Τον ερχόμενο Σεπτέμβριο κλείνουν 10 χρόνια από την αποκρατικοποίηση του ΟΛΠ. Ήταν 10 Αυγούστου 2016 όταν 12,75 εκατ. μετοχές του ΟΛΠ, κυριότητας ΤΑΙΠΕΔ περάσανε στην Cosco. Η συναλλαγή αυτή απέδωσε στην Cosco το 51% των μετοχών του ΟΛΠ και απέφερε στο ελληνικό δημόσιο 280,5 εκατ. ευρώ.
Η συμφωνία για τη συναλλαγή αυτή, είχε υπογραφεί τέσσερις μήνες νωρίτερα στο Μέγαρο Μαξίμου παρουσία του τότε πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα, του προέδρου της Cosco Hong Kong Group Limited, Xu Lirong και του τότε εκτελεστικού προέδρου του ΤΑΙΠΕΔ, Στέργιου Πιτσιόρλα. Η συμφωνία προέβλεπε την μεταβίβαση του 67% του ΟΛΠ στην China Cosco Shipping, η οποία όμως θα γίνονταν σε δύο φάσεις, με την πρώτη που αφορούσε τη μεταβίβαση του 51% αντί 280,5 εκατ. ευρώ και τη δεύτερη φάση του 16% να μεταβιβάζεται μετά από πέντε χρόνια αργότερα (το 2021) αντί 88 εκατ. ευρώ.
Η μεταβίβαση του 16% του ΟΛΠ στην Cosco είχε ως προαίρεση, ο νέος διαχειριστής του ΟΛΠ να υλοποιήσει επενδύσεις ύψους 350 εκατ. ευρώ. Οι επενδύσεις όμως αυτές δεν έγιναν από την Cosco στο προβλεπόμενο διάστημα. Η κυβέρνηση ωστόσο της ΝΔ που ανέλαβε το 2019, δύο χρόνια αργότερα, τήρησε τη συμφωνία της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ και προχώρησε στην μεταβίβαση του 16% των μετοχών του ΟΛΠ το καλοκαίρι του 2021. Έτσι η κινεζική εταιρεία τον Σεπτέμβριο του 2016 έφτασε στο 67% του ΟΛΠ όπως προέβλεπε η αρχική σύμβαση του 2016.
Η κυβέρνηση της ΝΔ δικαιολόγησε την απόφασή της αυτή, αναφέροντας ότι η μη υλοποίηση των υποσχόμενων επενδύσεων από την Cosco, συντελέστηκε όχι με ευθύνη της Cosco, αλλά λόγω εξωγενών παραγόντων, όπως ήταν οι νομικές προσφυγές με εμπλοκές στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), σε γραφειοκρατικά κωλύματα και σε παρεμβάσεις της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας.
Έτσι το 2021 δόθηκε νέα παράταση 5 ετών στην υλοποίηση των 11 υποχρεωτικών επενδύσεων, το ύψος των οποίων από 350 εκατ. ευρώ το 2026, περιορίσθηκαν σε 293,8 εκατ. ευρώ το 2021. Αλλά και η δεύτερη πενταετία παρήλθε χωρίς να ολοκληρωθούν οι υποχρεωτικές επενδύσεις της κινεζικής εταιρείας. Και αυτή τη φορά, το Ελληνικό Δημόσιο απέδωσε τις νέες καθυστερήσεις της Cosco στις νομικές και άλλες παρεμβάσεις των δημοσίων αρχών και φορέων.
Τώρα, στόχος είναι οι επενδύσεις αυτές να ολοκληρωθούν μέσα στα επόμενα 2-3 χρόνια. Σημειώνεται ότι η Cosco είχε υποσχεθεί και μη-υποχρεωτικές επενδύσεις ύψους επιπλέον 250 εκατ. ευρώ, οι οποίες επίσης δεν έχουν ολοκληρωθεί.
Αρχικά η εταιρεία είχε προβάλλει μαξιμαλιστικά σχέδια, δημιουργίας ακόμη και τεσσάρων ξενοδοχείων στην λιμενική ζώνη του Πειραιά. H πιο εμβληματική αυτής της κατηγορίας θα ήταν η μετατροπή της ιστορικής «Παγόδας» σε πολυτελές 5αστερο ξενοδοχείο. Επίσης η εταιρεία υποσχέθηκε και τη δημιουργία κέντρου logistics στον Πειραιά. Πάντως τα σχέδια αυτά τελευταία επανέρχονται, ειδικά μετά την πρόσφατη τροποποίηση του καταστατικού της εταιρείας, με στόχο να συμπεριλάβει τις νέες δραστηριότητες.
Κέρδη για το Ελληνικό Δημόσιο
Όπως και να έχει η κατάσταση μέχρι σήμερα η Cosco έριξε για τον ΟΛΠ 368,5 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό εισπράχθηκε από το ΤΑΙΠΕΔ (για λογαριασμό του Ελληνικού Δημοσίου) σε δύο δόσεις, το 2016 και το 2021. Παράλληλα στη διάρκεια της δεκαετούς παραχώρησης του ΟΛΠ στην Cosco, το Ελληνικό Δημόσιο εισέπραξε μέσω του ΤΑΙΠΕΔ επιπλέον 15 εκατ. ευρώ σε μερίσματα.
