Θα είναι η περίπτωση του Τζέι Ντι Βανς μια από αυτές που καταλήγουν σε προεδρική διαδοχή στις ΗΠΑ; Ο χρόνος θα το δείξει. Αλλά είναι γεγονός ότι στις ΗΠΑ υπάρχει πια πολύς κόσμος που το πιστεύει. Έναν χρόνο μετά την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, ο Βανς φιλοδοξεί να γίνει ο πιο ισχυρός αντιπρόεδρος που είχε ποτέ η Αμερική, σχολιάζει η Le Monde.
Μάλιστα, μετά το ισχυρό πλήγμα που δέχθηκε ο πρόεδρος των ΗΠΑ από τις ευρείες επιτυχίες των Δημοκρατικών σε κρίσιμες πολιτείες (Νέα Υόρκη, Νιου Τζέρσεϊ και Βιρτζίνια), με αιχμή την ιστορική νίκη του Ζόραν Μαμντάνι, η συζήτηση παίρνει φωτιά, καθώς ο Βανς φιλοδοξεί να γίνει ο κληρονόμος του κινήματος MAGA, σε μια χρονική συγκυρία που οι ΗΠΑ του Τραμπ επιχειρούν να επιβάλουν τα γεωπολιτικά τους συμφέροντα με στρατιωτική ισχύ (σ.σ. σύλληψη Μαδούρο στη Βενεζουέλα) και συνεχείς απειλές για αλλαγές στον παγκόσμιο χάρτη (βλ. Γροιλανδία).
Οι υπόγειες διεργασίες ήταν κοινό μυστικό, το οποίο επιβεβαιώθηκε μετά τα γεγονότα που ακολούθησαν τη δολοφονία Κερκ τον Σεπτέμβριο του 2025. Αμερικανικές σημαίες, κόκκινα καπέλα, αποκλειστικά λευκά πρόσωπα: η αθλητική αρένα του Πανεπιστημίου του Μισισιπή είχε τον πυρετό των μεγάλων γεγονότων, την Τετάρτη 29 Οκτωβρίου. Φιλοξενούσε την περιοδεία του κινήματος Turning Point USA, που ιδρύθηκε από τον Τσάρλι Κερκ, με επίσημο προσκεκλημένο τον Τζέι Ντι Βανς. Μετά τη δολοφονία του ακτιβιστή τον Σεπτέμβριο, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος ήταν ένας από τους υποστηρικτές της λατρείας του Κερκ, στηρίζοντας τη σύζυγό του, Έρικα, η οποία ήταν παρούσα στη σκηνή.
Το πολυπληθές κοινό -10.000 άτομα- το υπενθύμιζε: το Turning Point USA αντιπροσωπεύει μια δεξαμενή νέων, κινητοποιημένων συντηρητικών, τους οποίους θα χρειαστεί κάθε Ρεπουμπλικανός υποψήφιος το 2028.
«48! 48!» φωνάζει κάποιος στις κερκίδες, αναφερόμενος στον αριθμό του επόμενου Αμερικανού προέδρου. «Ας μην παρασυρόμαστε!», απαντά χαμογελώντας ο Τζέι Ντι Βανς. Ωστόσο, όταν γραφτεί η πολιτική του ιστορία, μπορεί να καταγραφεί ότι αυτή ήταν η πρώτη του προεκλογική συγκέντρωση, αρνούμενος ακόμα να πει το όνομά του. Η εμφάνιση έδειξε την ευκολία του, παρά τον πολύ γρήγορο ρυθμό ομιλίας του, αλλά και το μεγαλύτερο μειονέκτημά του: δεν είναι ο Ντόναλντ, σύμφωνα με τη Le Monde. Ο Τζέι Ντι Βανς εμφανίζεται ως ο κληρονόμος του, πιο εκλεπτυσμένος, πιο στοχαστικός, καλύτερα προετοιμασμένος, αποδεχόμενος τη ριζοσπαστικότητά του, αλλά χωρίς το χάρισμα και την πολιτισμική διάσταση του Τραμπ.
