Οι φορολογικές ελαφρύνσεις που έρχονται δεν έχουν την ίδια επίδραση για όλους. Άλλοι φορολογούμενοι θα δουν άμεσα μικρότερο φόρο, άλλοι θα χρειαστεί να πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις για να επωφεληθούν, ενώ για τις επιχειρήσεις αρκετές από τις παρεμβάσεις μετατίθενται χρονικά και θα εφαρμοστούν σταδιακά. Το κρίσιμο, επομένως, δεν είναι μόνο τι μειώνεται, αλλά και ποιοι δικαιούνται τη μείωση, από πότε και με ποιες προϋποθέσεις.
Ελεύθεροι επαγγελματίες: Η μείωση δεν είναι για όλους
Από τα εισοδήματα του 2026, τα οποία θα δηλωθούν στις φορολογικές δηλώσεις του 2027, περίπου 156.000 ατομικές επιχειρήσεις μπορούν να δουν σημαντική μείωση του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος. Η ελάφρυνση αφορά δύο προσαυξήσεις που σήμερα μπορούν να «φουσκώνουν» το τεκμαρτό εισόδημα:
- 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας του προσωπικού.
- 5% της διαφοράς μεταξύ του τζίρου της επιχείρησης και του μέσου ετήσιου τζίρου του αντίστοιχου ΚΑΔ, όταν ο τζίρος της επιχείρησης είναι υψηλότερος.
SOS: Η κατάργηση των δύο προσαυξήσεων δεν είναι οριζόντια. Για να πάρει ο επαγγελματίας την ελάφρυνση θα πρέπει να αποδεικνύεται συνεπής απέναντι στην εφορία και τους ελεγκτικούς μηχανισμούς. Συγκεκριμένα, θα πρέπει:
- Να έχει διαβιβάσει τα απαιτούμενα στοιχεία στο myDATA.
- Όπου υπάρχει υποχρέωση, να έχει ολοκληρώσει τη διασύνδεση ταμειακής μηχανής και POS και να παραμένει διασυνδεδεμένος σε όλο το φορολογικό έτος.
- α μην έχει δεχθεί πρόστιμο από τη φορολογική αρχή ή την Επιθεώρηση Εργασίας για τις χρήσεις των τελευταίων πέντε φορολογικών ετών.
- Να έχει υποβάλει όλες τις δηλώσεις ΦΠΑ και εισοδήματος των τελευταίων πέντε φορολογικών ετών, όπου είχε σχετική υποχρέωση, έως τις 31 Δεκεμβρίου του τελευταίου φορολογικού έτους.
Πόσο κερδίζουν οι επαγγελματίες
Η διαφορά μπορεί να είναι σημαντική, ανάλογα με το ύψος της μισθοδοσίας και τον τζίρο. Σε ατομική επιχείρηση εστίασης με πέντε εργαζομένους και ετήσιο κόστος μισθοδοσίας 105.000 ευρώ, η κατάργηση της προσαύξησης 10% μειώνει το ελάχιστο εισόδημα από 27.244 ευρώ σε 16.744 ευρώ. Ο φόρος πέφτει από 4.783 ευρώ σε 2.249 ευρώ, με ετήσιο όφελος 2.534 ευρώ.
Σε ατομική επιχείρηση λιανικού εμπορίου με δύο εργαζομένους, τζίρο 120.000 ευρώ και μέσο τζίρο ΚΑΔ 48.564 ευρώ, καταργούνται τόσο η προσαύξηση λόγω μισθοδοσίας όσο και εκείνη λόγω υψηλότερου τζίρου. Το ελάχιστο εισόδημα περιορίζεται από 18.552 ευρώ σε 12.880 ευρώ και ο φόρος από 2.610 ευρώ σε 1.476 ευρώ. Όφελος: 1.134 ευρώ τον χρόνο.
Ακόμη και ένας επαγγελματίας χωρίς εργαζομένους μπορεί να δει μείωση. Για παράδειγμα, λογιστής με τζίρο 90.000 ευρώ, έναντι μέσου τζίρου ΚΑΔ 28.479 ευρώ, απαλλάσσεται από την προσαύξηση λόγω υψηλότερου τζίρου. Ο φόρος μειώνεται από 2.864 ευρώ σε 2.249 ευρώ, με ετήσιο όφελος 615 ευρώ.
Αγρότες: Ποιοι βλέπουν πραγματικά μείωση
Ιδιαίτερη σημασία έχει η παρέμβαση για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες. Από το φορολογικό έτος 2026 μηδενίζεται ο συντελεστής φόρου εισοδήματος για εισόδημα έως 20.000 ευρώ για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες.
SOS: Δεν αφορά όλους όσοι έχουν αγροτικό εισόδημα. Αφορά φυσικά πρόσωπα που έχουν πάνω από το 50% του εισοδήματός τους από αγροτική δραστηριότητα. Από τους 245.907 κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, μείωση φόρου αναμένεται να δουν 47.091, δηλαδή όσοι βρίσκονται σήμερα πάνω από το αφορολόγητο όριο. Για αγρότη χωρίς τέκνα, το αφορολόγητο αυξάνεται από 8.633 ευρώ σε 22.204 ευρώ, ενώ το μέγιστο ετήσιο όφελος φτάνει έως 2.900 ευρώ. Η αλλαγή θα φανεί στις φορολογικές δηλώσεις που θα υποβληθούν το 2027.
