Παρέμβαση 95 εκατ. ευρώ για τη στήριξη της βιομηχανίας απέναντι στο υψηλό ενεργειακό κόστος ανακοίνωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της Ετήσιας Γενικής Συνέλευσης του ΣΕΒ, προαναγγέλλοντας άμεση επιδότηση του ηλεκτρικού ρεύματος για σειρά ενεργοβόρων κλάδων. Οι λεπτομέρειες του νέου σχήματος θα ανακοινωθούν τις επόμενες ημέρες από τα συναρμόδια υπουργεία.
Η νέα στήριξη θα αφορά, μεταξύ άλλων, κλάδους όπως τα τσιμέντα, τα τρόφιμα, τα χαρτικά και τα πλαστικά, ενώ προβλέπεται και πρόσθετη ενίσχυση για ενεργοβόρες επιχειρήσεις πέραν της υφιστάμενης αντιστάθμισης του έμμεσου κόστους εκπομπών. Όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός, πρόκειται για μια παρέμβαση που εκτιμάται ότι θα αφαιρέσει συνολικά 95 εκατ. ευρώ βαρών από την παραγωγή, αξιοποιώντας τα περιθώρια κρατικών ενισχύσεων που παρέχει το ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπενθύμισε ότι τα μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί για την ενεργοβόρο βιομηχανία συνθέτουν παρέμβαση σχεδόν μισού δισ. ευρώ. Μεταξύ αυτών περιέλαβε την ενίσχυση κατά 75 εκατ. ευρώ της αντιστάθμισης του έμμεσου κόστους CO₂ για 50 επιχειρήσεις, τις χαμηλότερες επιβαρύνσεις σε δίκτυα και άλλες χρεώσεις, καθώς και τη μείωση κατά 50% συγκεκριμένης συνεισφοράς για περίπου 23.000 επιχειρήσεις. «Οι έκτακτες συνθήκες απαιτούν και έκτακτες παρεμβάσεις», σημείωσε, εξηγώντας το σκεπτικό της νέας στήριξης.
Όπως είχε γράψει το energygame.gr, αν και αρχικά το οικονομικό επιτελείο προσανατολίζονταν στην κάλυψη των κατά κύριο λόγο μικρών και μεσαίων βιομηχανιών που δεν λαμβάνουν αντιστάθμιση για το έμμεσο κόστος CO2 (ο συντελεστής της οποίας ενισχύθηκε για την περίοδο 2026-2030), τελικά το ράλι διαρκείας των τιμών ενέργειας οδήγησε στην διεύρυνση της περιμέτρου του σχήματος των δικαιούχων ώστε να καλύπτει και τις μεγάλες βιομηχανίες της χώρας που λαμβάνουν αντιστάθμιση, με την αρχιτεκτονική του σχήματος να είναι διαφέρει για τις βιομηχανίες «εντός αντιστάθμισης» και για τις «εκτός αντιστάθμισης». Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η κάλυψη αφορά σε διαφορετικό χρονικό διάστημα για τις δυο κατηγορίες:
- Για τις βιομηχανίες που δεν έλαβαν άλλο μέτρο στήριξης έναντι της ενεργειακής ακρίβειας για φέτος (εκτός από τη μείωση των ΥΚΩ κατά 50% από τον Ιούλιο που ισχύει για όλες τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις), καταβάλλεται προσπάθεια να λάβουν επιδότηση στην τιμή του ρεύματος για όλο το 2026, με συνδυαστική χρήση τόσο του βασικού σχήματος κρατικών ενισχύσεων CISAF όσο και του ενισχυμένου σχήματος METSAF. Πιο συγκεκριμένα, μέσω του CISAF αναμένεται να παρασχεθεί ενίσχυση για τους πρώτους μήνες του έτους, πιθανότατα έως τον Ιούλιο ή τον Αύγουστο. Στη συνέχεια, από τον Αύγουστο ή τον Σεπτέμβριο και μέχρι το τέλος του έτους, τη σκυτάλη θα πάρει το METSAF.
