Σοβαρές επιφυλάξεις για την προτεινόμενη κατάργηση της πληρωμής με μετρητά στις αντικαταβολές μέσω courier εκφράζει ο Ελληνικός Σύνδεσμος Ηλεκτρονικού Εμπορίου (GR.EC.A.), προειδοποιώντας ότι το μέτρο μπορεί να δημιουργήσει άνιση μεταχείριση μεταξύ φυσικών και ηλεκτρονικών καταστημάτων και να επιβαρύνει δυσανάλογα την αγορά.
Ο Σύνδεσμος αναγνωρίζει τη σημασία της ενίσχυσης των ηλεκτρονικών πληρωμών, της διαφάνειας στις συναλλαγές και της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής. Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι η υποστήριξη αυτών των στόχων δεν συνεπάγεται ανεπιφύλακτη αποδοχή κάθε μέτρου, ιδιαίτερα όταν περιορίζει τις επιλογές των καταναλωτών και επηρεάζει τις συνθήκες ανταγωνισμού.
Στο πλαίσιο αυτό, ζητά να προηγηθούν σαφής τεκμηρίωση της αναγκαιότητας της ρύθμισης και ουσιαστικός διάλογος με την αγορά, πριν αλλάξει μια καθιερωμένη διαδικασία του ελληνικού ηλεκτρονικού εμπορίου.
Διαφορετικοί κανόνες για φυσικά καταστήματα και e-shops
Στο επίκεντρο των ενστάσεων βρίσκεται η διαφορετική αντιμετώπιση της ίδιας αγοράς, ανάλογα με το κανάλι πώλησης και τον τρόπο παράδοσης. Όπως επισημαίνει ο GR.EC.A., ενώ στα φυσικά καταστήματα εξακολουθεί, κατά κανόνα, να επιτρέπεται η εξόφληση συναλλαγών κάτω των 500 ευρώ με μετρητά, στις ηλεκτρονικές αγορές που εξοφλούνται κατά την παράδοση μέσω courier προτείνεται πλήρης απαγόρευση, ανεξάρτητα από την αξία τους.
Έτσι, ένας καταναλωτής θα μπορεί να αγοράζει ένα προϊόν από φυσικό κατάστημα πληρώνοντας με μετρητά, αλλά ενδέχεται να μην έχει την ίδια δυνατότητα όταν παραγγέλνει το ίδιο προϊόν από ένα e-shop και το παραλαμβάνει μέσω εταιρείας ταχυμεταφοράς.
Κατά τον Σύνδεσμο, η διαφοροποίηση αυτή εγείρει ερωτήματα για την αναλογικότητα του μέτρου και τον ισότιμο ανταγωνισμό. Πρόσθετο προβληματισμό προκαλεί το γεγονός ότι ο περιορισμός αφορά ένα κανάλι συναλλαγών που διαθέτει ήδη ηλεκτρονική καταγραφή και δυνατότητα ιχνηλασιμότητας.
Τα ερωτήματα για παραλαβές και διανομές
Ο GR.EC.A. ζητά επίσης να αποσαφηνιστεί το πεδίο εφαρμογής της προτεινόμενης διάταξης. Μεταξύ άλλων, θέτει ερωτήματα για την εξόφληση παραγγελιών στα φυσικά σημεία εξυπηρέτησης των εταιρειών courier, τις παραδόσεις με ίδια μέσα του πωλητή, αλλά και τις διανομές προϊόντων και γευμάτων από επιχειρήσεις εστίασης ή τρίτους διανομείς. Εάν παρόμοιες συναλλαγές υπάγονται σε διαφορετικούς κανόνες μόνο λόγω του τρόπου παράδοσης, ο Σύνδεσμος εκτιμά ότι υπάρχει κίνδυνος στρεβλώσεων μεταξύ επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην ίδια αγορά.
Όπως διευκρινίζει, το ζητούμενο είναι κάθε διαφοροποίηση να δικαιολογείται αντικειμενικά, να εξυπηρετεί συγκεκριμένο δημόσιο συμφέρον και να μην επιβαρύνει δυσανάλογα το ηλεκτρονικό εμπόριο.
Οι αντικαταβολές αφήνουν ηλεκτρονικό ίχνος
Ένα ακόμη βασικό επιχείρημα του GR.EC.A. αφορά την αποτελεσματικότητα του μέτρου στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, οι αντικαταβολές μέσω οργανωμένων εταιρειών ταχυμεταφοράς δεν αποτελούν από τη φύση τους μη καταγεγραμμένες συναλλαγές. Η διαδικασία δημιουργεί ηλεκτρονικά δεδομένα για την παραγγελία, την αποστολή, την παράδοση και την είσπραξη, ενώ τα ποσά μπορούν να αποδίδονται στις επιχειρήσεις μέσω τραπεζικών λογαριασμών. Αυτά τα στοιχεία, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, μπορούν να αξιοποιούνται για ελέγχους και διασταυρώσεις.
Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι η έκδοση νόμιμου φορολογικού παραστατικού αποτελεί υποχρέωση της πωλήτριας επιχείρησης, ανεξάρτητα από τον τρόπο πληρωμής. Όπως τονίζει, η χρήση κάρτας δεν εξασφαλίζει από μόνη της την έκδοση παραστατικού, όπως και η πληρωμή με μετρητά δεν συνεπάγεται αυτομάτως φοροδιαφυγή.
Αντί της καθολικής απαγόρευσης, προτείνει να εξεταστούν κατά προτεραιότητα η ενίσχυση της διασύνδεσης, η ηλεκτρονική καταγραφή και η αξιοποίηση των διαθέσιμων συναλλακτικών δεδομένων.
Η σημασία της πληρωμής κατά την παραλαβή
Ο Σύνδεσμος αναδεικνύει και τον ρόλο της αντικαταβολής στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ καταναλωτή και ηλεκτρονικού καταστήματος, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για πρώτη αγορά από μια επιχείρηση που ο πελάτης δεν γνωρίζει.
Η δυνατότητα εξόφλησης κατά την παραλαβή, σύμφωνα με τον GR.EC.A., διευκολύνει ειδικά τις μικρές και νεοσύστατες επιχειρήσεις, οι οποίες δεν διαθέτουν ακόμη την αναγνωρισιμότητα των μεγαλύτερων εμπορικών εταιρειών.
Με βάση αυτές τις ενστάσεις, ο Σύνδεσμος ζητά η προτεινόμενη απαγόρευση των μετρητών στις αντικαταβολές να αξιολογηθεί ως προς τα αναμενόμενα οφέλη, τις επιπτώσεις στην αγορά και τις διαθέσιμες, λιγότερο περιοριστικές εναλλακτικές λύσεις.
