Στα τέλη Οκτωβρίου αναμένεται να κάνει το πρώτο ουσιαστικό βήμα η νέα φάση επέκτασης του αεροδρομίου «Ελευθέριος Βενιζέλος», με την προκήρυξη του διαγωνισμού για τη νότια επέκταση του αεροσταθμού. Ο προϋπολογισμός της πρώτης αυτής φάσης κινείται, σύμφωνα με πληροφορίες, στην περιοχή των 260 εκατ. ευρώ, σηματοδοτώντας την εκκίνηση του αναθεωρημένου σχεδίου ανάπτυξης του μεγαλύτερου αεροδρομίου της χώρας.
Πρόκειται ουσιαστικά για την πρώτη μεγάλη εργολαβία μετά την απόφαση του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών να εγκαταλείψει το αρχικό μοντέλο ενός ενιαίου και ιδιαίτερα σύνθετου κατασκευαστικού έργου και να περάσει σε σταδιακή υλοποίηση της επέκτασης. Αντί δηλαδή να ανοίξει ταυτόχρονα ένα τεράστιο μέτωπο εργασιών μέσα σε ένα αεροδρόμιο που λειτουργεί ήδη υπό την πίεση της αυξανόμενης επιβατικής κίνησης, το έργο «σπάει» πλέον σε επιμέρους διαγωνισμούς.
Το νέο χρονοδιάγραμμα παρουσίασε ο διευθύνων σύμβουλος του ΔΑΑ, Γιώργος Καλλιμασιάς, στο 9ο Συνέδριο Υποδομών και Μεταφορών ITC 2026, ξεκαθαρίζοντας ουσιαστικά ότι αυτό που αλλάζει δεν είναι ο στόχος της επέκτασης, αλλά ο τρόπος με τον οποίο θα φτάσει το αεροδρόμιο στην επόμενη βαθμίδα δυναμικότητας.
Γιατί άλλαξε το αρχικό σχέδιο
Η αλλαγή πορείας έρχεται μετά την επαναξιολόγηση της προηγούμενης διαγωνιστικής διαδικασίας, η οποία είχε στηριχθεί στο μοντέλο ECI. Η διαδικασία αυτή δεν συνεχίζεται με την αρχική της μορφή, καθώς η τεχνική προετοιμασία ανέδειξε στην πράξη τις δυσκολίες που θα δημιουργούσε η ταυτόχρονη εκτέλεση ενός τόσο εκτεταμένου κατασκευαστικού προγράμματος.
Το κρίσιμο πρόβλημα ήταν ότι τα έργα θα έπρεπε να πραγματοποιούνται ενώ το «Ελευθέριος Βενιζέλος» παραμένει σε πλήρη λειτουργία. Η ανάπτυξη πολλών μεγάλων εργοταξιακών μετώπων ταυτόχρονα θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντικές πιέσεις στις ροές των επιβατών, στη λειτουργία των αεροπορικών εταιρειών, στις εμπορικές δραστηριότητες και συνολικά στην καθημερινότητα του αεροδρομίου. Η εμπειρία από την προηγούμενη διαδικασία έδωσε στον ΔΑΑ σαφέστερη εικόνα για το μέγεθος και την πολυπλοκότητα των παρεμβάσεων. Έτσι, αντί να επιμείνει στην υλοποίηση της επέκτασης ως ενός ενιαίου project, επέλεξε τη σταδιακή ανάπτυξη, ξεκινώντας από τις υποδομές που θεωρούνται περισσότερο αναγκαίες.
Στην επαναξιολόγηση του σχεδιασμού προστέθηκαν και νέοι παράγοντες που επηρεάζουν τη λειτουργία του αεροδρομίου, όπως η εφαρμογή του ευρωπαϊκού Συστήματος Εισόδου/Εξόδου EES, οι περιορισμοί στη δυναμικότητα του ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας και το ευμετάβλητο γεωπολιτικό περιβάλλον. Με άλλα λόγια, δεν «ναυάγησε» η επέκταση. Εκείνο που εγκαταλείφθηκε είναι το προηγούμενο μοντέλο υλοποίησης, με το επενδυτικό πρόγραμμα να περνά πλέον σε μικρότερες και χρονικά διακριτές εργολαβίες.