- Για τις μεγάλες βιομηχανίες (υπολογίζονται σε 70) που εισπράττουν αντιστάθμιση του κόστους CO2 και αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μέρος της συνολικής κατανάλωσης ρεύματος του κλάδου εξετάζεται αναδρομική στήριξη, αλλά για μικρότερο χρονικό διάστημα και δη από τον Ιούλιο (οπότε και ξεκίνησε η έντονα ανοδική πορεία των χονδρεμπορικών τιμών ηλεκτρισμού) έως και το Δεκέμβριο του 2026. Η επιδότηση θα προέλθει δια του METSAF, κάτι που σημαίνει ότι το ποσοστό μείωσης της τιμής του ρεύματος μπορεί να φτάσει έως 70%. Επειδή όμως οι επιχειρήσεις αυτές εισπράττουν ήδη αποζημιώσεις για την αντιστάθμιση, η συνολική ενίσχυση δεν μπορεί να υπερβαίνει το 50% της μέγιστης επιδότησης ρεύματος μέσω του CISAF, όπως αυτό τροποποιήθηκε από το METSAF.
Μια από τις βασικές παραμέτρους που απομένει να οριστικοποιηθούν είναι το κατώτατο όριο στο οποίο μπορεί να διαμορφωθεί η επιδοτούμενη τιμή αναφοράς (floor price). Η επιλογή κινείται μεταξύ 50 και 60 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, τόσο για το βασικό σχήμα CISAF όσο και για την αυξημένη ενίσχυση του METSAF. Όπως προαναφέρθηκε, με βάση το ευρωπαϊκό πλαίσιο, το floor price δεν μπορεί να πέσει κάτω από τα 50 ευρώ/MWh.
Οι παρεμβάσεις που έχουν ήδη δρομολογηθεί για τις βιομηχανίες
Σε κάθε περίπτωση, το νέο πακέτο έρχεται να προστεθεί στις παρεμβάσεις που έχει ήδη δρομολογήσει το ΥΠΕΝ για τη συγκράτηση του ενεργειακού κόστους των βιομηχανιών. Από την 1η Ιουλίου έχουν μειωθεί κατά 50% οι χρεώσεις Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) για τον κλάδο, μία παρέμβαση που αφορά περίπου 23.000 επιχειρήσεις με ετήσιο κόστος 25 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, εκτός από την ενισχυμένη αντιστάθμιση CO2 (που σημαίνει ότι οι δικαιούχοι θα λαμβάνουν περίπου 75 εκατ. ευρώ περισσότερα ετησίως, σε σύγκριση με το σενάριο αναφοράς των μειωμένων ενισχύσεων), το ΥΠΕΝ προχώρησε πρόσφατα στην απλοποίηση του πλαισίου αυτοκατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας μέσω net billing, διευκολύνοντας τις επιχειρήσεις να καλύπτουν μέρος των αναγκών τους από την παραγωγή φωτοβολταϊκών.
Μάλιστα, με το νέο πλαίσιο δόθηκε για πρώτη φορά η δυνατότητα εγκατάστασης standalone μπαταρίας, χωρίς να απαιτείται ο συνδυασμός με φωτοβολταϊκό. Πρόκειται για επιλογή που σχεδιάζουν να αξιοποιήσουν πολλές επιχειρήσεις, ώστε να περιορίσουν το κόστος ρεύματος αξιοποιώντας τις διακυμάνσεις των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και ο σχεδιασμός του ΥΠΕΝ για νέο πρόγραμμα επιδότησης μπαταριών αυτοκατανάλωσης στις επιχειρήσεις, με προϋπολογισμό 50 εκατ. ευρώ. Επομένως, το νέο πακέτο για το βιομηχανικό ρεύμα συμπληρώνει τις υφιστάμενες παρεμβάσεις, συνδυάζοντας την άμεση απορρόφηση μέρους των αυξήσεων του 2026 με επενδύσεις που μπορούν να περιορίσουν σε πιο μόνιμη βάση το ενεργειακό κόστος της ελληνικής παραγωγής.
Η ενέργεια στο επίκεντρο
Μεγάλο μέρος της παρέμβασής του αφορούσε το ενεργειακό κόστος και τις επιπτώσεις του στην ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας. Ο πρωθυπουργός στάθηκε στην αυξημένη συμμετοχή των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται πλέον μεταξύ των πρώτων χωρών στην παραγωγή ενέργειας από ήλιο και άνεμο και ότι τις τελευταίες εβδομάδες οι υψηλές αποδόσεις ΑΠΕ έχουν οδηγήσει τη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας σε χαμηλά επίπεδα. Τόνισε επίσης ότι η χώρα έχει μετατραπεί από καθαρό εισαγωγέα σε εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας.
