Χαμηλότερη ανάπτυξη από το ελληνικό Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας προβλέπει η Κομισιόν για φέτος, καθώς σύμφωνα με τις φθινοπωρινές εκτιμήσεις της, οι οποίες δημοσιοποιήθηκαν σήμερα.
Επίσης, στις Βρυξέλλες προβλέπουν πληθωρισμό 4,1% φέτος, ενώ το ΥΠΟΙΚ προβλέπει 3,8%. Αξίζει, όμως, να σημειωθεί πως η Κομισιόν προβλέπει χαμηλότερο δημόσιο χρέος φέτος σε σχέση με εκείνο που εκτίμησε το ΥΠΟΙΚ στο προσχέδιο του προϋπολογισμού του, το οποίο δημοσιοποίησε τον Οκτώβριο του 2026.
Συγκεκριμένα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει πως το ελληνικό δημόσιο χρέος θα ανέλθει στο 135,7% του ΑΕΠ φέτος ενώ το ΥΠΟΙΚ το έβλεπε στο 136,7%.
Όσον αφορά το 2027, η Κομισιόν προβλέπει ανάπτυξη 1,5% ενώ το ΥΠΟΙΚ, 2,3%. Δηλαδή υπάρχει μια απόκλιση της τάξεως των 0,8 μονάδων. Παράλληλα, οι Βρυξέλλες προβλέπουν πληθωρισμό 3,2% το 2027, ενώ η Αθήνα προβλέπει 2,6%. Σχετικά με το χρέος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά πως θα πέσει στο 130,7%, ενώ το ΥΠΟΙΚ στο 128,8%.
Οι προβλέψεις της Κομισιόν έχουν ως εξής:

Αντίθετα, οι τελευταίες προβλέψεις του ΥΠΟΙΚ, όπως αυτές αποτυπώθηκαν στο προσχέδιο του προϋπολογισμού έχουν ως ακολούθως:
Οι προβλέψεις της Κομισιόν για την Ελλάδα
Οι φθινοπωρινές προβλέψεις της Κομισιόν για την Ελλάδα αναφέρουν πως: Η οικονομική ανάπτυξη στην Ελλάδα αναμένεται να μετριαστεί στο 1,8% το 2026, καθώς το σοκ στις τιμές της ενέργειας μειώνει το πραγματικό εισόδημα των νοικοκυριών και περιορίζει την αύξηση της κατανάλωσης.
Ωστόσο, οι επενδύσεις αναμένεται να παραμείνουν ισχυρές, ενισχυμένες από την απορρόφηση κονδυλίων της ΕΕ. Η αύξηση του ΑΕΠ προβλέπεται να επιβραδυνθεί περαιτέρω σε περίπου 1,5% το 2027 και το 2028, καθώς η εφαρμογή του RRF θα λήξει.
Λόγω της απότομης αύξησης των τιμών της ενέργειας, ο πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί στο 4,1% το 2026 και να μειωθεί σταδιακά στο 2,4% έως το 2028.
Η ανεργία προβλέπεται να μειωθεί, αν και πιο αργά από ό,τι στο παρελθόν, στο 7,7% το 2028. Η δημοσιονομική θέση της Ελλάδας προβλέπεται να διατηρήσει σημαντικά πρωτογενή πλεονάσματα, αν και τα συνεχιζόμενα επεκτατικά μέτρα πρόκειται να μειώσουν σταδιακά το μέγεθός τους στον ορίζοντα πρόβλεψης. Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ προβλέπεται να παραμείνει σε καθοδική πορεία, μειώνοντας το ποσοστό στο 126,6% έως το τέλος του 2028.
Η αύξηση του ΑΕΠ αναμένεται να είναι μέτρια, αλλά θα παραμείνει πάνω από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ
Το πρώτο εξάμηνο του 2026, η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε κατά 1,9% σε ετήσια βάση, χάρη στην ευρεία αύξηση της εγχώριας ζήτησης.
Η επενδυτική δραστηριότητα αναμένεται να παραμείνει έντονη κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026, υποστηριζόμενη από την πρωτοφανή εισροή κονδυλίων της ΕΕ μέσω του RRF.