Μετά τα 260 εκατ. ευρώ έρχεται ο Βόρειος Αεροσταθμός
Η νότια επέκταση των περίπου 260 εκατ. ευρώ αποτελεί επομένως την αφετηρία και όχι το σύνολο του σχεδίου. Μετά την προκήρυξη του διαγωνισμού στα τέλη Οκτωβρίου, το επόμενο μεγάλο βήμα θα είναι η επέκταση του Βόρειου Αεροσταθμού.
Για την πρώτη φάση του συγκεκριμένου έργου προβλέπεται αυτοτελής διαγωνιστική διαδικασία, η οποία, με βάση το σημερινό χρονοδιάγραμμα, τοποθετείται στο δεύτερο εξάμηνο του 2027. Η χρονική απόσταση μεταξύ των δύο εργολαβιών είναι μέρος της νέας φιλοσοφίας του ΔΑΑ: τα κατασκευαστικά μέτωπα να ανοίγουν διαδοχικά, ώστε να περιορίζεται όσο γίνεται η επιβάρυνση της λειτουργίας. Το μοντέλο δίνει επίσης μεγαλύτερη ευελιξία στον αερολιμένα, καθώς κάθε επόμενη φάση θα μπορεί να προσαρμόζεται στην πραγματική εξέλιξη της επιβατικής κίνησης και στις ανάγκες χωρητικότητας που θα προκύπτουν.
Το βλέμμα πλέον και πάνω από τα 40 εκατ. επιβάτες
Την ίδια ώρα, ο τελικός προορισμός της επέκτασης βρίσκεται υπό επανεξέταση. Το σχέδιο για δυναμικότητα 40 εκατ. επιβατών ετησίως παραμένει η βασική αναφορά, ωστόσο ο ΔΑΑ εξετάζει πλέον και εναλλακτικά σενάρια που θα μπορούσαν να ανεβάσουν ακόμη περισσότερο τη δυνατότητα εξυπηρέτησης.
Αυτό αποτελεί σημαντική διαφοροποίηση σε σχέση με τον μέχρι τώρα σχεδιασμό. Η ισχυρή άνοδος της κίνησης έχει δημιουργήσει την ανάγκη να εξεταστεί εάν οι επενδύσεις που θα πραγματοποιηθούν τα επόμενα χρόνια πρέπει να καλύψουν μόνο το ορόσημο των 40 εκατ. επιβατών ή να δημιουργήσουν εξαρχής περιθώρια για μεγαλύτερη ανάπτυξη. Οποιαδήποτε αλλαγή, πάντως, θα πρέπει να αποδεικνύεται τεχνικά και οικονομικά συμφέρουσα και να περάσει από τις απαραίτητες εγκρίσεις. Για τον λόγο αυτό, ο σχεδιασμός των 40 εκατ. παραμένει η βάση, χωρίς όμως να αποτελεί πλέον το απόλυτο «ταβάνι».
Τα έργα των 188 εκατ. ευρώ που ήδη τρέχουν
Η μεγάλη επέκταση δεν ξεκινά σε ένα αεροδρόμιο χωρίς άλλα εργοτάξια. Παράλληλα με τον νέο διαγωνισμό, βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη σημαντικές παρεμβάσεις που αφορούν τη λειτουργία και τη χωρητικότητα του «Ελευθέριος Βενιζέλος».
Σε αυτές περιλαμβάνονται ο Βορειοδυτικός Χώρος Στάθμευσης Αεροσκαφών, ο νέος Πολυώροφος Χώρος Στάθμευσης Οχημάτων και ο νέος VIP Αεροσταθμός, με τα βασικά έργα να έχουν ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2027. Ειδικότερα, τα δύο μεγάλα έργα για το νέο πολυώροφο πάρκινγκ και την επέκταση του χώρου στάθμευσης αεροσκαφών έχουν συνολικό ύψος περίπου 188 εκατ. ευρώ και έχουν ανατεθεί στο σχήμα ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – REDEX. Οι εργασίες έχουν ήδη περάσει στην κύρια κατασκευαστική φάση, δημιουργώντας τις υποδομές που θα υποστηρίξουν τη μεγαλύτερη κίνηση των επόμενων ετών.
