Με την ολοκλήρωση της συνεδρίασης του Eurogroup, οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης προχώρησαν σε εκτενή συζήτηση γύρω από τις πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις και τις προοπτικές της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Στη συνάντηση συμμετείχε και η Πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής (ECON) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ορόρ Λαλούκ, η οποία παρουσίασε τις θέσεις του Ευρωκοινοβουλίου για τα καίρια ζητήματα πολιτικής.
Στο πλαίσιο των συζητήσεων για την προστασία της οικονομίας, ο Πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, δήλωσε: «Ο στόχος μας πρέπει να είναι η προστασία των πολιτών όταν οι συνθήκες γίνονται πιο δύσκολες, χωρίς να δημιουργούμε νέα βάρη για το μέλλον. Να ενεργούμε έγκαιρα και αποτελεσματικά, διατηρώντας παράλληλα τη σταθερότητα των οικονομιών μας. Να προστατεύουμε το σήμερα, χωρίς να υποθηκεύουμε το αύριο».
Παράλληλα, οι υπουργοί εστίασαν στην παραγωγικότητα και την ανάπτυξη της ζώνης του ευρώ στο σύγχρονο γεωπολιτικό και οικονομικό περιβάλλον, κατόπιν σχετικής παρουσίασης από τον Γενικό Γραμματέα του ΟΟΣΑ, Ματίας Κόρμαν. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στις προτεραιότητες πολιτικής για την ενίσχυση της καινοτομίας, των επενδύσεων και της ενοποίησης της αγοράς.
Αναφερόμενος στη σημασία των μεταρρυθμίσεων αυτών, ο Κυριάκος Πιερρακάκης υπογράμμισε: «Η παραγωγικότητα και η ανταγωνιστικότητα θα καθορίσουν τη θέση της Ευρώπης στον κόσμο. Θα καθορίσουν το αν μπορούμε να αναπτυχθούμε, να δημιουργήσουμε καλύτερες θέσεις εργασίας και υψηλότερα εισοδήματα, να χρηματοδοτήσουμε την ασφάλειά μας, τη τεχνολογική και ενεργειακή μας μετάβαση, και να διατηρήσουμε ένα ισχυρό ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο».
Τέλος, οι υπουργοί ενημερώθηκαν για τις πρόσφατες διεθνείς συναντήσεις, ενώ ο νέος Υπουργός Οικονομικών της Λιθουανίας, Ταουρίμας Βάλις, παρουσίασε τις προτεραιότητες της νέας λιθουανικής κυβέρνησης.
Η τοποθέτηση του Πιερρακάκη
Μετά από την ολοκλήρωση των εργασιών του Eurogroup, ο Πρόεδρος Κυριάκος Πιερρακάκης προέβη σε δηλώσεις, παρουσιάζοντας τα βασικά συμπεράσματα των συζητήσεων.
Αφού ευχαρίστησε τους Ιρλανδούς οικοδεσπότες, αναφέρθηκε στην ανθεκτικότητα και την καλύτερη του αναμενομένου πορεία της οικονομίας της ευρωζώνης, υπογραμμίζοντας παράλληλα τις αυξανόμενες γεωπολιτικές και χρηματοπιστωτικές προκλήσεις, όπως τις πιέσεις στις τιμές ενέργειας.
Τόνισε την ανάγκη για δημοσιονομική υπευθυνότητα, ενεργειακή ανεξαρτησία και στοχευμένα μέτρα.
Παράλληλα, εστίασε στην επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων για την ενίσχυση της παραγωγικότητας, του ανθρώπινου κεφαλαίου και των επενδύσεων, επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη οφείλει να αναλάβει άμεση δράση χωρίς περαιτέρω καθυστερήσεις.
Αναλυτικά είπε:
«Επιτρέψτε μου να ξεκινήσω ευχαριστώντας τους Ιρλανδούς οικοδεσπότες μας για τη θερμή φιλοξενία τους.
Ξεκινήσαμε τη σημερινή συνάντηση με μια ευρεία συζήτηση για τις τελευταίες οικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η ΕΚΤ παρουσίασαν τις αξιολογήσεις τους, ενώ η Aurore Lalucq μετέφερε την οπτική της Επιτροπής Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Το πρώτο μήνυμα είναι θετικό.
