Μπορεί η κυβέρνηση να επιχαίρει ότι τα καταφέραμε στο Ταμείο Ανάκαμψης, ωστόσο οι καθυστερήσεις που σημειώθηκαν κυρίως τα δύο τελευταία χρόνια, φάνηκαν στο τέλος της περιόδου υλοποίησης του προγράμματος. Η Ελλάδα στην εκπνοή του προγράμματος βρίσκεται στην 24η θέση μεταξύ των 27 χωρών μελών της ΕΕ στην υλοποίηση των οροσήμων του προγράμματος, δηλαδή στις επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις.
Μέχρι τις αρχές του μήνα που διανύουμε η Ελλάδα είχε πετύχει το 54% των οροσήμων και απέμενε το 46%. Σε επίπεδο ΕΕ, σύμφωνα με το RRF Scoreboard της Κομισιόν, φαίνεται να έχει επιτευχθεί το 66% των οροσήμων και να απομένει το 34%. Η επίδοση αυτή είναι σαφώς υψηλότερη της χώρας μας.
Μόνον μια χώρα έχει πετύχει το 100% των στόχων, η Δανία, ενώ άλλες 11 έχουν πετύχει να ικανοποιήσουν πάνω από το 70% των οροσήμων του εθνικού τους ταμείου ανάκαμψης. Από την άλλη πλευρά, τη χειρότερη επίδοση έχει η Ουγγαρία, η οποία λόγω της φιλορωσικής πολιτικής Όρμπαν, έμεινε εκτός του ευρωπαϊκού προγράμματος ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η χώρα δεν έχει υλοποιήσει ούτε ένα ορόσημο, ενώ επιπλέον δεν έχει λάβει ευρώ.
Χαμηλές επιδόσεις καταγράφουν ακόμη η Κύπρος, που έχει υλοποιήσει το 51% των οροσήμων της, και η Ρουμανία που έχει υλοποιήσει το 53% των οροσήμων του προγράμματός της. Αυτές είναι οι μόνες χώρες που έχουν χαμηλότερες επιδόσεις από τη Ελλάδα. Σημειώνεται ότι η χώρα μας μέχρι σήμερα, έχοντας ικανοποιήσει 204 (σε σύνολο 376) ορόσημα, έχει λάβει περίπου 24,6 δισ. ευρώ και μένουν να εκταμιευθούν από τις κοινοτικές υπηρεσίες επιπλέον 11,3 δισ. ευρώ.
Μέσα στο καλοκαίρι η Ελλάδα – και συγκεκριμένα το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας -υπέβαλε το προτελευταίο αίτημα πληρωμών συνολικού ύψους 4,6 δισ. ευρώ (0,9 δισ. ευρώ επιδοτήσεις και 3,7 δισ. ευρώ δάνεια). Το αίτημα αν και υποβλήθηκε σε δύο δόσεις, Μάιο και Ιούλιο, δεν έχει ακόμη υλοποιηθεί. Σύμφωνα με το υπ. Εθνικής Οικονομίας κάτι τέτοιο αναμένεται να υλοποιηθεί μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου.
Όταν αυτό επαληθευθεί, τότε θα έχουν ικανοποιηθεί επιπλέον 49 ορόσημα του ελληνικού Ταμείου Ανάκαμψης, ανεβάζοντας τον αριθμό τω ικανοποιημένων οροσήμων στα 253. Τότε η Ελλάδα θα φτάσει στο 67% των ικανοποιημένων οροσήμων και θα φτάσει εκεί που είναι ήδη σήμερα η Ε.Ε. (κατά μέσο όρο).
Η ικανοποίηση του προτελευταίου αιτήματος πληρωμών, θα αφήσει για το τελευταίο αίτημα 123 προς υλοποίηση ορόσημα. Αυτά θα συνοδεύσουν την εκταμίευση της τελευταίας και μεγαλύτερης δόσης που θα λάβει η Ελλάδα από το ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης, ύψους 6,7 δισ. ευρώ (4,5 δισ. ευρώ επιδοτήσεις και 2,2 δισ. ευρώ δάνεια).
Η εκταμίευση αυτή θεωρητικά θα γίνει προς το τέλος το έτους αν και κάτι τέτοιο θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολο με δεδομένο τον όγκο οροσήμων που πρέπει να ελεγχθούν. Ας μην παραγνωρίζεται το γεγονός ότι, η Κομισιόν επεξεργάζεται το προτελευταίο αίτημα της χώρας με τα 49 ορόσημα, περισσότερο από τρεις μήνες και ακόμη δεν έχει δώσει το προκαταρκτικό «πράσινο φως» στο αίτημα. Αυτό σημαίνει ότι η πραγματική εκταμίευση των 4,6 δισ. ευρώ, είναι τουλάχιστον ένα μήνα μπροστά.
Η κυβέρνηση ωστόσο έχει ένα μοναδικό τρόπο να πετυχαίνει τους στόχους της. Η Ελλάδα είναι ίσως η μοναδική χώρα που κατάφερε να λάβει, εμμέσως πλην σαφώς, παράταση στην αξιοποίηση πόρων του ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης. Η μεταφορά πόρων ύψους 2 δισ. ευρώ στην Ευρωπαϊκή Αναπτυξιακή Τράπεζα (ΕΑΤ), είναι ίσως η μοναδική περίπτωση στην Ε.Ε., όπου πόροι του ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης έστω και δανειακοί θα συμβασιοποιηθούν μετά την 31η Αυγούστου 2026.
Αυτό δίνει λαβή σε πολλούς, ειδικά από την πλευρά της αντιπολίτευσης να ισχυριστεί ότι δεν πετύχαμε το 100% των στόχων του προγράμματος, αφού τουλάχιστον 2 δισ. ευρώ μεταφέρθηκαν για μετά το Ταμείο Ανάκαμψης. Και αυτό είναι μια αλήθεια. Η κυβέρνηση από την άλλη πλευρά αναφέρει ότι διασφάλισε το 100% των πόρων του προγράμματος χωρίς να χαθεί ένα ευρώ. Και αυτό συνιστά μια αλήθεια.
Η πιο σημαντική αλήθεια είναι ότι ενώ η Ελλάδα είχε ξεκινήσει δυναμικά στην υλοποίηση του ΕΣΑΑ 2.0, στην διάρκεια της υλοποίησης του προγράμματος η χώρα «λαχάνιασε» κι έτσι πολλές άλλες χώρες, που είχαν ξεκινήσει περισσότερο ράθυμα, την ξεπέρασαν. Αυτό δείχνουν οι ποσοτικοί δείκτες στις υλοποιήσεις των προγραμμάτων ανάκαμψη & ανθεκτικότητας στις διάφορες χώρες της Ε.Ε.