Τρίτεκνοι: Μεγαλύτερο αφορολόγητο, αλλά όχι για όλους
Από τους 152.039 τρίτεκνους που βρίσκονται σήμερα πάνω από το αφορολόγητο όριο, εκτιμάται ότι 86.927 θα δουν μείωση φόρου. Μεταξύ αυτών βρίσκονται και 33.894 ελεύθεροι επαγγελματίες. Το αφορολόγητο όριο αυξάνεται από 14.364 ευρώ σε 25.364 ευρώ, ενώ το μέγιστο ετήσιο όφελος φτάνει τα 1.800 ευρώ.
Για παράδειγμα:
- Τρίτεκνος μισθωτός με εισόδημα 20.000 ευρώ, ο οποίος σήμερα πληρώνει 620 ευρώ φόρο, θα μηδενίσει την επιβάρυνσή του. Με εισόδημα 30.000 ευρώ, ο φόρος μειώνεται από 2.820 ευρώ σε 1.020 ευρώ. Όφελος: 1.800 ευρώ.
- Τρίτεκνος ελεύθερος επαγγελματίας με εισόδημα 15.000 ευρώ, που σήμερα πληρώνει φόρο 1.350 ευρώ, απαλλάσσεται πλήρως από τον συγκεκριμένο φόρο.
Ταξί: Μικρότερο τεκμήριο για τους συνιδιοκτήτες Αλλαγές έρχονται και στα τεκμήρια των εκμεταλλευτών ταξί.
Το τεκμήριο θα υπολογίζεται αναλογικά με το ποσοστό ιδιοκτησίας του οχήματος. Έτσι, για 50% συνιδιοκτησία, θα υπολογίζεται και το 50% του τεκμηρίου. Παράλληλα, από τα τεκμήρια εξαιρούνται ανήλικα τέκνα έως 18 ετών που διαθέτουν άδεια ταξί, κάτι που μπορεί να συμβεί, μεταξύ άλλων, μετά τον θάνατο γονέα.
Κατοικίες σε μικρούς οικισμούς: Μείωση 50% στα τεκμήρια
Μείωση κατά 50% προβλέπεται και στα τεκμήρια για κατοικίες σε οικισμούς με πληθυσμό έως 2.000 κατοίκους, από το σημερινό όριο των 1.500 κατοίκων.
Προσοχή: Η αλλαγή δεν εφαρμόζεται στους οικισμούς της Περιφέρειας Αττικής, με εξαίρεση την Περιφερειακή Ενότητα Νήσων.
Ειδική ρύθμιση προβλέπεται για τη Δυτική Μακεδονία, όπου το πληθυσμιακό όριο αυξάνεται στους 2.200 κατοίκους, από 1.700. Η αλλαγή προσθέτει 131 ακόμη οικισμούς στη ρύθμιση.
Ελεύθεροι επαγγελματίες: Μικρότερη προκαταβολή φόρου, αλλά αργότερα
Οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα δουν το 2027, στις δηλώσεις που θα υποβληθούν το 2028, την προκαταβολή φόρου να μειώνεται από 55% σε 50%. Το δημοσιονομικό κόστος της παρέμβασης υπολογίζεται σε 82 εκατ. ευρώ.
Επιχειρήσεις: Οι μεγάλες αλλαγές έρχονται σταδιακά. Για τις επιχειρήσεις, όμως, το βασικό «ψιλά γράμματα» είναι ο χρόνος εφαρμογής.
Η μείωση της προκαταβολής φόρου για τα νομικά πρόσωπα δεν γίνεται άμεσα. Από το φορολογικό έτος 2028, η προκαταβολή μειώνεται κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες κάθε χρόνο, για έξι χρόνια. Στόχος είναι να πέσει από 80% σήμερα σε 50% το 2033. Παράλληλα, καταργείται σταδιακά το τέλος επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα:
Από το 2027 καταργείται για έδρες και υποκαταστήματα εκτός Περιφέρειας Αττικής, συμπεριλαμβανομένης της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων. Στην Αττική μειώνεται κατά 50% το 2028. Καταργείται πλήρως το 2029.
Επενδύσεις: Ταχύτερες αποσβέσεις για μηχανολογικό εξοπλισμό
Στις παρεμβάσεις περιλαμβάνονται και οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις για μηχανολογικό εξοπλισμό. Η αλλαγή επιτρέπει στις επιχειρήσεις να αποσβένουν φορολογικά ταχύτερα το κόστος απόκτησης, κατασκευής, βελτίωσης, ανανέωσης ή ανακατασκευής του εξοπλισμού τους. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα μέτρο που μπορεί να βελτιώσει τη φορολογική μεταχείριση νέων επενδύσεων.
Και ποιοι θα πληρώσουν περισσότερο;
Το πακέτο δεν περιλαμβάνει μόνο μειώσεις. Από την 1η Ιανουαρίου 2027 αυξάνεται από 5% σε 15% ο συντελεστής για το τμήμα των συγκεκριμένων ετήσιων αμοιβών που υπερβαίνει τις 60.000 ευρώ, όταν αυτές καταβάλλονται σε μέλη διοικητικών συμβουλίων, διαχειριστές και εργατοϋπαλληλικό προσωπικό υπό τη μορφή μερισμάτων από τα κέρδη νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας.