Η οικονομία της ζώνης του ευρώ αποδείχθηκε ισχυρότερη από ό,τι αναμέναμε στις αρχές αυτού του έτους. Η ανάπτυξη κατά το δεύτερο τρίμηνο ήταν καλύτερη από την προβλεπόμενη και, με βάση τα σημερινά στοιχεία, αυτή η δυναμική αναμένεται να συνεχίσει να στηρίζει την οικονομική δραστηριότητα έως το τέλος του 2026.
Η Ευρώπη έδειξε ότι είναι ανθεκτική. Το ζητούμενο τώρα είναι να μετατρέψουμε αυτή την ανθεκτικότητα σε ισχύ. Διότι, ταυτόχρονα, οι προκλήσεις πολλαπλασιάζονται.
Πρώτον, στο γεωπολιτικό περιβάλλον.
Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ασκούν για άλλη μια φορά ανοδικές πιέσεις στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, με άμεσες συνέπειες για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις μας.
Δεν είναι η πρώτη φορά που αντιμετωπίζουμε ένα εξωτερικό σοκ αυτού του είδους. Και γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο το δίδαγμα πρέπει να είναι σαφές και ολοζώντανο. Δεν μπορούμε να ελέγξουμε κάθε κρίση που ξεσπά εκτός Ευρώπης. Μπορούμε όμως να μειώσουμε την εξάρτησή μας από γεγονότα πέραν των συνόρων μας.
Γι’ αυτό πρέπει να επιταχύνουμε την πορεία μας προς μια μεγαλύτερη ενεργειακή ανεξαρτησία. Αυτό αφορά την οικονομία μας, την ανταγωνιστικότητά μας και την ασφάλειά μας. Και σήμερα είναι πιο επείγον από ποτέ.
Δεύτερον, οι παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές συνθήκες γίνεται πιο αυστηρές. Αυτό αντανακλάται επίσης στις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων και, όσο διατηρούνται αυτές οι συνθήκες, η πίεση στους εθνικούς προϋπολογισμούς θα αυξάνεται.
Οι αποδόσεις έχουν αυξηθεί σε όλες τις μεγάλες οικονομίες, για τους ίδιους πάνω-κάτω λόγους: τις τιμές της ενέργειας και τη μεγάλη παγκόσμια ζήτηση για κεφάλαια.
Τα διαφορικά αποδόσεων (spreads) εντός της ζώνης του ευρώ παραμένουν συγκρατημένα σε σύγκριση με όσα έχουμε βιώσει στο παρελθόν. Και αυτό έχει σημασία. Η Ευρώπη έχει ζήσει κρίσεις στις οποίες η αβεβαιότητα μεταφράστηκε σε οικονομική αστάθεια. Δεν είναι αυτό που βλέπουμε σήμερα.
Η σημερινή σταθερότητα επιτεύχθηκε μέσα από δύσκολες αποφάσεις, ισχυρότερους θεσμούς και πιο υπεύθυνες δημοσιονομικές πολιτικές. Και αυτό πρέπει να το διαφυλάξουμε.
Σε εποχές αβεβαιότητας, η αξιοπιστία γίνεται οικονομικό περιουσιακό στοιχείο. Προστατεύει τις οικονομίες μας και διευρύνει τις διαθέσιμες επιλογές μας.
Γι’ αυτό πρέπει να παραμείνουμε στη δημοσιονομική πορεία που έχουμε συμφωνήσει. Αυτό είναι απαραίτητο για τη διατήρηση ευνοϊκών συνθηκών χρηματοδότησης και τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των δημοσίων οικονομικών μας.
Και αν χρειαστούν νέα μέτρα ως απάντηση στις υψηλότερες τιμές ενέργειας, αυτά θα πρέπει να είναι στοχευμένα, προσωρινά και συμβατά με τους δημοσιονομικούς μας κανόνες.
Ο στόχος μας πρέπει να είναι η προστασία των πολιτών όταν οι συνθήκες γίνονται πιο δύσκολες, χωρίς να δημιουργούμε νέα βάρη για το μέλλον. Να ενεργούμε έγκαιρα και αποτελεσματικά, διατηρώντας παράλληλα τη σταθερότητα των οικονομιών μας. Να προστατεύουμε το σήμερα, χωρίς να υποθηκεύουμε το αύριο.