Ωστόσο, η αύξηση των τιμών της ενέργειας αναμένεται να επηρεάσει αρνητικά την κατανάλωση των νοικοκυριών, ακόμη και αν αυτός ο αντίκτυπος μετριαστεί από τα πρόσφατα μέτρα στήριξης της ενέργειας και τις μειώσεις της φορολογικής επιβάρυνσης, που εισήχθησαν το 2026 και έχουν προγραμματιστεί για το 2027.
Παρόλο που η Ελλάδα εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ενέργειας, το εμπορικό ισοζύγιο υποστηρίζεται από την εξαγωγή προϊόντων διύλισης πετρελαίου και από τη διευρυνόμενη διαφορά τιμής μεταξύ προϊόντων διύλισης πετρελαίου και αργού πετρελαίου (crack spread).
Αυτό βελτιώνει τους όρους εμπορίου και αυξάνει τον αποπληθωριστή του ΑΕΠ το 2026. Κοιτώντας πέρα από το 2026, το αυξημένο κόστος ενέργειας, οι αυστηρότεροι όροι χρηματοδότησης και η σταδιακή μείωση του RRF αναμένεται να περιορίσουν τις επενδύσεις. Συνολικά, η αύξηση του ΑΕΠ προβλέπεται να επιβραδυνθεί σε περίπου 1,8% το 2026 και σε 1,5% τόσο το 2027 όσο και το 2028, φέρνοντας την αύξηση του ΑΕΠ της Ελλάδας πιο κοντά στον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ.
Η ανεργία παραμένει σε πτωτική πορεία
Η αγορά εργασίας συνέχισε να επεκτείνεται στις αρχές του 2026, με το ποσοστό ανεργίας να μειώνεται στο 8,3% το δεύτερο τρίμηνο. Το ποσοστό μακροχρόνιας ανεργίας μειώθηκε επίσης στο 4,3%, αν και παρέμεινε το υψηλότερο στην ΕΕ. Τα ποσοστά κενών θέσεων εργασίας παρέμειναν υψηλά, σηματοδοτώντας μια στενότητα στην αγορά εργασίας, ιδίως στον τουρισμό.
Η απασχόληση αναμένεται να αυξηθεί, αν και με μέτριο ρυθμό λόγω διαρθρωτικών εμποδίων, όπως το χάσμα δεξιοτήτων και η περιορισμένη πρόσβαση σε φροντίδα παιδιών και ηλικιωμένων, καθώς και λόγω της επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας. Το ποσοστό ανεργίας προβλέπεται να μειωθεί περαιτέρω στο 7,7% έως το 2028. Η αύξηση των μισθών αναμένεται να μετριαστεί στον ορίζοντα των προβλέψεων, καθώς το πληθωριστικό σοκ θα εξασθενήσει.
Το σοκ στις τιμές της ενέργειας οδηγεί σε πληθωριστικές εξελίξεις
Η ενεργειακή κρίση πυροδότησε αύξηση του πληθωρισμού, ο οποίος διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στο 3,8% το τρίτο τρίμηνο του 2026. Σε ένα πλαίσιο ισχυρής ζήτησης και στενότητας στην αγορά εργασίας, η αύξηση των τιμών της ενέργειας αναμένεται να μετακυλιστεί στις τιμές των μη ενεργειακών αγαθών και υπηρεσιών, διατηρώντας τον πληθωρισμό υψηλό το 2027.
Ως αποτέλεσμα, ο πληθωρισμός προβλέπεται να αυξηθεί στο 4,1% το 2026 και στη συνέχεια να μετριαστεί στο 3,2% το 2027. Το 2028, ο πληθωρισμός προβλέπεται να μειωθεί περαιτέρω στο 2,4%, καθώς η επίδραση των σοκ στις τιμές της ενέργειας θα εξαλειφθεί και η εγχώρια ζήτηση θα μετριαστεί, ενώ η έναρξη ισχύος του ETS2 αναμένεται να επιβραδύνει τη μείωση των τιμών της ενέργειας.
