Την ανάγκη να περάσει η Ελλάδα από την υλοποίηση ψηφιακών έργων στην ουσιαστική αναδιοργάνωση της Δημόσιας Διοίκησης αναδεικνύουν τα συμπεράσματα του 16ου e-Government Forum 2026, το οποίο πραγματοποιήθηκε στο ξενοδοχείο Divani Caravel με κεντρικό θέμα «Από τον Ψηφιακό Μετασχηματισμό στη Λειτουργική Μεταρρύθμιση».
Με τη συμμετοχή περισσότερων από 700 συνέδρων, το συνέδριο ανέδειξε τις κρίσιμες προκλήσεις της επόμενης περιόδου για το ψηφιακό κράτος. Η ολοκλήρωση σημαντικών έργων και επενδύσεων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας δημιουργεί πλέον την ανάγκη για ένα συνεκτικό σχέδιο λειτουργικής αξιοποίησης, διασύνδεσης και μακροχρόνιας βιωσιμότητας των ψηφιακών υποδομών και υπηρεσιών.
Το κεντρικό συμπέρασμα είναι ότι η επιτυχία του ψηφιακού μετασχηματισμού δεν θα κριθεί από τον αριθμό των έργων που ολοκληρώνονται ή από τους πόρους που απορροφώνται, αλλά από τις πραγματικές αλλαγές που επιφέρουν στη λειτουργία του κράτους, στην εξυπηρέτηση πολιτών και επιχειρήσεων και στην αποτελεσματικότητα της διοίκησης.
Στο πλαίσιο αυτό, τα συμπεράσματα του e-Government Forum προσδιορίζουν έξι βασικές προτεραιότητες για την επόμενη μέρα της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.
Από την ψηφιοποίηση των διαδικασιών στην πραγματική διοικητική μεταρρύθμιση
Η μεταφορά μιας υφιστάμενης γραφειοκρατικής διαδικασίας στο ψηφιακό περιβάλλον δεν αρκεί, εάν διατηρούνται τα ίδια στάδια, οι ίδιες καθυστερήσεις και οι ίδιες απαιτήσεις από τον πολίτη.
Η επόμενη φάση προϋποθέτει επανασχεδιασμό των διοικητικών διαδικασιών, απλούστευση των κανόνων, σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων και περιορισμό των περιττών ενεργειών. Η τεχνολογία πρέπει να λειτουργεί ως εργαλείο μεταρρύθμισης και όχι ως μηχανισμός ηλεκτρονικής αναπαραγωγής της γραφειοκρατίας.
Στόχος είναι η μετάβαση σε μια Δημόσια Διοίκηση που λειτουργεί με ενιαίες διαδικασίες, συντονισμό και προσανατολισμό στο αποτέλεσμα.
Μετρήσιμα αποτελέσματα και αξιολόγηση των ψηφιακών επενδύσεων
Η ολοκλήρωση ενός πληροφοριακού συστήματος ή μιας ψηφιακής πλατφόρμας δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη επιτυχίας. Η αποτελεσματικότητα των επενδύσεων πρέπει να αξιολογείται με συγκεκριμένους και συγκρίσιμους δείκτες.
Μεταξύ των βασικών κριτηρίων είναι ο χρόνος διεκπεραίωσης των υποθέσεων, η μείωση του διοικητικού κόστους, η εξοικονόμηση πόρων, η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών και ο βαθμός πραγματικής αξιοποίησής τους από πολίτες, επιχειρήσεις και δημόσιους υπαλλήλους.
Η μετάβαση από την απορρόφηση των κονδυλίων και την ολοκλήρωση των συμβάσεων στην αποτίμηση του πραγματικού αποτελέσματος αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προϋποθέσεις για την επόμενη περίοδο.
Διαλειτουργικότητα και αξιόπιστα δεδομένα για ενιαίο ψηφιακό κράτος
Η αποτελεσματική ηλεκτρονική διακυβέρνηση δεν μπορεί να στηρίζεται σε απομονωμένα πληροφοριακά συστήματα, τα οποία λειτουργούν χωρίς επαρκή επικοινωνία μεταξύ τους.
Απαιτούνται κοινά πρότυπα, αξιόπιστα και επικαιροποιημένα δεδομένα, ασφαλής ανταλλαγή πληροφοριών και ουσιαστικός συντονισμός μεταξύ υπουργείων, δημόσιων οργανισμών και φορέων της αυτοδιοίκησης.
Η διαλειτουργικότητα πρέπει να οδηγεί σε απλούστερες υπηρεσίες, να περιορίζει την επαναλαμβανόμενη υποβολή δικαιολογητικών και να επιτρέπει στη διοίκηση να αξιοποιεί νόμιμα και με ασφάλεια τις πληροφορίες που ήδη διαθέτει.
Παράλληλα, η ποιότητα των δεδομένων και η υπεύθυνη διακυβέρνησή τους αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις για την ανάπτυξη αξιόπιστων ψηφιακών υπηρεσιών και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.
Η τεχνητή νοημοσύνη από τις πιλοτικές εφαρμογές στην παραγωγική λειτουργία
Η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στο Δημόσιο πρέπει να περάσει από το στάδιο των δοκιμών σε πραγματικές εφαρμογές που επιλύουν συγκεκριμένα διοικητικά προβλήματα και βελτιώνουν την εξυπηρέτηση πολιτών και επιχειρήσεων.
