Φόβοι εκφράζονται για πακέτο τσιγάρων πάνω από 10 ευρώ, ενώ σενάρια του ΚΕΠΕ ανεβάζουν την τιμή έως τα 13,82 ευρώ. Κρίσιμη θεωρείται η σημερινή συνεδρίαση του Ecofin στις Βρυξέλλες, όπου θα συζητηθεί η αναθεώρηση της ευρωπαϊκής φορολογίας των καπνικών προϊόντων. Τι θα κρίνει το ECOFIN; Στη σημερινή συνεδρίαση, οι υπουργοί Οικονομικών καλούνται να διαμορφώσουν κοινή θέση για την αναθεώρηση των κανόνων φορολόγησης. Ένα από τα ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά αφορά τους ελάχιστους φορολογικούς συντελεστές για τα σακουλάκια νικοτίνης, σύμφωνα με το προπαρασκευαστικό έγγραφο του Συμβουλίου της ΕΕ της 5ης Νοεμβρίου.Η επίτευξη πολιτικής συμφωνίας θα αποτελούσε σημαντικό βήμα για τη νέα ευρωπαϊκή οδηγία, χωρίς όμως να σημαίνει ότι θα αλλάξουν άμεσα οι τιμές των τσιγάρων στα περίπτερα. Για τους Έλληνες καταναλωτές, το ουσιαστικό ερώτημα παραμένει ποιοι φορολογικοί συντελεστές θα συμφωνηθούν τελικά και πότε θα εφαρμοστούν.
Τα σενάρια του ΚΕΠΕ για πακέτο έως τα 13,82 ευρώ
Το ενδεχόμενο μεγάλων ανατιμήσεων στα τσιγάρα, αποτυπώνεται και σε μελέτη του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ), η οποία εξετάζει διαφορετικά σενάρια αύξησης των ειδικών φόρων κατανάλωσης. Σε δύο από αυτά, η υπολογιζόμενη μέση λιανική τιμή ενός πακέτου 20 τσιγάρων φτάνει τα 11,58 και 13,82 ευρώ, αντίστοιχα.
Πρόκειται για υποθετικές προσομοιώσεις, οι οποίες δείχνουν πόσο θα μπορούσε να επηρεαστεί η ελληνική αγορά από διαφορετικούς συνδυασμούς φορολογικών αυξήσεων, με την κυβέρνηση να επιδιώκει ηπιότερες επιβαρύνσεις και μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο προσαρμογής. Μεταξύ άλλων, η Αθήνα επικαλείται τον κίνδυνο ενίσχυσης του λαθρεμπορίου.
Στην ανάλυσή του, που δημοσιεύτηκε τον Σεπτέμβριο του 2025, το ΚΕΠΕ χρησιμοποίησε ως βάση μέση λιανική τιμή 4,17 ευρώ ανά πακέτο, σύμφωνα με τα στοιχεία του 2023. Εξέτασε την επίδραση που θα είχαν στην τελική τιμή διαφορετικές αυξήσεις του πάγιου και του αναλογικού ειδικού φόρου κατανάλωσης.
Τα αποτελέσματα παρουσιάζουν μεγάλη απόκλιση, ανάλογα με το φορολογικό σενάριο. Στις ηπιότερες προσομοιώσεις οι υπολογιζόμενες τιμές ξεκινούν από τα 5,91 ευρώ, ενώ σε άλλους συνδυασμούς φτάνουν τα 9,02 και τα 9,73 ευρώ.
Με υψηλότερους συντελεστές, η μελέτη καταγράφει ενδεικτικές μέσες τιμές 11,58 και 13,82 ευρώ, δηλαδή αυξήσεις 177,7% και 231,5% σε σύγκριση με την τιμή αναφοράς. Η ανάλυση περιλαμβάνει και ακόμη υψηλότερα, ακραία σενάρια, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αποτελούν προβλέψεις για την πραγματική πορεία των τιμών.
Οι υπολογισμοί βασίζονται στην παραδοχή ότι οι φορολογικές αυξήσεις μεταφέρονται εξ ολοκλήρου στον καταναλωτή, ενώ τα περιθώρια κέρδους των παραγωγών παραμένουν αμετάβλητα. Το ΚΕΠΕ επισημαίνει ότι διαφορετικές εμπορικές αποφάσεις ή μεταβολές στην κατανάλωση μπορούν να οδηγήσουν σε διαφορετικά αποτελέσματα.
Τι προβλέπει το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τα καπνικά; Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στις 16 Ιουλίου 2025 πρόταση αναθεώρησης της οδηγίας για τη φορολογία του καπνού, επιδιώκοντας να εκσυγχρονίσει ένα πλαίσιο που είχε αναθεωρηθεί τελευταία φορά το 2010.
Η πρόταση προβλέπει αύξηση των ελάχιστων ειδικών φόρων κατανάλωσης στην ΕΕ, με προσαρμογή στις οικονομικές συνθήκες των κρατών-μελών. Παράλληλα, επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής της φορολογίας σε προϊόντα που δεν καλύπτονται με τον ίδιο τρόπο από την υφιστάμενη οδηγία, όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, τα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού και τα σακουλάκια νικοτίνης.