Παρά τη μεταβολή αυτή, αναγνώρισε ότι το εισαγόμενο φυσικό αέριο εξακολουθεί να διαμορφώνει σε σημαντικό βαθμό το κόστος του ηλεκτρισμού, ενώ η άνοδος του ντίζελ πιέζει περαιτέρω τις μεταφορές και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Στο πλαίσιο αυτό, έθεσε εκ νέου και το ζήτημα του τρόπου με τον οποίο διαμορφώνονται οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη.
«Ο χειμώνας διαφαίνεται ακόμη δυσκολότερος»
Η ενεργειακή πίεση συνδέθηκε από τον πρωθυπουργό με τη συνολικότερη γεωπολιτική αβεβαιότητα και τις επιπτώσεις της στις ευρωπαϊκές οικονομίες. «Πριν από έναν μήνα είχα προειδοποιήσει για έναν δύσκολο χειμώνα. Σήμερα λέω πως αυτός μπορεί να διαφαίνεται ακόμα δυσκολότερος», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι οποιαδήποτε νέα διαταραχή σε ενεργειακές υποδομές μπορεί να μεταφερθεί γρήγορα στις τιμές καυσίμων, στις μεταφορές, στις πρώτες ύλες και τελικά στον πληθωρισμό.
Απέναντι σε αυτή τη συγκυρία, έβαλε τη βελτίωση της δημοσιονομικής θέσης της χώρας. Όπως είπε, η Ελλάδα καταγράφει «την ταχύτερη αποκλιμάκωση δημόσιου χρέους στην ιστορία των χωρών του ΟΟΣΑ», ενώ παραμένει μία από τις λίγες χώρες που εμφανίζουν όχι μόνο πρωτογενή αλλά και πραγματικά πλεονάσματα. «Για πρώτη φορά από το 1980 και μετά η χώρα καταφέρνει να μειώνει σημαντικά το δημόσιο χρέος της», σημείωσε, χαρακτηρίζοντας αυτή την επίδοση ένα «εθνικό οπλοστάσιο» απέναντι στις διεθνείς αναταράξεις.
Στο ίδιο πλαίσιο, υπογράμμισε ότι η βελτίωση της αξιοπιστίας της ελληνικής οικονομίας επιτρέπει σήμερα στο Δημόσιο να δανείζεται φθηνότερα από τέσσερα από τα επτά κράτη της G7. Έσπευσε, ωστόσο, να ξεκαθαρίσει ότι η κυβέρνηση δεν πρόκειται να θέσει σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα, παρά την ανάγκη νέων μέτρων στήριξης. «Η αξιοπιστία μας είναι η βάση της σταθερότητας και αυτή η σταθερότητα είναι τελικά το εφαλτήριο της ανάπτυξης», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η πρόταση για ευρωπαϊκή απάντηση
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποκάλυψε παράλληλα ότι έχει εισηγηθεί στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εξεταστεί μια κοινή ευρωπαϊκή απάντηση στις νέες πιέσεις, με πρώτο βήμα μια αυξημένη αλλά χρονικά περιορισμένη δημοσιονομική ευελιξία. Η πρόταση προβλέπει να μπορούν οι χώρες να αξιοποιούν τα πρόσθετα έσοδα που δημιουργεί ο υψηλότερος πληθωρισμός, κυρίως μέσω ΦΠΑ, για στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης χωρίς να παραβιάζονται οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες.
Στοίχημα οι ιδιωτικές επενδύσεις
Στην οικονομία, ο πρωθυπουργός επανέλαβε ότι οι επενδύσεις θα αποτελέσουν τον βασικό μοχλό ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια. «Οι ιδιωτικές επενδύσεις είναι αυτές οι οποίες θα τραβήξουν το κάρο της ανάπτυξης την επόμενη τετραετία», είχε αναφέρει, ενώ στη συνέχεια στάθηκε στη βελτιωμένη πρόσβαση των επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση και στον ρόλο του Ταμείου Ανάκαμψης.
Όπως σημείωσε, οι ελληνικές τράπεζες διαθέτουν πλέον επαρκή ρευστότητα για τη χρηματοδότηση βιώσιμων επενδυτικών σχεδίων, ενώ από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης έχουν μεταφερθεί 1,5 δισ. ευρώ στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, με στόχο την κινητοποίηση πρόσθετων κεφαλαίων για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
Κλείνοντας το οικονομικό σκέλος της παρέμβασής του, έθεσε την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας στο επίκεντρο των επόμενων αποφάσεων, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να βρει ισορροπία ανάμεσα στην πράσινη μετάβαση και στο κόστος που αυτή συνεπάγεται για κρίσιμους παραγωγικούς κλάδους. Μάλιστα, ανέφερε ότι όπου χρειάζεται «να πατήσουμε φρένο» ώστε να προστατευθούν ευρωπαϊκές βιομηχανίες από υπέρμετρο κόστος και διεθνείς στρεβλώσεις, η Ευρώπη δεν θα πρέπει να διστάσει να το κάνει.
