To πώς θα κινηθεί η Ευρώπη σε ενέργεια και τιμές εξήγησαν Κυριάκος Πιερρακάκης και Βάλντις Ντομπρόβσκις από το 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών. Ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών και Εθνικής Οικονομίας, ξεκαθάρισε ακόμα ότι δεν υπάρχει σχεδιασμός για νέο πακέτο μέτρων στο άμεσο διάστημα, ενώ υπογράμμισε ότι η εμπειρία της προηγούμενης ενεργειακής κρίσης έχει ήδη οδηγήσει σε πιο «φιλτραρισμένες» πολιτικές επιλογές. Όπως ανέφερε, αρκετές από τις παρεμβάσεις του 2022 είχαν περιορισμένη αποτελεσματικότητα ή ακόμη και αντίθετα αποτελέσματα, γεγονός που οδηγεί σήμερα σε μεγαλύτερη προσοχή στον σχεδιασμό.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στη σημασία του συντονισμού μεταξύ δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής, επισημαίνοντας ότι οι παρεμβάσεις θα πρέπει να κινούνται συμπληρωματικά και όχι ανταγωνιστικά, ώστε να διασφαλίζεται η σταθερότητα της οικονομίας. Επεσήμανε ακόμα ότι η εξέλιξη της κατάστασης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από εξωγενείς παράγοντες, όπως η διάρκεια της κρίσης και οι επιπτώσεις στις ενεργειακές υποδομές, ενώ καθοριστικό ρόλο θα παίξει και το πώς θα αποτιμηθεί το ρίσκο από τις αγορές.
Στο ίδιο πλαίσιο και οι δυο ομιλητές έδωσαν έμφαση στη συνέχιση των επενδύσεων σε ενεργειακές υποδομές, δίκτυα και διασυνδέσεις, ως βασική προϋπόθεση για τη μείωση της εξάρτησης από εξωτερικούς παράγοντες. Όπως σημειώθηκε, η Ευρώπη έχει ήδη κάνει σημαντικά βήματα διαφοροποίησης σε σχέση με το 2022, ωστόσο η ανάγκη για περαιτέρω ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας παραμένει.
Παράλληλα, αναδείχθηκε η σημασία της συνολικής ευρωπαϊκής στρατηγικής, με έμφαση στην ενεργειακή ένωση, τη διαφοροποίηση πηγών και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των οικονομιών απέναντι σε εξωτερικά σοκ.
Επίσης υπογραμμίστηκε ότι η ανάπτυξη της Ευρώπης επηρεάζεται πλέον όχι μόνο από την ενέργεια αλλά και από ένα ευρύτερο περιβάλλον διεθνών πιέσεων, που περιλαμβάνει γεωπολιτικές εντάσεις και αυξημένη αβεβαιότητα στο παγκόσμιο εμπόριο.
Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, ο Κυριάκος Πιερρακάκης ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει σχεδιασμός για νέο πακέτο μέτρων στο άμεσο διάστημα, σημειώνοντας ότι οι πρόσφατες παρεμβάσεις κινούνται ήδη εντός των δημοσιονομικών ορίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Όπως ανέφερε, η χώρα καταγράφει σχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις, με πλεόνασμα που φτάνει το 4,9% και με ταχεία αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, το οποίο από επίπεδα κοντά στο 210% μετά την πανδημία εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί περίπου στο 136% φέτος.
Όμως, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο πρόσθετων παρεμβάσεων μόνο σε περίπτωση επιδείνωσης της κρίσης, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα διαθέτει πλέον τη δημοσιονομική δυνατότητα να στηρίξει την οικονομία εφόσον αυτό καταστεί αναγκαίο.
Από την πλευρά της Κομισιόν, ο Βάλντις Ντομπρόβσκις ξεκαθάρισε ότιδεν τίθεται ζήτημα χαλάρωσης των δημοσιονομικών κανόνων ή αναστολής της πράσινης μετάβασης, υπογραμμίζοντας ότι η απάντηση στην ενεργειακή κρίση δεν μπορεί να έρχεται σε αντίθεση με τον στόχο μείωσης της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
Όπως σημείωσε, η ενεργοποίηση ρητρών ευελιξίας εξετάζεται μόνο σε περίπτωση βαθιάς ύφεσης, κάτι που δεν αποτελεί το βασικό σενάριο αυτή τη στιγμή, ενώ η κατεύθυνση παραμένει σαφής: προσωρινά και στοχευμένα μέτρα, εντός των υφιστάμενων δημοσιονομικών ορίων.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος, είπε ότι η βασική πρόκληση αυτή τη στιγμή αφορά την πορεία των τιμών ενέργειας, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και να συντονίζει τις κινήσεις της, ώστε να περιορίσει τις πιέσεις όπου χρειαστεί. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζεται η αξιοποίηση διαθέσιμων εργαλείων, όπως τα στρατηγικά αποθέματα, ενώ ενισχύεται και ο συντονισμός μεταξύ των κρατών-μελών.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στα καύσιμα αεροπορίας, όπου –όπως σημειώθηκε– η Ευρώπη καλύπτει περίπου το 70% της ζήτησης από εγχώρια παραγωγή, με το υπόλοιπο να εξαρτάται από εισαγωγές. Σε αυτό το πεδίο, η έμφαση δίνεται στην έγκαιρη χαρτογράφηση εναλλακτικών πηγών προμήθειας, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος διαταραχών, ειδικά σε περιόδους αυξημένης ζήτησης.
Παράλληλα, υπογραμμίστηκε ότι η αντίδραση της Ευρώπης θα κινηθεί εντός συγκεκριμένων δημοσιονομικών ορίων, καθώς το περιβάλλον υψηλότερων επιτοκίων και αυξημένων επιπέδων χρέους σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια δεν αφήνει περιθώρια για γενικευμένες παρεμβάσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, τα μέτρα που εξετάζονται είναι στοχευμένα, προσωρινά και προσαρμοσμένα στις πραγματικές ανάγκες κάθε οικονομίας.