Ταυτόχρονα, πρέπει να αυξήσουμε τις επενδύσεις στην άμυνα, την ψηφιοποίηση και την ενέργεια – επενδύσεις που μπορούν επίσης να ενισχύσουν την ανάπτυξη. Και πρέπει να εξετάσουμε πώς μπορούμε να κάνουμε τα δημόσια οικονομικά μας πιο αποτελεσματικά. Το Eurogroup θα επανέλθει σε αυτό το ζήτημα τον επόμενο μήνα.
Η δεύτερη μεγάλη συζήτηση σήμερα επικεντρώθηκε στην παραγωγικότητα και την ανάπτυξη, με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΟΣΑ Mathias Cormann, ο οποίος παρουσίασε την αξιολόγηση του ΟΟΣΑ για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη.
Αυτή η συζήτηση πραγματοποιείται ουσιαστικά σε μια πολύ κρίσιμη στιγμή.
Δύο χρόνια μετά την έκθεση Draghi και σε συνέχεια των προτεραιοτήτων ανταγωνιστικότητας που έθεσε το Eurogroup τον Νοέμβριο του 2024, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος.
Όμως ο κόσμος κινούνται ταχύτερα από εμάς. Και αυτό πρέπει να αλλάξει.
Έτσι, σήμερα, η προσοχή μας δεν ήταν μόνο στο πού βρισκόμαστε, αλλά προπαντός στο τι πρέπει να κάνουμε στη συνέχεια, πόσο γρήγορα και σε τι κλίμακα μπορούμε να το κάνουμε.
Η παραγωγικότητα και η ανταγωνιστικότητα θα καθορίσουν τη θέση της Ευρώπης στον κόσμο. Θα καθορίσουν το αν μπορούμε να αναπτυχθούμε, να δημιουργήσουμε καλύτερες θέσεις εργασίας και υψηλότερα εισοδήματα, να χρηματοδοτήσουμε την ασφάλειά μας, τη τεχνολογική και ενεργειακή μας μετάβαση, και να διατηρήσουμε ένα ισχυρό ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο.
Η παραγωγικότητα είναι το θεμέλιο της ευρωπαϊκής ευημερίας και της ευρωπαϊκής ισχύος.
Μια βασική προτεραιότητα ως προς αυτό είναι το ανθρώπινο κεφάλαιο. Σε μια οικονομία που μετασχηματίζεται με εξαιρετική ταχύτητα από την τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη, πρέπει να επενδύσουμε περισσότερο στις δεξιότητες και να προσαρμόσουμε τα εκπαιδευτικά μας συστήματα στις ανάγκες μιας νέας εποχής. Τα στοιχεία του ΟΟΣΑ δείχνουν ότι έχουμε ακόμη να καλύψουμε σημαντικό έδαφος. Δεν μπορούμε να περιμένουμε από την Ευρώπη να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της τεχνολογικής αλλαγής, εάν οι δεξιότητές μας μένουν πίσω.
Είναι εξίσου σημαντικό να κατευθύνουμε τα κεφάλαια, την εργασία και την τεχνολογία εκεί όπου μπορούν να είναι πιο παραγωγικά, να αυξήσουμε την παραγωγικότητα στις υπηρεσίες και να επιταχύνουμε τη διάχυση της καινοτομίας σε ολόκληρη την οικονομία.
Και αυτό μας φέρνει σε μία από τις κεντρικές μας προκλήσεις: τη μετατροπή περισσότερων από τα κεφάλαια, την τεχνολογία και την καινοτομία που παράγει η Ευρώπη σε οικονομική αξία εδώ στην Ευρώπη.
Γι’ αυτό η κινητοποίηση των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων και η εμβάθυνση της Ενιαίας Αγοράς είναι τόσο σημαντικές. Διαθέτουμε τους πόρους. Πρέπει να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε αυτοί να διοχετευθούν σε παραγωγικές επενδύσεις και σε εταιρείες που μπορούν να αναπτυχθούν και να επεκταθούν σε όλη την Ευρώπη.
Η Ευρώπη πρέπει να διακρατήσει μεγαλύτερο μέρος της αξίας που δημιουργεί.