Η μετάβαση αυτή απαιτεί ποιοτικά δεδομένα, ασφαλείς υποδομές, σαφείς κανόνες λειτουργίας και αξιολόγηση της ακρίβειας, της χρησιμότητας και των αποτελεσμάτων κάθε εφαρμογής.
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να υποστηρίξει την επεξεργασία πληροφοριών, την αυτοματοποίηση επαναλαμβανόμενων εργασιών και τη λήψη αποφάσεων. Η αξιοποίησή της, ωστόσο, πρέπει να εντάσσεται σε συγκεκριμένες διοικητικές διαδικασίες, με καθορισμένες ευθύνες και διαρκή έλεγχο της απόδοσης.
Η επόμενη μέρα του Ταμείου Ανάκαμψης απαιτεί σχέδιο λειτουργικής συνέχειας
Η ολοκλήρωση της χρηματοδοτικής περιόδου του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας δεν σημαίνει ότι ολοκληρώνεται και η ευθύνη για τη λειτουργία των ψηφιακών έργων που χρηματοδοτήθηκαν.
Οι υποδομές και οι εφαρμογές που δημιουργήθηκαν πρέπει να συντηρούνται, να αναβαθμίζονται, να διασυνδέονται και να αξιοποιούνται σε βάθος χρόνου. Για τον σκοπό αυτό απαιτείται συγκεκριμένος σχεδιασμός για τη χρηματοδότηση της λειτουργίας τους, την τεχνική υποστήριξη, τη στελέχωση και τη μακροχρόνια βιωσιμότητά τους.
Παράλληλα, είναι αναγκαίος ο έλεγχος της λειτουργικής ετοιμότητας των έργων, η αποφυγή αλληλεπικαλύψεων μεταξύ συστημάτων και η αξιολόγηση των πραγματικών αναγκών της Δημόσιας Διοίκησης πριν από τον σχεδιασμό των επόμενων επενδύσεων.
Η πρόκληση δεν είναι μόνο να ολοκληρωθούν τα έργα, αλλά να συνεχίσουν να λειτουργούν, να συνεργάζονται μεταξύ τους και να παράγουν αξία και μετά το τέλος της έκτακτης χρηματοδότησης.
Ψηφιακή κυριαρχία, κυβερνοασφάλεια και ανθεκτικότητα των υποδομών
Η αξιοπιστία του ψηφιακού κράτους προϋποθέτει τη συνεχή λειτουργία των δημόσιων ψηφιακών υπηρεσιών, την προστασία των πληροφοριακών συστημάτων και την ασφαλή διαχείριση των δεδομένων.
Η πρόληψη και η έγκαιρη ανίχνευση κυβερνοεπιθέσεων, η δυνατότητα αποκατάστασης μετά από περιστατικά και η επιχειρησιακή συνέχεια πρέπει να ενσωματώνονται στον σχεδιασμό κάθε ψηφιακού έργου.
Ταυτόχρονα, η ψηφιακή κυριαρχία συνδέεται με τον έλεγχο των δεδομένων, την αξιολόγηση των τεχνολογικών εξαρτήσεων και τη δυνατότητα των δημόσιων φορέων να διατηρούν τον έλεγχο των κρίσιμων λειτουργιών τους.
Η κυβερνοασφάλεια και η ανθεκτικότητα δεν αποτελούν συμπληρωματικές τεχνικές δαπάνες, αλλά βασικές προϋποθέσεις για τη διαθεσιμότητα, την αξιοπιστία και την εμπιστοσύνη στις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες.
Το κεντρικό μήνυμα
Τα συμπεράσματα του 16ου e-Government Forum 2026 συγκλίνουν στην ανάγκη για νέα προσέγγιση στην ηλεκτρονική διακυβέρνηση, με επίκεντρο τη λειτουργική αποτελεσματικότητα της Δημόσιας Διοίκησης.
Η επόμενη περίοδος απαιτεί ενιαίο σχεδιασμό, διαλειτουργικότητα, αξιοποίηση αξιόπιστων δεδομένων, παραγωγική εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης, ασφαλείς υποδομές και συστηματική μέτρηση των αποτελεσμάτων. Απαιτεί, επίσης, σαφείς ευθύνες για τη λειτουργία και τη συντήρηση των συστημάτων που έχουν ήδη αναπτυχθεί.
Το ζητούμενο είναι να διαμορφωθεί ένα ψηφιακό κράτος που δεν περιορίζεται στην ηλεκτρονική διεκπεραίωση αιτημάτων, αλλά λειτουργεί με λιγότερη γραφειοκρατία, μεγαλύτερη ταχύτητα, καλύτερο συντονισμό και μετρήσιμη βελτίωση των υπηρεσιών του.
Η επόμενη φάση του ψηφιακού μετασχηματισμού είναι, πάνω απ’ όλα, μια πρόκληση διοίκησης και λειτουργικής μεταρρύθμισης. Η τεχνολογία έχει ήδη δημιουργήσει σημαντικές δυνατότητες. Η αξιοποίησή τους, με συνέχεια, συντονισμό και μετρήσιμο αποτέλεσμα, θα καθορίσει την πραγματική επιτυχία του ψηφιακού κράτους.