Αν στα παραπάνω ποσά αυτά προστεθεί και το ετήσιο αντάλλαγμα του 3,5% από τα ετήσια έσοδα του ΟΛΠ, ύψους 61 εκατ. ευρώ, τότε φτάνουμε στα 445 εκατ. ευρώ. Στα ποσά αυτά δεν περιλαμβάνονται οι φόροι και οι εισφορές που καταβάλλονται σε ετήσια βάση στο ελληνικό δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία.
Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια, υπό την διαχείριση του Cosco, σημειώθηκε μια σημαντική αύξηση της χρηματιστηριακής αξίας του ΟΛΠ. Τον Γενάρη του 2016 όταν έκλεισε η συμφωνία του ΟΛΠ η τιμή της μετοχής στο χρηματιστήριο ήταν 17,5 ευρώ, αλλά πολύ γρήγορα βρέθηκε στα 22 ευρώ που ήταν η τιμή εξαγοράς του 67% του ΟΛΠ από την Cosco.
H αξία του ΟΛΠ εκτοξεύθηκε από τα 350 εκατ. ευρώ το Γενάρη του 2016, στα 550 εκατ. ευρώ τον Απρίλιο της ίδιας χρονιάς αφού έκλεισε η συμφωνία Ελληνικού Δημοσίου- Cosco. Σήμερα η αξία του ξεπερνά το ένα δισ. ευρώ, με την αναλογούσα αξία στο Ελληνικό Δημόσιο πάνω από τα 70 εκατ. ευρώ. Έτσι το σύνολο της αξίας που έχει αποκομίσει μέχρι σήμερα το Ελληνικό δημόσιο στην δεκαετή παραχώρηση του ΟΛΠ, είναι κάτι περισσότερο από 520 εκατ. ευρώ, μη συμπεριλαμβανομένου των φόρων και των ασφαλιστικών εισφορών που καταβάλει ετησίως η εταιρεία.
Πρόκειται για πολλά χρήματα που πιθανόν το ελληνικό δημόσιο που σίγουρα ότι δε θα είχε κερδίσει στην δεκαετία. Ο μεγάλος κερδισμένος αναμφίβολα είναι η Cosco η οποία έχει υπερδιπλασιάσει την αξία της επένδυσής της. Η εταιρεία διέθεσε 368,5 εκατ. ευρώ σε μια πενταετία και στα 10 χρόνια που έχει αναλάβει βασικός μέτοχος και το μάνατζμεντ ΟΛΠ, έχει εισπράξει 135 εκατ. ευρώ σε μερίσματα και περίπου 700 εκατ. ευρώ σε χρηματιστηριακή αξία της εταιρείας.
Σημειώνεται ότι η παραχώρηση του ΟΛΠ λήγει το 2052 κι επομένως υπάρχουν ακόμη 26χρόνια όπου η Cosco θα είναι ο διαχειριστής του λιμανιού. Και αν μέσα σε 10 χρόνια διπλασίασε (ονομαστικά) την αξία της επένδυσής της σίγουρα θα έχει κερδίσει πολλά χρήματα από την συγκεκριμένη επένδυση, πέρα από τα στρατηγικά οφέλη που θα έχει η ίδια και η Κίνα από τη συγκεκριμένη επένδυση.
Έσοδα και κέρδη στον ΟΛΠ
Στη δεκαετία 2016-2025 η Cosco κατάφερε να υπερδιπλασιάσει τα έσοδα του ΟΛΠ, από τα 100 εκατ. ευρώ που ήταν το 2016, στα 250 εκατ. ευρώ το 2025. Η αύξηση αυτή βασίσθηκε αφενός μεν στα αυξημένα έσοδα από την αύξηση του όγκου των εμπορευμάτων στον προβλήτα Ι, από τον υποδιπλασιασμό των εσόδων της υποπαραχώρησης των προβλητών ΙΙ και ΙΙΙ (στην ίδια την Cosco), αλλά και στη συστηματική αύξηση των χρεώσεων των λιμενικών τελών. Η εταιρεία στο σύνολο της δεκαετίας είχε έσοδα ύψους περίπου 1,7 δισ. ευρώ.
Από την άλλη πλευρά η εταιρεία παρουσίασε καθαρά κέρδη (μετά από φόρους) ύψους 450 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας μια πολύ υψηλή καθαρή κερδοφορία της τάξης του 30%. Απ’ αυτά, τα 211 εκατ. ευρώ έγιναν μερίσματα στους μετόχους του ΟΛΠ, με τη μερίδα του λέοντος, περίπου 64% να καταλήγει στην Cosco.
Πορεία αποκρατικοποίησης του ΟΛΠ