Γι’ αυτό το κεντρικό μήνυμα από τη σημερινή συζήτηση είναι ακριβώς αυτό. Έχουμε εντοπίσει τις προκλήσεις και, σε μεγάλο βαθμό, γνωρίζουμε και τις λύσεις. Τώρα πρέπει να αποδείξουμε ότι είμαστε ικανοί να τις υλοποιήσουμε.
Ο κόσμος δεν περιμένει. Η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια να περιμένει ούτε αυτή».
Τι είχε πει νωρίτερα
Προσερχόμενος στη συνεδρίαση του Eurogroup στο Δουβλίνο, ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, παρουσίασε τους άξονες της ατζέντας.
Αρχικά, απέδωσε φόρο τιμής στον προκάτοχό του, Πασκάλ Ντόναχιου, σημειώνοντας: «Είναι μεγάλη χαρά που βρίσκομαι στο Δουβλίνο σήμερα για τις συνεδριάσεις του Eurogroup και του Ecofin, στην πατρίδα του προκατόχου μου Πασκάλ Ντόναχιου, του οποίου η συνεισφορά στο Eurogroup υπήρξε ιδιαίτερα σημαντική. Και θα ήθελα να ξεκινήσω αποδίδοντας ιδιαίτερο φόρο τιμής σε αυτή τη συνεισφορά».
Αναφερόμενος στο πρώτο θέμα της ατζέντας, εστίασε στις οικονομικές εξελίξεις: «Σήμερα έχουμε δύο θέματα στην ατζέντα του Eurogroup. Το πρώτο είναι να αποτιμήσουμε τις πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις. Βλέπουμε πιέσεις στις αγορές ενέργειας, καθώς και στις τιμές. Θα συζητήσουμε τον αντίκτυπο αυτών των πιέσεων στις οικονομίες μας, στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις μας, τα μέτρα που λαμβάνουμε για να μετριάσουμε αυτό τον αντίκτυπο, καθώς και το πώς μπορούμε να συντονίσουμε περαιτέρω τις ενέργειές μας».
Στη συνέχεια, υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης της παραγωγικότητας: «Το δεύτερο θέμα στην ατζέντα είναι η παραγωγικότητα. Βρισκόμαστε δύο χρόνια μετά τη δημοσίευση της έκθεσης Ντράγκι και, σε σημαντικό βαθμό, μένει ακόμη να περάσουμε από τη διάγνωση στην υλοποίηση. Υπάρχει χάσμα παραγωγικότητας μεταξύ της Ευρώπης και των ΗΠΑ. Πρέπει να κλείσουμε αυτό το χάσμα, προκειμένου η Ευρώπη να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές της. Και σ’ αυτό ακριβώς το πλαίσιο προσκαλέσαμε σήμερα τον γενικό γραμματέα του ΟΟΣΑ Ματίας Κόρμαν να συμμετάσχει στο Eurogroup, προκειμένου να συζητήσουμε τις προτάσεις του ΟΟΣΑ για την Ευρώπη με στόχο τη βελτίωση των επιδόσεών της στην παραγωγικότητα».
Κλείνοντας, συμπύκνωσε την πρόκληση που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή οικονομία: «Συνολικά, αν μου ζητούσατε να περιγράψω με μία λέξη τις οικονομικές επιδόσεις της Ευρώπης τους τελευταίους μήνες και τα τελευταία χρόνια, η λέξη που θα χρησιμοποιούσα είναι “ανθεκτικότητα”. Είναι αυτονόητο ότι η ανθεκτικότητα είναι υπαρξιακής σημασίας. Άλλωστε, προέρχομαι από μια χώρα που αναγκάστηκε να το μάθει αυτό με τον δύσκολο τρόπο. Θα προσέθετα, όμως, ότι η ανθεκτικότητα δεν αποτελεί από μόνη της στρατηγική ανάπτυξης. Αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για να αξιοποιήσει η Ευρώπη πλήρως τις οικονομικές της δυνατότητες, αλλά δεν αποτελεί επαρκή προϋπόθεση. Ως εκ τούτου, το μήνυμά μας σήμερα εδώ είναι διττό: επαγρύπνηση απέναντι στους άμεσους κινδύνους και τις απειλές και ταχύτητα στην υλοποίηση όλων των μεταρρυθμίσεων που η Ευρώπη έχει τόσο επιτακτική ανάγκη να υλοποιήσει».