Τζέι Ντι Βανς με σημαία την αντιμεταναστευτική πολιτική
Ο 41 ετών Τζέι Ντι Βανς χαιρέτισε τη μνήμη του φίλου του Τσάρλι Κερκ. Στη συνέχεια, δέχτηκε ερωτήσεις από φοιτητές. Για παράδειγμα, σχετικά με τους δεσμούς του με την εταιρεία υψηλής τεχνολογίας Palantir, που φέρεται να ευνοεί τη γενικευμένη παρακολούθηση, ή σχετικά με την ανάπτυξη ομοσπονδιακών δυνάμεων σε μεγάλες πόλεις. Η προφορική έκφραση του αντιπροέδρου, γεμάτη ωμή ειλικρίνεια, είναι το αντίθετο από αυτή του Ντόναλντ Τραμπ. Χωρίς επιφωνήματα ή πλήρη παρεκτροπή. Μια οργανωμένη επιχειρηματολογία, με αναφορές, που προσποιείται ότι είναι πάντα βασισμένη στην κοινή λογική.
Ο αντιπρόεδρος μίλησε πολύ για τη μετανάστευση. Κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης με μια φοιτήτρια που ανησυχούσε για τον στιγματισμό των νόμιμων μεταναστών, ο Τζέι Ντι Βανς δεν εξέφρασε καμία ενσυναίσθηση. «Ποιος είναι ο ακριβής αριθμός των μεταναστών που η Αμερική πρέπει να δεχτεί στο μέλλον; Αυτή τη στιγμή, η απάντηση είναι πολύ λιγότεροι από όσους έχουμε δεχτεί. Πρέπει να γίνουμε ξανά μια κοινή κοινότητα, και αυτό δεν μπορούμε να το κάνουμε όταν έχουμε τόσο υψηλά επίπεδα μετανάστευσης», δήλωσε.
Ο Τζέι Ντι Βανς ανέφερε παράλογους αριθμούς σχετικά με τους παράνομους μετανάστες. «Η καλύτερη εκτίμηση είναι πιθανώς 25 έως 30 εκατομμύρια άνθρωποι. Έχω ακούσει εκτιμήσεις που φτάνουν τα 50 εκατομμύρια». Σύμφωνα με τους ειδικούς, ο αριθμός τους κυμαίνεται μεταξύ 10 και 15 εκατομμυρίων. Όμως, ο αντιπρόεδρος δεν παρέλειψε ούτε τη νόμιμη μετανάστευση, τονίζοντας ότι «1 εκατομμύριο άνθρωποι ετησίως επιτρέπεται να εγκατασταθούν στις Ηνωμένες Πολιτείες». «Πιστεύω ότι είναι σαφώς αποδεδειγμένο ότι πολλοί από αυτούς τους μετανάστες μειώνουν στην πραγματικότητα τα εισοδήματα των Αμερικανών εργαζομένων», πρόσθεσε.
- Διαβάστε ακόμη: Τζέι Ντι Βανς, ο διάδοχος του Αμερικανικού θρόνου
Το παιχνίδι ισορροπίας του Τζέι Ντι Βανς
Το αμερικανικό πολιτικό ημερολόγιο είναι τόσο συμπιεσμένο, και μια εκστρατεία τόσο δαπανηρή, που είναι αδύνατο να περιμένει κανείς τις ενδιάμεσες εκλογές του 2026 για να προετοιμάσει τη συνέχεια. Οι σύμβουλοι του αντιπροέδρου πρέπει έτσι να επιδοθούν σ’ ένα παιχνίδι ισορροπίας, γνωρίζοντας ότι η παραμικρή αποκάλυψη προετοιμασιών θα μπορούσε να δυσαρεστήσει τον Ντόναλντ Τραμπ. Η μεγάλη πρόκληση είναι να επιβληθεί η υποψηφιότητά του όχι μόνο ως νόμιμη αλλά και ως αναπόφευκτη.