Παράλληλα προχωρά ο νέος VIP Terminal, επιφάνειας περίπου 600 τ.μ., ενώ συνεχίζονται μικρότερες παρεμβάσεις μέσα στο υφιστάμενο κτιριακό συγκρότημα.
Αυτές οι μικρότερες επενδύσεις έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς μπορούν να προσθέσουν χωρητικότητα πριν ολοκληρωθούν οι μεγάλες επεκτάσεις. Ήδη έχουν αυξηθεί οι θέσεις check-in και ελέγχου διαβατηρίων και έχει αναβαθμιστεί το σύστημα διαχείρισης αποσκευών, ενώ σχεδιάζεται περαιτέρω ενίσχυση των χώρων και των θέσεων ελέγχου διαβατηρίων τόσο στις αναχωρήσεις όσο και στις αφίξεις.
Η κίνηση τρέχει πιο γρήγορα από τα έργα
Το μεγάλο στοίχημα για τον ΔΑΑ είναι ο χρόνος. Το αεροδρόμιο καλείται να κατασκευάσει τις νέες υποδομές ενώ η ζήτηση συνεχίζει να αυξάνεται. Στο οκτάμηνο Ιανουαρίου – Αυγούστου 2026, από το «Ελευθέριος Βενιζέλος» διακινήθηκαν 23,7 εκατ. επιβάτες, σημειώνοντας αύξηση 4,4% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. Τον Αύγουστο, μάλιστα, η μηνιαία κίνηση ξεπέρασε για πρώτη φορά τα 4 εκατ. επιβάτες.
Για το σύνολο του 2026 η διοίκηση αναμένει ότι η επιβατική κίνηση θα συνεχίσει να κινείται ανοδικά με μονοψήφιο ποσοστό, υψηλότερο από τις αρχικές εκτιμήσεις.
Αυτή ακριβώς η εικόνα εξηγεί γιατί η αλλαγή του μοντέλου υλοποίησης δεν μπορεί να μεταφραστεί σε αναβολή των επενδύσεων. Κάθε καθυστέρηση στην προσθήκη χωρητικότητας αυξάνει την πίεση στις υφιστάμενες υποδομές. Από την άλλη, ένα υπερβολικά μεγάλο κατασκευαστικό μέτωπο θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα την ώρα που το αεροδρόμιο καλείται να διαχειριστεί αριθμούς-ρεκόρ.
Επενδύσεις 950 εκατ. ευρώ μέχρι το 2030
Συνολικά, οι κεφαλαιουχικές δαπάνες που σχεδιάζει ο ΔΑΑ μέχρι το τέλος του 2030 υπολογίζονται σε περίπου 950 εκατ. ευρώ, αποτυπώνοντας το μέγεθος του μετασχηματισμού που βρίσκεται μπροστά στο αεροδρόμιο.
Μέσα σε αυτό το επενδυτικό πρόγραμμα, ο Οκτώβριος αποτελεί πλέον το αμέσως επόμενο ορόσημο. Ο διαγωνισμός των περίπου 260 εκατ. ευρώ για τη νότια επέκταση θα είναι η πρώτη δοκιμασία του νέου μοντέλου, ενώ περίπου έναν χρόνο αργότερα αναμένεται να ακολουθήσει το επόμενο μεγάλο κατασκευαστικό μέτωπο στον Βόρειο Αεροσταθμό.
Έτσι, η επέκταση του «Ελευθέριος Βενιζέλος» περνά από ένα μεγάλο ενιαίο σχέδιο σε μια αλληλουχία έργων που θα αναπτύσσονται σταδιακά έως το τέλος της δεκαετίας. Και με την επιβατική κίνηση να συνεχίζει να ανεβαίνει, το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο πώς θα φτάσει το αεροδρόμιο στα 40 εκατ. επιβάτες, αλλά εάν οι υποδομές που κατασκευάζονται σήμερα θα είναι αρκετές για την επόμενη ημέρα.
