Κομβική ήταν η συμβολή της μεταποίησης στην ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία εννέα χρόνια, σύμφωνα με το δελτίο «7 Ημέρες Οικονομία» της Eurobank, το οποίο επιμελούνται οι οικονομικοί αναλυτές της τράπεζας.
Όπως προκύπτει από την ανάλυση της Eurobank Research, την περίοδο 2017-2025 η πραγματική Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία (ΑΠΑ) της ελληνικής οικονομίας αυξήθηκε με μέσο ετήσιο ρυθμό 1,7%, με τη μεταποίηση να καταγράφει τη μεγαλύτερη θετική συμβολή μεταξύ των επιμέρους κλάδων.
Ειδικότερα, η μεταποίηση συνεισέφερε κατά μέσο όρο 0,63 ποσοστιαίες μονάδες στην ετήσια αύξηση της πραγματικής ΑΠΑ, εμφανίζοντας μέσο ετήσιο ρυθμό μεγέθυνσης 6,4%. Ακολούθησαν οι άλλες υπηρεσίες, με συμβολή 0,57 ποσοστιαίων μονάδων και μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 3,1%, καθώς και το εμπόριο, οι μεταφορές, τα καταλύματα και η εστίαση, με συμβολή 0,25 ποσοστιαίων μονάδων και ρυθμό μεγέθυνσης 1,3%.
Αξιοσημείωτη ήταν και η επίδοση των κατασκευών, οι οποίες κατέγραψαν τον υψηλότερο μέσο ετήσιο ρυθμό μεγέθυνσης μεταξύ των εξεταζόμενων κλάδων, στο 7,7%, παρά τη σχετικά περιορισμένη συμβολή τους στη συνολική αύξηση της ΑΠΑ.
Αντίθετα, αρνητική ήταν η συμβολή της βιομηχανίας πλην μεταποίησης και κατασκευών, δηλαδή των ορυχείων, της ενέργειας, της ύδρευσης και της διαχείρισης αποβλήτων, με την πραγματική ΑΠΑ του συγκεκριμένου κλάδου να υποχωρεί κατά 2,6% ετησίως κατά μέσο όρο.
Η μεταποίηση έχει ξεπεράσει τα προ κρίσης επίπεδα
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η μεταποίηση αποτελεί έναν από τους λίγους κλάδους της ελληνικής οικονομίας στους οποίους η πραγματική ΑΠΑ έχει ξεπεράσει τα επίπεδα πριν από την κρίση χρέους.
Η εξέλιξη αυτή αντανακλάται στην ενίσχυση της απασχόλησης, στην αύξηση του βαθμού χρησιμοποίησης του φυσικού κεφαλαίου και στην ανάκαμψη των επενδύσεων.
Μάλιστα, η ενίσχυση της μεταποίησης αποτυπώνεται και στη συμμετοχή της στη συνολική οικονομική δραστηριότητα. Το μερίδιό της στη συνολική ΑΠΑ, σε τρέχουσες τιμές, αυξήθηκε από 9,2% το 2017 σε 11,2% το 2025.
Παρά τη βελτίωση, ωστόσο, η Ελλάδα εξακολουθεί να υπολείπεται σημαντικά του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Συγκεκριμένα, το αντίστοιχο μερίδιο διαμορφώνεται στο 15,8% στην ΕΕ-27 και στο 15,6% στην Ευρωζώνη.
Στην κορυφή της ευρωπαϊκής κατάταξης βρίσκονται η Σλοβενία με 21,1%, η Τσεχία με 20,8%, η Δανία με 20,2% και η Γερμανία με 19,4%. Στον αντίποδα, τα χαμηλότερα ποσοστά καταγράφουν η Μάλτα με 5,7% και η Κύπρος με 5%.
Οι επενδύσεις αυξάνονται, αλλά διευρύνεται το εξωτερικό έλλειμμα
Η Eurobank επισημαίνει ότι η ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας από το 2017 και μετά πραγματοποιείται σε ένα περιβάλλον διαδοχικών διαταραχών, κυρίως στην πλευρά της προσφοράς.
Μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις της περιόδου είναι η αύξηση των επενδύσεων παγίων ως ποσοστού του ΑΕΠ, από 11% το 2019 σε 18% το 2025.
Την ίδια στιγμή, όμως, το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών και υπηρεσιών διευρύνθηκε από 1,5% του ΑΕΠ το 2019 σε 4,6% το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση, η εξέλιξη αυτή αντανακλά την υστέρηση της εθνικής αποταμίευσης σε σχέση με τις επενδύσεις.
Σε ευρύτερο επίπεδο, οι αναλυτές της Eurobank διακρίνουν τρεις διακριτές περιόδους στην πορεία της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία 30 χρόνια.
Η πρώτη, από το 1995 έως το 2008, χαρακτηρίστηκε από υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, αλλά και από επιδείνωση της ανταγωνιστικότητας και επίμονες οικονομικές ανισορροπίες. Η δεύτερη, από το 2009 έως το 2016, συνδέθηκε με τη διόρθωση των ανισορροπιών, τη βαθιά ύφεση και την εφαρμογή τριών προγραμμάτων οικονομικής προσαρμογής. Η τρίτη περίοδος ξεκίνησε το 2017 και αφορά τη φάση ανάκαμψης που συνεχίζεται μέχρι σήμερα.
Το ενεργειακό κόστος απειλεί τη δυναμική της βιομηχανίας
Παρά τη θετική πορεία των τελευταίων ετών, η διατήρηση της δυναμικής της μεταποίησης δεν θεωρείται δεδομένη.
Όπως επισημαίνεται στο δελτίο, το πρώτο εξάμηνο του 2026 καταγράφηκε επιβράδυνση του ετήσιου ρυθμού μεγέθυνσης της πραγματικής ΑΠΑ του κλάδου, εξέλιξη που αναδεικνύει τις πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος, οι συχνές διαταραχές στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες και οι αυξημένες επενδυτικές ανάγκες που συνεπάγεται η ενεργειακή μετάβαση δημιουργούν σημαντικές προκλήσεις για την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών μεταποιητικών επιχειρήσεων.
Η ενίσχυση της μεταποίησης, πάντως, θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την επόμενη ημέρα της ελληνικής οικονομίας, καθώς ο κλάδος διαθέτει σημαντικά περιθώρια συμβολής στην αύξηση των εξαγωγών, στην ενίσχυση της παραγωγικότητας και στη δημιουργία καλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας.
Παράλληλα, οι νέες επενδύσεις μπορούν να επιταχύνουν τον τεχνολογικό εκσυγχρονισμό της παραγωγικής βάσης, μέσα από την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών και την υιοθέτηση καινοτόμων παραγωγικών διαδικασιών.