Ο μακροπρόθεσμος στόχος είναι σαφής: να μετατραπεί ο Τραμπισμός σ’ ένα ιδεολογικό σώμα, απαλλαγμένο από τις στολές του αρχηγού του. Να επεκταθεί η συντηρητική επανάσταση για να διαλυθούν τα κεκτημένα ενός μισού αιώνα πολιτικών δικαιωμάτων και προώθησης μειονοτήτων. Να αλλάξει η εκπαίδευση των παιδιών, να αποτραπούν μέσω της καταστολής οι μετανάστες από το να έρθουν και οι παράνομοι από το να μείνουν, να εδραιωθεί το άνευ προηγουμένου εύρος της εκτελεστικής εξουσίας. Αλλά πώς να διεκδικήσει κανείς την ίδια βάση, την ίδια εξουσία με τον Ντόναλντ Τραμπ;
Ο Στιβ Μπάνον, πρώην σύμβουλος του δισεκατομμυριούχου, ο οποίος έχει γίνει μία από τις πιο επιδραστικές διαδικτυακές φωνές του κόσμου MAGA (Make America Great Again), αναζωπύρωσε πρόσφατα τις εικασίες για μια τρίτη προεδρική θητεία, η οποία αποκλείεται ωστόσο από το Σύνταγμα. Ο Ντόναλντ Τραμπ ο ίδιος διατήρησε την αμφιβολία. Δεν θέλει να γίνει ένας πρόεδρος «κουτσή πάπια» μετά τις ενδιάμεσες εκλογές. Ωστόσο, για πρώτη φορά, φάνηκε να επιστρέφει στη λογική, στο αεροπλάνο που τον μετέφερε στη Νότια Κορέα: «Αν το διαβάσετε [το Σύνταγμα], είναι αρκετά σαφές. Δεν επιτρέπεται να θέσω υποψηφιότητα. Κρίμα! Αλλά έχουμε πολλούς εξαιρετικούς ανθρώπους».
Το δίδυμο Τζέι Ντι Βανς-Μάρκο Ρούμπιο
Ένα δίδυμο Τζέι Ντι Βανς-Μάρκο Ρούμπιο: αυτή είναι η πιο διαδεδομένη υπόθεση στη δεξιά. Ένα πολύ αρρενωπό και πολιτικό δίδυμο με την κλασική έννοια. Ο υπουργός Εξωτερικών, 54 ετών, καθυστερημένος υποστηρικτής του κινήματος MAGA, αποδείχθηκε αξιόπιστος και χωρίς κανένα ενδοιασμό. Ερωτηθείς σε ένα podcast την Τετάρτη σχετικά με μια πιθανή αντιπαλότητα μεταξύ τους, ο αντιπρόεδρος απέρριψε αυτή την ιδέα: «Όχι, δεν θα υπάρξει ένταση. Ο Μάρκο είναι ο καλύτερος φίλος μου στην κυβέρνηση, δουλεύουμε πολύ μαζί, αυτός και εγώ».
Η ευκολία με την οποία ο Τζέι Ντι Βανς εντάχθηκε σε αυτό το συχνά αχάριστο αξίωμα του αντιπροέδρου είναι εντυπωσιακή, σχολιάζει η Le Mond. Φαίνεται να διασκεδάζει με τη δική του άνοδο. Κανένα σοβαρό λάθος, εκτός από μερικές παραφωνίες στο κοινωνικό δίκτυο X, όπου μερικές φορές ξεκινά άκομψες επιθέσεις. Αλλά αυτό δεν αποτελεί μέρος της υγιεινής ζωής στον αμερικανικό εθνικιστικό λαϊκισμό;
Στα παρασκήνια, ο Τζέι Ντι Βανς επέδειξε αξιοσημείωτη πειθαρχία. Κατάφερε ταυτόχρονα να δείξει απόλυτη αφοσίωση στον Donald Trump, δημιουργώντας έναν δεσμό εμπιστοσύνης, και να επιβάλει το δικό του στίγμα. Του ανατέθηκαν ευαίσθητες διαπραγματεύσεις, όπως η τύχη της κινεζικής εφαρμογής TikTok, και συμμετείχε σε διπλωματικές συζητήσεις για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Ο Τζέι Ντι Βανς δεν έχει καμία διατλαντική ευαισθησία. Πιστεύει ότι είναι επείγον να σταματήσει η αμερικανική στρατιωτική υποστήριξη, η οποία εξαντλεί τα αποθέματα του Πενταγώνου.
Όπως αναφέρει η Le Mone, πρόσφατα, επισκέφθηκε την Ιερουσαλήμ για να παρακολουθήσει το ειρηνευτικό σχέδιο. Ο αντιπρόεδρος έμεινε έκπληκτος όταν είδε την Κνεσέτ να επικυρώνει, σε προκαταρκτική ψηφοφορία, την προσάρτηση της Δυτικής Όχθης. Χαρακτήρισε αυτή την ενέργεια «ανόητη πολιτική μανούβρα», θεωρώντας τον εαυτό του «προσωπικά προσβεβλημένο». Διευκρίνισε ότι «η πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ είναι ότι η Δυτική Όχθη δεν θα προσαρτηθεί από το Ισραήλ». Η επίσκεψη στον Λευκό Οίκο, στις 18 Νοεμβρίου, του Σαουδάραβα πρίγκιπα διαδόχου Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν δεν είναι άσχετη με αυτή τη διευκρίνιση.