Μετριάζονται τα δημοσιονομικά πλεονάσματα εν μέσω επεκτατικών μέτρων
Το πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθεί από 2,0% του ΑΕΠ το 2025 σε 0,9% του ΑΕΠ το 2026, που αντιστοιχεί σε μείωση του πρωτογενούς πλεονάσματος από 5,1% σε 4,1% του ΑΕΠ. Η μείωση του ονομαστικού πλεονάσματος αντανακλά τον αντίκτυπο των επεκτατικών δημοσιονομικών μέτρων, που αντισταθμίζονται εν μέρει από τη συνεχιζόμενη ισχυρή αύξηση των εσόδων.
Τα δημοσιονομικά μέτρα, εξαιρουμένης της ενεργειακής στήριξης, αναμένεται να έχουν πρόσθετο δημοσιονομικό κόστος περίπου 0,8% του ΑΕΠ το 2026. Αυτά περιλαμβάνουν κυρίως μειώσεις του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων, υψηλότερους μισθούς στο δημόσιο τομέα και ενισχυμένη στήριξη για τους συνταξιούχους και τα άτομα με αναπηρίες.
Τα μέτρα ενεργειακής στήριξης για τον μετριασμό των υψηλών τιμών ενέργειας για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις ανέρχονται στο 0,3% του ΑΕΠ το 2026, με τα περισσότερα από αυτά να θεωρούνται ότι θα διακοπούν το 2027.
Το 2027, το πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να μετριαστεί στο 0,7% του ΑΕΠ, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπεται να μειωθεί στο 3,7% του ΑΕΠ.
Τα δημοσιονομικά μέτρα αναμένεται να έχουν πρόσθετο καθαρό δημοσιονομικό κόστος περίπου 0,6% του ΑΕΠ. Αυτά περιλαμβάνουν περαιτέρω αυξήσεις μισθών στον δημόσιο τομέα, επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ για τους υπαλλήλους του δημόσιου τομέα και μείωση 0,5 ποσοστιαίων μονάδων στις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης.
Το πρόσθετο κόστος προκύπτει από τη φορολογική ελάφρυνση για τις πολύτεκνες οικογένειες, τους αγρότες και τους αυτοαπασχολούμενους, καθώς και από τη μείωση του επιχειρηματικού τέλους για τα νομικά πρόσωπα. Η πρόβλεψη περιλαμβάνει επίσης επιδότηση 95 εκατομμυρίων ευρώ στον μεταποιητικό τομέα για το αυξημένο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας του 2026. Αυτές οι επιπτώσεις αναμένεται να αντισταθμιστούν εν μέρει από ευνοϊκές εξελίξεις στα έσοδα, συμπεριλαμβανομένων των κερδών από την επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας σε νέους τομείς και άλλα μικρότερα μέτρα αύξησης των εσόδων.
Το 2028, το ονομαστικό πλεόνασμα προβλέπεται να μειωθεί περαιτέρω στο 0,2% του ΑΕΠ, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα μειώνεται στο 3,4%. Τα δημοσιονομικά μέτρα αναμένεται να έχουν περαιτέρω καθαρό κόστος περίπου 0,1% του ΑΕΠ, αντανακλώντας κυρίως τον αντίκτυπο των μέτρων που είχαν θεσπιστεί προηγουμένως σε ολόκληρο το έτος, ενώ οι δαπάνες για τόκους προβλέπεται να αυξηθούν κατά 0,2% του ΑΕΠ.
Οι προβλέψεις της Κομισιόν για την ευρωπαϊκή οικονομία
Ανθεκτικότερη από τις αρχικές εκτιμήσεις αποδεικνύεται η ευρωπαϊκή οικονομία το 2026, παρά τις έντονες πληθωριστικές πιέσεις, την ενεργειακή κρίση και την αύξηση του κόστους δανεισμού. Ωστόσο, οι προοπτικές για τα επόμενα χρόνια εξακολουθούν να χαρακτηρίζονται από αβεβαιότητα, καθώς η ακρίβεια περιορίζει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, ενώ τα υψηλά επιτόκια επιβαρύνουν τις επενδύσεις και τα δημόσια οικονομικά.
Σύμφωνα με τις φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις που δημοσιοποίησε την Τρίτη 17 Νοεμβρίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται να αυξηθεί κατά 1,4% το 2026, ποσοστό υψηλότερο από τις εαρινές εκτιμήσεις. Ο ίδιος ρυθμός ανάπτυξης προβλέπεται για το 2027, ενώ το 2028 αναμένεται μικρή επιτάχυνση στο 1,5%.