Ικανοποίηση από τον Σπύρο Θεοδωρόπουλο του ΣΕΒ για το πακέτο
Την ικανοποίησή του για το νέο πακέτο στήριξης της βιομηχανίας έναντι του υψηλού ενεργειακού κόστους που ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός εξέφρασε ο πρόεδρος του ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος που έλαβε το λόγο αμέσως μετά τον κ. Μητσοτάκη.
Ο κ. Θεοδωρόπουλος δήλωσε ικανοποιημένος που η κυβέρνηση αναγνώρισε την ανάγκη η ελληνική βιομηχανία να παραμείνει ανταγωνιστική ανακοινώνοντας το νέο πακέτο που αξιοποιεί το ευρωπαϊκό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων CISAF και METSAF. Tόνισε ότι είναι πολύ σημαντικό ότι στα μέτρα περιλαμβάνεται το σύνολο της ελληνικής βιομηχανίας ανεξαρτήτως του μεγέθους των επιχειρήσεων και ευχαρίστησε για το θετικό πνεύμα που επέδειξαν κατά τις πολύωρες διαπραγματεύσεις την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, δηλαδή τους κ.κ. Παπασταύρου, Τσάφο και Παληαρούτα καθώς και τα αρμόδια στελέχη της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Οικονομικών.
Κλείνοντας την αναφορά του στο θέμα του ενεργειακού κόστους, ο επικεφαλής του ΣΕΒ εξέφρασε την ελπίδα έως το τέλος του έτους η κρίση στη Μέση Ανατολή να έχει εκτονωθεί και οι τιμές ενέργειας να έχουν εξομαλυνθεί «Οι ανακοινώσεις για την ενέργεια δείχνουν ότι ο διάλογος με την παραγωγική οικονομία οδηγεί σ προτάσεις που αντιμετωπίζουν κρίσιμα προβλήματα», κατέληξε, ο κ. Θεοδωρόπουλος, υπονοώντας την προσδοκία ότι εξίσου θετική ανταπόκριση θα έχουν και οι άλλες προτάσεις που διατύπωσε κατά την παρέμβασή του.
Η αναφορά του πρωθυπουργού στην ελληνική οικονομία
Στην αρχή της ομιλίας του ο πρωθυπουργός είχε αναφερθεί στην πορεία της ελληνικής οικονομίας, στην ταχεία αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους αλλά και στην ανάγκη να μη διαταραχθεί η δημοσιονομική σταθερότητα εν μέσω μιας νέας περιόδου έντονης διεθνούς αβεβαιότητα. Ο Κ. Μητσοτάκης υποστήριξε ότι η χώρα έχει περάσει «από την καθήλωση στην ανάπτυξη» και «από το περιθώριο της Ευρώπης στο επίκεντρό της», αποδίδοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στη βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών και στην ενίσχυση των επενδύσεων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, το ΑΕΠ από τα 185 δισ. ευρώ το 2019 αναμένεται να φτάσει περίπου τα 262 δισ. ευρώ στο τέλος του 2026, ενώ οι επενδύσεις έχουν ουσιαστικά υπερδιπλασιαστεί μέσα σε επτά χρόνια. Την ίδια ώρα, η ανεργία υποχώρησε από το 18% το 2019 στο 7,4% τον Αύγουστο του 2026, ενώ ο μέσος μισθός για πλήρη απασχόληση έχει ξεπεράσει τα 1.500 ευρώ, με την κυβέρνηση να θέτει πλέον ως στόχο τα 1.800 ευρώ το 2030.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην πορεία του δημόσιου χρέους, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα καταγράφει σήμερα «την ταχύτερη αποκλιμάκωση δημοσίου χρέους στην ιστορία των χωρών του ΟΟΣΑ». Όπως σημείωσε, «για πρώτη φορά από το 1980 και μετά» η χώρα καταφέρνει να μειώνει ουσιαστικά το βάρος του χρέους, μεταφέροντας στις επόμενες γενιές μικρότερη επιβάρυνση από εκείνη που κληρονόμησε. Παράλληλα, τόνισε ότι η Ελλάδα είναι μία από τις λίγες χώρες που εμφανίζουν όχι μόνο πρωτογενή, αλλά και πραγματικά πλεονάσματα, σε μια περίοδο έντονης νευρικότητας στις διεθνείς αγορές ομολόγων.