Ενώπιον των φοιτητών, ο Τζέι Ντι Βανς διέκοψε τα δικομματικά και συμφωνημένα σημεία συζήτησης στις Ηνωμένες Πολιτείες, σχετικά με την άφθαρτη συμμαχία με το εβραϊκό κράτος. «Μερικές φορές, άφησε να εννοηθεί, έχουν παρόμοια συμφέροντα με αυτά των Ηνωμένων Πολιτειών, και τότε θα συνεργαστούμε μαζί τους. Μερικές φορές, δεν έχουν παρόμοια συμφέροντα με αυτά των Ηνωμένων Πολιτειών». Τίποτα, λοιπόν, δεν είναι δεδομένο, και το Ισραήλ γίνεται μια χώρα μεταξύ άλλων.
Η πίστη στο επίκεντρο του λόγου του Τζέι Ντι Βανς
Ο Τζέι Ντι Βανς φαίνεται πολύ πιο κοντά σε αυτό το θέμα με τον πρώην παρουσιαστή του Fox News, Τάκερ Κάρλσον, ακραία φιγούρα του κόσμου MAGA, ή με τον Στιβ Μπάνον. Αλλά έτσι διατρέχει τον κίνδυνο να αποξενώσει την φιλο-Ισραηλινή πτέρυγα της δεξιάς, ιδίως το ευαγγελικό κοινό.
Σημαδεμένος από την εμπειρία του με τα όπλα στο Ιράκ, ο αντιπρόεδρος έχει απέχθεια για τις στρατιωτικές περιπέτειες στο εξωτερικό, στο όνομα μιας απαραίτητης εστίασης στις εσωτερικές προτεραιότητες. Αυτή η επίσκεψη στην Ιερουσαλήμ του επέτρεψε ωστόσο να διατηρήσει μια πτυχή του δημόσιου προφίλ του: την καθολική του πίστη. Πρόσφατα μεταστραφείς, ο αντιπρόεδρος επισκέφθηκε την εκκλησία του Παναγίου Τάφου, στην Παλιά Πόλη.
Πριν μια εβδομάδα, για να απεικονίσει την αναζήτηση συγκλίσεων με το Ισραήλ, δεν ανέφερε την απαραίτητη ασφάλεια του εβραϊκού κράτους, αλλά αυτό το σημαντικό χριστιανικό ιερό: «Αν μπορούμε να συνεργαστούμε με τους φίλους μας στο Ισραήλ για να εγγυηθούμε την ασφαλή πρόσβαση σε αυτό το μέρος για τους χριστιανούς, αυτό είναι ένας προφανής τομέας κοινού ενδιαφέροντος». Μια απεικόνιση της αποστασιοποίησης από το Ισραήλ, σχολιάζει η Le Monde.
Ο Τζέι Ντι Βανς έβαλε την πίστη στο επίκεντρο του λόγου του. Υπερασπίστηκε την ιδέα της αμφισβήτησης του «τοίχου διαχωρισμού» μεταξύ Εκκλησιών και Κράτους, που υπερασπίστηκε ο Τόμας Τζέφερσον το 1802, ως σχόλιο στην πρώτη τροπολογία του Συντάγματος. «Δεν χρειάζεται να διώξουμε εντελώς τον Θεό από τον δημόσιο χώρο, όπως κάναμε στη σύγχρονη Αμερική, εξήγησε. Αυτό δεν ήταν αυτό που ήθελαν οι Ιδρυτές Πατέρες. Δεν είναι καλό για τις Ηνωμένες Πολιτείες».
Ερωτηθείς για τη σύζυγό του, Ούσα, ινδουιστικής κουλτούρας, ο Τζέι Ντι Βανς ζήτησε διάλογο στα ζευγάρια. «Στο τέλος, ελπίζω να συγκινηθεί με κάποιο τρόπο από το ίδιο πράγμα με εμένα στην Εκκλησία; Ναι, ειλικρινά, το εύχομαι, γιατί πιστεύω στο Ευαγγέλιο, και ελπίζω η γυναίκα μου να το δει με τον ίδιο τρόπο». Μια οικογενειακή και εθνική μεταστροφή: ένα τεράστιο πρόγραμμα.