Για την Ευρωζώνη, η Κομισιόν προβλέπει ανάπτυξη 1,2% τόσο φέτος όσο και το 2027, πριν επιταχυνθεί στο 1,3% το 2028.
Ανησυχητική παραμένει, ωστόσο, η εικόνα του πληθωρισμού. Στην ΕΕ προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 3,3% το 2026 και στο 3,2% το 2027, σημαντικά υψηλότερα από τις προηγούμενες προβλέψεις, για να υποχωρήσει στο 2,3% το 2028. Στην Ευρωζώνη εκτιμάται ότι θα φτάσει το 3,2% φέτος και το 3,1% το επόμενο έτος, προτού περιοριστεί στο 2,1% το 2028.
Πληθωρισμός πάνω από 4% και νέες πιέσεις στα τρόφιμα
Η αναζωπύρωση του πληθωρισμού αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους κινδύνους για την ευρωπαϊκή οικονομία.
Τον Οκτώβριο, ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη έφτασε το 4%, καθώς οι αυξήσεις των τιμών της ενέργειας συνέχισαν να μεταφέρονται στο κόστος προϊόντων και υπηρεσιών.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, ο συνολικός πληθωρισμός στην ΕΕ αναμένεται να κορυφωθεί πάνω από το 4% μεταξύ του τέλους του 2026 και των αρχών του 2027, προτού αρχίσει να αποκλιμακώνεται σταδιακά.
Οι ενεργειακές ανατιμήσεις αναμένεται να μετριαστούν το επόμενο έτος, καθώς η προβλεπόμενη υποχώρηση των λιανικών τιμών των καυσίμων θα αντισταθμίσει τις αυξήσεις στο ηλεκτρικό ρεύμα και το φυσικό αέριο.
Αντίθετα, οι τιμές των τροφίμων εκτιμάται ότι θα συνεχίσουν να αυξάνονται. Η Επιτροπή αποδίδει την εξέλιξη στο υψηλότερο κόστος ενέργειας και λιπασμάτων, αλλά και στις ζημιές που προκάλεσαν στις καλλιέργειες τα ακραία καιρικά φαινόμενα του καλοκαιριού του 2026.
Οι εξελίξεις αυτές επιβαρύνουν ιδιαίτερα τα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα, τα οποία διαθέτουν μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού τους για τρόφιμα και ενέργεια.

Η ανάπτυξη στηρίζεται στις εξαγωγές, πιέζεται η κατανάλωση
Η καλύτερη από την αναμενόμενη επίδοση της ευρωπαϊκής οικονομίας κατά τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2026 οφείλεται κυρίως στη σταθερή κατανάλωση και στη σημαντική ανάκαμψη των εξαγωγών αγαθών.
Ιδιαίτερα θετική ήταν η συμβολή της διεθνούς ζήτησης για εξοπλισμό που συνδέεται με την τεχνητή νοημοσύνη και τις υποδομές εξηλεκτρισμού, ενισχύοντας τη μεταποιητική δραστηριότητα στην Ευρώπη.
Η τάση αυτή αναμένεται να συνεχιστεί και το 2027, καθώς το παγκόσμιο εμπόριο προβλέπεται να διατηρήσει σημαντική δυναμική.
Αντίθετα, η ιδιωτική κατανάλωση επιβραδύνεται εξαιτίας του αυξημένου κόστους ζωής. Η ανάπτυξή της προβλέπεται στο 1,3% το 2026 και στο 1,1% το 2027, πριν ανακάμψει στο 1,3% το 2028.
Συγκρατημένη αναμένεται και η αύξηση των επενδύσεων. Τα υψηλά επιτόκια επιβαρύνουν ιδιαίτερα την κατασκευή κατοικιών, ενώ η ανάκαμψη του συγκεκριμένου κλάδου προβλέπεται σταδιακή.
Αντίθετα, οι επενδύσεις σε υποδομές εξακολουθούν να υποστηρίζονται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, η επίδραση του οποίου θα αντικατασταθεί εν μέρει από άλλους ευρωπαϊκούς πόρους, όπως τα κονδύλια της πολιτικής συνοχής, από το 2027.

