Τη δυσοίωνη πρόβλεψη ότι θα υποχωρήσει η θέση της χώρας μας τόσο στη Ενωμένη Ευρώπη όσο και στην ευρωπαϊκή ήπειρο πραγματοποιεί το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) στις εαρινές εκτιμήσεις του (World Economic Outlook, April 2026). Φυσικά το ΑΕΠ και το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στη χώρα μας, σε απόλυτα μεγέθη, θα αυξηθούν τα επόμενα χρόνια, αλλά όχι τόσο πολύ όσο σε άλλες αναπτυσσόμενες χώρες, όπως είναι η Βουλγαρία, η Λετονία και η Τουρκία.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ, για την περίοδο 2026-2031 το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στη χώρα μας σε μονάδες αγοραστικής δύναμης (ΜΑΔ) θα φτάσει τα 56.517,03 δολ. ΗΠΑ το 2031, από 44.981,34 δολ. ΗΠΑ που ήταν το 2025 (38.442,30 ευρώ). Θα σημειώσει έτσι αύξηση 26%.
Παρά τη σημαντική αυτή αύξηση, η χώρα θα απωλέσει δύο θέσεις στην κατάταξη της ευημερίας των πολιτών της σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης (27 χώρες μέλη), αλλά και σε επίπεδο ευρωπαϊκής ηπείρου (41 χώρες) όπου η Ελλάδα θα υποχωρήσει κατά τρεις θέσεις. Σε επίπεδο ΕΕ η Ελλάδα θα βρεθεί από την 25η θέση που ήταν το 2025 στην 27η θέση έως το 2031 και σε επίπεδο ευρωπαϊκής ηπείρου από την 29η θέση το 2025 στην 32η θέση μέχρι το 2031.
Ο λόγος που συμβαίνει αυτό είναι ότι οι άλλες οικονομίες που βρίσκονται στη ζώνη σύγκρισης με την Ελλάδα αναπτύσσονται ταχύτερα. Σε επίπεδο ΕΕ, σύμφωνα πάντοτε με τα στοιχεία του ΔΝΤ, οι χώρες που θα την ξεπεράσουν είναι η Βουλγαρία και η Λετονία. Μέχρι το 2029 το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε ΜΑΔ της Βουλγαρίας θα ξεπεράσει το αντίστοιχο ελληνικό ΑΕΠ, ενώ το ίδιο θα συμβεί και με το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Λετονίας σε ΜΑΔ το 2030.
Συγκεκριμένα, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Βουλγαρίας από 42.815,55 δολ. ΗΠΑ το 2029 θα ανέλθει σε 53.472,31 δολ. ΗΠΑ, ξεπερνώντας οριακά το αντίστοιχο ελληνικό που εκτιμάται για τη χρονιά εκείνη σε 52.572,42 δολ. ΗΠΑ. Εφόσον αυτές οι προβλέψεις επιβεβαιωθούν, τότε θα είναι η πρώτη φορά στη μεταπολεμική ιστορία που η Βουλγαρία αποκτά υψηλότερο βιοτικό επίπεδο από τους Έλληνες.
Η είδηση αυτή παίζει ήδη «δυνατά» στα βουλγαρικά μέσα (και όχι μόνον). Το novite.com σημειώνει ότι «η Βουλγαρία είναι έτοιμη να ξεπεράσει την Ελλάδα σε κατά κεφαλήν ΑΕΠ, προβλέπει το ΔΝΤ». Στο ίδιο μήκος εκπέμπει και το ρουμανικό informat.ro αναφέροντας ότι «σύμφωνα με το ΔΝΤ, η Βουλγαρία θα ξεπεράσει την Ελλάδα σε επίπεδο ΑΕΠ κατά κεφαλήν. Μέχρι το 2030, η Βουλγαρία θα ανέβει στην ευρωπαϊκή κατάταξη, ενώ η Ρουμανία θα φτάσει τα 62.661 δολάρια κατά κεφαλήν» (https://informat.ro/en/economy/bulgaria-will-surpass-greece-in-gdp-per-capita-by-2030-117472 ).
Από την άλλη πλευρά, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε ΜΑΔ της Λετονίας θα ανέλθει από τα 43.509,37 δολ. ΗΠΑ το 2025 στα 54.648,59 δολ. το 2030, ξεπερνώντας και αυτό οριακά την αντίστοιχη επίδοση της χώρας. Τη χρονιά εκείνη το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε ΜΑΔ της χώρας θα φτάσει τα 54.477,05 δολ. ΗΠΑ, οριακά χαμηλότερα από εκείνο της Λετονίας. Σύμφωνα όμως με το ΔΝΤ, η ψαλίδα αυτή θ’ ανοίξει περαιτέρω το 2031, τελευταία χρονιά για την οποία δίνει προβλέψεις.
