Η Ένωση Ισπανών Εξαγωγέων και Βιομηχάνων Επιτραπέζιας Ελιάς (Asemesa) προωθεί συμμαχία με τις αντίστοιχες ενώσεις του κλάδου στην Ιταλία και την Ελλάδα, με στόχο την αντιμετώπιση του εμπορικού πολέμου που επηρεάζει την παγκόσμια οικονομία.
Όπως μεταδίδει η El Pais, η νέα συμμαχία θα υπερασπίζεται τον κλάδο της επιτραπέζιας ελιάς σε κρίσιμα ζητήματα, όπως οι διεθνείς εμπορικές συμφωνίες, οι αμερικανικοί δασμοί και η συμφωνία ΕΕ-Mercosur.
Η συμμαχία ονομάζεται EFOI (European Federation of Olive Industry – Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Βιομηχανίας Ελιάς) και προωθείται από τις οργανώσεις Assom (Ιταλία), ΣΕΒΙΤΕΛ (Ελλάδα) και Asemesa (Ισπανία).
Η έδρα της θα βρίσκεται στη Ρώμη, ενώ πρόεδρός της θα είναι ο Ισπανός Francisco Torrent Cruz, σημερινός πρόεδρος της Asemesa.
Οι ιδρυτές της υποστηρίζουν ότι στόχος είναι να «ενώσουμε τις δυνάμεις μας στις Βρυξέλλες», ώστε να αναδειχθεί ένας αναπτυσσόμενος κλάδος που μέχρι σήμερα έχει «σε μεγάλο βαθμό αγνοηθεί από τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα».
Τα στοιχεία δείχνουν ότι πρόκειται για έναν δυναμικό κλάδο με σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης.
Η αυξανόμενη δημοτικότητα της μεσογειακής διατροφής, στην οποία οι ελιές αποτελούν βασικό συστατικό, καθώς και οι τάσεις για πιο υγιεινή διατροφή, έχουν οδηγήσει την ελιά στο τραπέζι καταναλωτών από περίπου 100 χώρες.
Τα τελευταία πέντε χρόνια, η παραγωγή στην Ευρώπη αυξήθηκε κατά 7%, έναντι αύξησης 8% παγκοσμίως.
Κατά την περίοδο 2024-2025, η παραγωγή στην Ευρωπαϊκή Ένωση έφτασε περίπου τους 858.000 τόνους, ενώ η διεθνής αγορά διακινεί κατά μέσο όρο πάνω από 3 εκατομμύρια τόνους ετησίως.
Μόνο στην Ευρώπη υπάρχουν περίπου 80.000 αγροτικές εκμεταλλεύσεις που συνδέονται με την παραγωγή επιτραπέζιας ελιάς, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιοκομίας (IOC).
Η κατανάλωση στην Ευρώπη ανέρχεται σε περίπου 600.000 τόνους επιτραπέζιας ελιάς.
Οι σημαντικότεροι αγοραστές είναι οι ίδιες οι χώρες παραγωγής, όμως υψηλή ζήτηση υπάρχει και σε αγορές μακριά από την παραδοσιακή μεσογειακή κουλτούρα, όπως οι ΗΠΑ, η Βραζιλία και ο Καναδάς.
Πέρα από την οικονομική της αξία, η βιομηχανία επιτραπέζιας ελιάς έχει και σημαντικό κοινωνικό ρόλο, καθώς δημιουργεί θέσεις εργασίας σε ολόκληρη τη Μεσόγειο, ιδιαίτερα σε μειονεκτικές αγροτικές περιοχές, σημειώνει η El Pais.
Η ευρωπαϊκή συμμαχία του κλάδου δημιουργείται προκειμένου να αντιμετωπίσει κρίσιμα ζητήματα, όπως οι διεθνείς εμπορικές συμφωνίες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι δασμοί που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ, αλλά και η συμφωνία με τη Mercosur, η οποία, σύμφωνα με τον κλάδο, «δεν διασφαλίζει πραγματική αμοιβαιότητα ως προς τα πρότυπα και τις τεχνικές παραγωγής» που απαιτούνται από τους Ευρωπαίους αγρότες και τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες.
Οι ανησυχίες για τη συμφωνία ΕΕ-Mercosur
Η Asemesa θεωρεί ιδιαίτερα σοβαρό το γεγονός ότι, ενώ οι ισπανικές μαύρες ελιές εξακολουθούν εδώ και χρόνια να επιβαρύνονται με αμερικανικούς δασμούς, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποδέχθηκε μια συμφωνία που, σύμφωνα με την ισπανική ένωση, αποτελεί «νέα άμεση απειλή» για την ισπανική και ευρωπαϊκή επιτραπέζια ελιά.
Η εξέλιξη αυτή, υποστηρίζει, επιδεινώνει περαιτέρω την κατάσταση ενός κλάδου στρατηγικής σημασίας για πολλές αγροτικές περιοχές.
Σύμφωνα με την Asemesa, η συμφωνία ΕΕ-Mercosur δημιουργεί ανταγωνιστική ανισορροπία που πλήττει άμεσα την ευρωπαϊκή επιτραπέζια ελιά.
Η συμφωνία προβλέπει τη σταδιακή είσοδο ελιών από την Αργεντινή στην ευρωπαϊκή αγορά, μέσω πλήρους κατάργησης των δασμών μέσα σε επτά χρόνια.
Ο σημερινός δασμός ανέρχεται σε 12,8%.
Η Asemesa υποστηρίζει ότι οι επιπτώσεις είναι διπλές:
Η ισπανική και ευρωπαϊκή ελιά χάνει πραγματικές ευκαιρίες εξαγωγών σε στρατηγικές αγορές, όπως η Βραζιλία. Ταυτόχρονα, αυξάνεται η ανταγωνιστική πίεση στην ίδια την ευρωπαϊκή αγορά, καθώς θα εισέρχονται προϊόντα από τρίτες χώρες με προτιμησιακούς εμπορικούς όρους.