Αγορά εργασίας: 800.000 νέες θέσεις, αλλά επιβράδυνση της απασχόλησης
Παρά την οικονομική αβεβαιότητα, η αγορά εργασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης εμφανίζει ανθεκτικότητα.
Η Κομισιόν εκτιμά ότι το 2026 θα δημιουργηθούν περίπου 800.000 πρόσθετες θέσεις εργασίας, αν και ο ρυθμός αύξησης της απασχόλησης αναμένεται να επιβραδυνθεί.
Η ανεργία προβλέπεται να παραμείνει κοντά στα ιστορικά χαμηλά επίπεδα, λίγο πάνω από το 6%, ενώ η αύξηση του εργατικού δυναμικού θα είναι περιορισμένη.
Οι μισθοί αναμένεται να αυξηθούν ελαφρώς περισσότερο από όσο προέβλεπαν οι εαρινές εκτιμήσεις, ξεπερνώντας οριακά τον πληθωρισμό. Αυτό συνεπάγεται μια συγκρατημένη βελτίωση των πραγματικών αποδοχών των εργαζομένων τα επόμενα χρόνια.
Ωστόσο, οι αυξήσεις αυτές δεν επαρκούν για να εξαλείψουν τις πιέσεις που προκαλεί το υψηλό κόστος διαβίωσης.

Αυξάνονται ελλείμματα, δημόσιο χρέος και δαπάνες για τόκους
Σημαντική επιδείνωση αναμένεται στα δημόσια οικονομικά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λόγω της αύξησης των αμυντικών δαπανών, του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους και των μέτρων στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων απέναντι στις υψηλές τιμές της ενέργειας.
Το συνολικό δημοσιονομικό έλλειμμα της ΕΕ προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 3,6% του ΑΕΠ το 2026, να αυξηθεί στο 3,7% το 2027 και να φτάσει το 3,8% το 2028.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πορεία των δαπανών για τόκους, οι οποίες αναμένεται να αυξηθούν στο 2,4% του ΑΕΠ το 2028, το υψηλότερο ποσοστό της τελευταίας δεκαετίας.
Παράλληλα, ο λόγος δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ προβλέπεται να αυξηθεί στην ΕΕ από 82,6% το 2025 σε 85,6% το 2028.
Η επιδείνωση περιορίζει τα δημοσιονομικά περιθώρια των κρατών-μελών να αντιμετωπίσουν ενδεχόμενες νέες οικονομικές κρίσεις.
Οι κίνδυνοι από την ενέργεια, τα επιτόκια και την τεχνητή νοημοσύνη
Οι προοπτικές της ευρωπαϊκής οικονομίας εξακολουθούν να επηρεάζονται από τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τις συγκρούσεις που προκαλούν αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Η παρατεταμένη αβεβαιότητα, οι εμπορικές εντάσεις και η πιθανότητα νέας αύξησης των επιτοκίων αποτελούν σημαντικές απειλές για την ανάπτυξη.
Η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί επίσης ευκαιρίες αλλά και κινδύνους. Η ταχύτερη υιοθέτησή της θα μπορούσε να ενισχύσει την παραγωγικότητα, ωστόσο ενδέχεται να προκαλέσει αναταράξεις στην αγορά εργασίας.
Παράλληλα, μια απότομη διόρθωση των υψηλών αποτιμήσεων των τεχνολογικών μετοχών θα μπορούσε να δημιουργήσει χρηματοπιστωτική αστάθεια.
Στον αντίποδα, η επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων, η ενίσχυση της ενιαίας αγοράς, η περαιτέρω ολοκλήρωση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και η μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα θα μπορούσαν να στηρίξουν υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης.
Ο επίτροπος Οικονομίας και Παραγωγικότητας, Βάλντις Ντομπρόβσκις, υπογράμμισε ότι η ευρωπαϊκή οικονομία αποδεικνύεται ανθεκτικότερη από τις προσδοκίες, προειδοποιώντας ωστόσο πως αυτή η ανθεκτικότητα δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη.
Όπως επισήμανε, προτεραιότητα πρέπει να αποτελέσουν η προστασία των δημόσιων οικονομικών, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και η δημιουργία των προϋποθέσεων για ισχυρότερη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη.