Σε επίπεδο ευρωπαϊκής ηπείρου, εκτός από τη Βουλγαρία και τη Λετονία, στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε ΜΑΔ θα μας ξεπεράσει και η Τουρκία. Η χώρα αυτή θα ξεπεράσει την Ελλάδα στον συγκεκριμένο δείκτη το 2027 φτάνοντας τα 49.120,55 δολ. ΗΠΑ, ενώ το αντίστοιχο μέγεθος στη χώρα μας θα έχει διαμορφωθεί οριακά χαμηλότερα, στα 49.084,65 δολ.
Στη συνέχεια ωστόσο η ψαλίδα θ’ ανοίξει υπέρ της Τουρκίας, η οποία το 2031 θα φτάσει και θα ξεπεράσει τις 60 χιλ. δολ. ΗΠΑ, ενώ στη χώρα μας ο αντίστοιχος δείκτης θα είναι στα 56,5 χιλ. δολ. Η Τουρκία εκτιμάται ότι τα επόμενα χρόνια θα ξεπεράσει σε ευημερία και τη Βουλγαρία και τη Λετονία, δηλαδή τρεις χώρες της ΕΕ.
Με άλλα λόγια, η Ελλάδα, εφόσον οι παραπάνω προβλέψεις του ΔΝΤ επαληθευτούν, θα βρεθεί στον πάτο της ΕΕ ή στην κορυφή της ομάδας 10 χωρών που είναι υποψήφιες για ένταξη στην ΕΕ. Μάλιστα η Ελλάδα δεν θα βρίσκεται στην πρώτη θέση αυτής της ομάδας, καθώς την κορυφή θα κατέχει η Τουρκία. Σημειώνεται ότι μεταξύ 41 χωρών που το ΔΝΤ περιλαμβάνει στην ευρωπαϊκή ήπειρο συγκαταλέγονται τα μέλη της ΕΕ (27 χώρες), οι υποψήφιες χώρες-μέλη της ΕΕ (Τουρκία, Βοσνία, Κόσοβο κ.λπ., 10 χώρες), μέλη της ΕΖΕΣ (Νορβηγία, Ισλανδία, Ελβετία) και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Η θέση της Κύπρου και η πρωτιά της Ιρλανδίας
Σε αντίθεση με την Ελλάδα που θα χάσει τρεις θέσεις ευημερίας στην Ευρώπη, ο πιο κερδισμένος από την ευρωπαϊκή ήπειρο -και φυσικά την ΕΕ- θα είναι η Κύπρος. Η μεγαλόνησος εκτιμάται από το ΔΝΤ ότι θα κερδίσει τρεις θέσεις στα επόμενα 5-6 χρόνια. Η χώρα αυτή με βάση το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε ΜΑΔ εκτιμάται ότι θα βρεθεί το 2030 στη 13η θέση της ευρωπαϊκής ηπείρου από τη 16η που ήταν το 2025, ξεπερνώντας σε ευημερία πολύ μεγαλύτερες χώρες όπως είναι το Ην. Βασίλειο, η Γαλλία και η Φινλανδία.
Δεκαπέντε χώρες αναμένεται να διατηρήσουν τις θέσεις τους μεταξύ 2025 και 2030. Η Ελλάδα βλέπει την πιο απότομη πτώση, πέφτοντας από την 29η στην 32η θέση, ενώ η Κύπρος σημειώνει το μεγαλύτερο κέρδος, ανεβαίνοντας από την 16η στην 13η. Καμία άλλη χώρα δεν προβλέπεται να μετακινηθεί κατά περισσότερες από δύο θέσεις.
Η χώρα που βρίσκεται σήμερα στην κορυφή της λίστας με το υψηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα σε ΜΑΔ είναι το Λουξεμβούργο (2025: 153.000 ευρώ), αλλά η πρωτιά αυτή θα χαθεί πολύ σύντομα από την Ιρλανδία, η οποία φέτος αναμένεται να ξεπεράσει το Λουξεμβούργο.
Το Λουξεμβούργο θα παραμείνει στη 2η θέση, ενώ η Νορβηγία, η Ελβετία και η Δανία προβλέπεται να συμπληρώσουν την πρώτη πεντάδα του πίνακα, με τις θέσεις τους να παραμένουν σταθερές μεταξύ 2025 και 2031.
Μεταξύ των πέντε μεγαλύτερων οικονομιών της Ευρώπης, η Γερμανία κατατάσσεται υψηλότερα στη 12η θέση, ακολουθούμενη από τη Γαλλία (15η) και το Ηνωμένο Βασίλειο (16η). Η Ιταλία βρίσκεται στη 18η θέση, με την Ισπανία στη χαμηλότερη από τις πέντε στην 22η. Στις εννέα τελευταίες θέσεις κυριαρχούν οι υποψήφιες χώρες της ΕΕ, με την Ουκρανία, το Κοσσυφοπέδιο και τη Μολδαβία να διαμορφώνουν τη βάση του πίνακα.
