισόδημα των ταξιδιωτών, καθώς και τις προτιμήσεις τους για πιο ασφαλείς ή κοντινούς προορισμούς.
- Οι προοπτικές για τις εισπράξεις από θαλάσσιες μεταφορές το 2026 εμφανίζονται μικτές, αλλά συνολικά εκτιμάται ότι θα παραμείνουν σχετικά ανθεκτικές. Από τη μια πλευρά, η επιβράδυνση του παγκόσμιου εμπορίου και η αυξημένη διεθνής αβεβαιότητα ενδέχεται να περιορίσουν τη ζήτηση για θαλάσσιες μεταφορές. Από την άλλη πλευρά, οι γεωπολιτικές εξελίξεις και η ανακατεύθυνση των θαλάσσιων διαδρομών, σε συνδυασμό με την περιορισμένη αύξηση του παγκόσμιου στόλου, αναμένεται να στηρίξουν τους ναύλους. Ως αποτέλεσμα, οι καθαρές εισπράξεις από θαλάσσιες μεταφορές εκτιμάται ότι θα διατηρηθούν σε σχετικά ικανοποιητικά επίπεδα, αν και χωρίς την έντονη δυναμική των προηγούμενων ετών.
- Η απορρόφηση σημαντικού μέρους των εναπομεινάντων πόρων του RRF και άλλων ευρωπαϊκών κονδυλίων θα βελτιώσει το ισοζύγιο δευτερογενών εισοδημάτων.
- Οι ξένες άμεσες επενδύσεις αναμένεται να διατηρήσουν την ισχυρή δυναμική τους, υποστηριζόμενες από το βελτιωμένο μακροοικονομικό, επιχειρηματικό και τραπεζικό περιβάλλον.
- Η αναμενόμενη άνοδος των διεθνών τιμών της ενέργειας εκτιμάται ότι θα επιδεινώσει το ισοζύγιο καυσίμων, αυξάνοντας την αξία των σχετικών εισαγωγών.
- Η άνοδος των εισαγωγών επενδυτικών αγαθών που συνδέονται με την ισχυρή επενδυτική δραστηριότητα θα επιβαρύνει το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.
- Η επανεμφάνιση των πληθωριστικών πιέσεων ενδέχεται να οδηγήσει σε αύξηση των σχετικών τιμών των εγχώριων προϊόντων και σε ενίσχυση της αξίας των εισαγωγών συνολικά, περιορίζοντας την ανταγωνιστικότητα των εξαγωγών και διευρύνοντας το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου.
Εν κατακλείδι, το 2026, λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών δεν αναμένεται να καταγράψει περαιτέρω βελτίωση, αναφέρει η ΤτΕ. «Η άνοδος των τιμών της ενέργειας εκτιμάται ότι θα επιδράσει αρνητικά στο ισοζύγιο καυσίμων», αναφέρει χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι «αν και οι εξαγωγές αγαθών χωρίς τα καύσιμα, παρά τις γεωπολιτικές εξελίξεις, κατέγραψαν άνοδο και διατήρησαν το μερίδιο αγοράς τους στους κύριους προορισμούς το 2025, τυχόν πραγματοποίηση των καθοδικών κινδύνων στην παγκόσμια ανάπτυξη, καθώς και στην εξωτερική ζήτηση για τα ελληνικά προϊόντα, θα έχουν περαιτέρω αρνητική συμβολή στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.
Τέλος, η ΤτΕ παρόλο που αναφέρει σημαντική βελτίωση των εξαγωγών αγαθών & υπηρεσιών στο 40% του ΑΕΠ, εν τούτοις για τη διετία 2024-25 αναφέρει ότι καταγράφηκε κόπωση στην εξωστρέφεια της χώρας και των επιχειρήσεων της.