Το θετικό αυτό δημοσιονομικό αποτύπωμα, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, αποτελεί ένα είδος «εθνικού οχυρού» απέναντι στις νέες εξωτερικές αναταράξεις. Συνδέοντας άμεσα τις γεωπολιτικές εντάσεις με τις τιμές ενέργειας, προειδοποίησε ότι ακόμη και ένα χτύπημα σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις ή αγωγούς μπορεί να μεταφερθεί γρήγορα στο κόστος μεταφορών, στις πρώτες ύλες και τελικά στις τιμές των προϊόντων. «Πριν από έναν μήνα είχα προειδοποιήσει για έναν δύσκολο χειμώνα. Σήμερα λέω πως αυτός μπορεί να διαφαίνεται ακόμα δυσκολότερος», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παρά τις πιέσεις, υποστήριξε ότι η βελτίωση της αξιοπιστίας της χώρας έχει ήδη απτό αποτέλεσμα στο κόστος δανεισμού, επισημαίνοντας ότι το ελληνικό Δημόσιο δανείζεται σήμερα φθηνότερα από τέσσερις από τις επτά χώρες της G7. Έσπευσε, ωστόσο, να βάλει σαφή όρια στις δυνατότητες κρατικής παρέμβασης, επιμένοντας ότι η δημοσιονομική πειθαρχία δεν πρόκειται να τεθεί σε κίνδυνο. «Στηρίζουμε την κοινωνία πάντα μέσα στα πλαίσια των δυνατοτήτων μιας οικονομίας η οποία αναπτύσσεται και παράγει πλεονάσματα», είπε, ξεκαθαρίζοντας ότι οι ευρωπαϊκές οροφές δαπανών «δεν θα ξεπεραστούν».
Στο ίδιο πλαίσιο, αποκάλυψε ότι έχει εισηγηθεί στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τη διερεύνηση μιας κοινής ευρωπαϊκής απάντησης στις νέες ενεργειακές πιέσεις. Η πρόταση, όπως την περιέγραψε, προβλέπει αυξημένη αλλά χρονικά περιορισμένη δημοσιονομική ευελιξία, ώστε τα πρόσθετα έσοδα που δημιουργεί ο υψηλότερος πληθωρισμός, κυρίως μέσω του ΦΠΑ, να μπορούν να κατευθύνονται σε στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης. Το θέμα αναμένεται να τεθεί και στο επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνέδεσε, παράλληλα, την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας με την ενίσχυση της παραγωγικής της βάσης, την εξωστρέφεια, την ψηφιοποίηση και τη μεγαλύτερη συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Όπως είπε, ο κεντρικός στόχος παραμένει η αύξηση της παραγωγικότητας, η οποία από το 2020 κινείται, σύμφωνα με τον ίδιο, με ρυθμό υπερδιπλάσιο της Ευρώπης.
Απευθυνόμενος ειδικά στον επιχειρηματικό κόσμο, έδωσε σαφές στίγμα για τον ρόλο που αποδίδει στις ιδιωτικές επενδύσεις τα επόμενα χρόνια. «Οι ιδιωτικές επενδύσεις είναι αυτές οι οποίες θα τραβήξουν το κάρο της ανάπτυξης την επόμενη τετραετία», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει εμπόδια που δυσκολεύουν την επιχειρηματική δραστηριότητα. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα έφερε τη Δικαιοσύνη, επισημαίνοντας ότι ο μέσος χρόνος έκδοσης πρωτόδικης απόφασης έχει μειωθεί από τις 774 στις 309 ημέρες, με στόχο έως το 2030 η Ελλάδα να συγκαταλέγεται στις πέντε ταχύτερες ευρωπαϊκές χώρες ως προς την απονομή της.
Την ομιλία του πρωθυπουργού ακολούθησε η ομιλία του προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου του ΣΕΒ, Σπύρου Θεοδωρόπουλου.
Επίσημος προσκεκλημένος είναι ο Φρανσουά Βιλερουά ντε Γκαλό, Επίτιμος Διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας που συνομίλησε στη σκηνή με τον δημοσιογράφο Μπάμπη Παπαδημητρίου.
Την εκδήλωση τιμά με την παρουσία του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας.
