Τις ισχυρές πιέσεις που δέχεται η ελληνική ακτοπλοΐα από την εκτίναξη του κόστους καυσίμων, τη γεωπολιτική αστάθεια και τις ευρωπαϊκές περιβαλλοντικές υποχρεώσεις ανέδειξε ο πρόεδρος του Σύνδεσμου Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας (ΣΕΕΝ) Διονύσης Θεοδωράτος, μιλώντας στο συνέδριο «Blue Strategy Summit 2026» της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων.
Όπως υπογράμμισε, η ελληνική ακτοπλοΐα αποτελεί «βασική υποδομή για τη χώρα», καθώς συνδέει τα νησιά με την ηπειρωτική Ελλάδα και διασφαλίζει τη συνοχή της νησιωτικής χώρας.
Στο πλαίσιο αυτό, όπως είπε, καταβάλλεται σημαντική προσπάθεια ώστε να μη διαταραχθεί το ακτοπλοϊκό δίκτυο και να συνεχιστεί απρόσκοπτα η παροχή υπηρεσιών προς τα ελληνικά νησιά, παρά τις αυξανόμενες οικονομικές πιέσεις.
Λήψη μέτρων στήριξης του κλάδου
Ο κ. Θεοδωράτος σημείωσε ότι είναι σε εξέλιξη διάλογος με την ελληνική κυβέρνηση για τη λήψη μέτρων στήριξης του κλάδου απέναντι στην άνοδο των ναυτιλιακών καυσίμων, επισημαίνοντας ότι ήδη υπάρχει νομοθετική ρύθμιση για την αποζημίωση των υποχρεωτικών εκπτώσεων από το κράτος.
Ωστόσο ανέφερε, ότι το μέτρο αυτό μπορεί να συμβάλει στη συγκράτηση του λειτουργικού κόστους έως το τέλος Μαΐου.
Σύμφωνα με τον ίδιο, από την έναρξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή έως και το τέλος Μαΐου, η επιβάρυνση για την ελληνική ακτοπλοΐα από την αύξηση των καυσίμων εκτιμάται περίπου στα 60 εκατ. ευρώ.
Ο κ. Θεοδωράτος επανέλαβε ότι το υψηλό λειτουργικό κόστος αντανακλάται αναπόφευκτα και στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα, παρότι αντιπροσωπεύει μόλις το 2% του ευρωπαϊκού πληθυσμού, εξυπηρετεί περίπου το 18% της συνολικής ακτοπλοϊκής κίνησης της Ευρώπης.
Παράλληλα, άσκησε κριτική για το υψηλό καθεστώς ΦΠΑ στις ακτοπλοϊκές μεταφορές, σημειώνοντας ότι σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες οι αντίστοιχοι συντελεστές κυμαίνονται από 0% έως 5%.
Ο πρόεδρος του ΣΕΕΝ τόνισε ότι απαιτείται συνολικός στρατηγικός σχεδιασμός για την ακτοπλοΐα, στα πρότυπα άλλων ευρωπαϊκών χωρών όπως η Ιταλία, προκειμένου να διατηρηθεί η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής επιβατηγού ναυτιλίας και να συνεχιστεί η εξυπηρέτηση των νησιωτικών περιοχών.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην αναβίωση της ελληνικής ναυπηγικής βιομηχανίας, σημειώνοντας ότι τα ελληνικά ναυπηγεία αποκτούν πλέον αυξανόμενο ρόλο στην υποστήριξη της ακτοπλοΐας.
Όπως είπε, επί σειρά ετών πολλές εταιρείες αναγκάζονταν να κατευθύνονται σε ναυπηγεία του εξωτερικού για συντηρήσεις και δεξαμενισμούς, ενώ πλέον ενισχύονται οι δυνατότητες εντός Ελλάδας. Υπενθύμισε μάλιστα ότι οι πρώτες εγκαταστάσεις υβριδικών scrubbers σε πλοία της Attica Group πραγματοποιήθηκαν στις εγκαταστάσεις της ONEX.
Β. Κορκίδης: Η γεωπολιτική αστάθεια και τα ελληνικά ναυπηγεία
Τη σημασία της ελληνικής ναυπηγικής βιομηχανίας για την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία και την ασφάλεια των εφοδιαστικών αλυσίδων ανέδειξε ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ Βασίλης Κορκίδης, τονίζοντας ότι οι διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις αναγκάζουν πλέον την Ευρώπη να επαναπροσδιορίσει τη στάση της απέναντι στη ναυτιλία και τα ναυπηγεία.
Όπως επισήμανε, η θαλάσσια μεταφορά αποτελεί κρίσιμο πυλώνα για την ευρωπαϊκή οικονομία, καθώς περίπου το 85% των εξαγωγών της ΕΕ διακινείται δια θαλάσσης. Στο πλαίσιο αυτό, υπενθύμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη δρομολογήσει από τις αρχές Μαρτίου του 2026 νέο σχεδιασμό για τη στήριξη της ναυτιλιακής και ναυπηγικής βιομηχανίας.
Ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ σημείωσε ακόμη ότι οι μεγάλες δυνάμεις, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα, έχουν εδώ και καιρό αντιληφθεί τη γεωστρατηγική θέση της Ελλάδας και τη σημασία που αποκτούν τα ελληνικά ναυπηγεία στην Ανατολική Μεσόγειο, σε αντίθεση -όπως ανέφερε- με την Ευρώπη που άργησε να κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο «Mediterranean Pact», τη νέα πρωτοβουλία συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις χώρες της Μεσογείου στους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας, της ασφάλειας και των επενδύσεων. Σύμφωνα με τον ίδιο, το σχέδιο προβλέπει χρηματοδοτήσεις ύψους 15 δισ. ευρώ, μέρος των οποίων θα μπορούσε να κατευθυνθεί στην ενίσχυση της ναυπηγικής δραστηριότητας στη νότια Ευρώπη, με τις σχετικές αποφάσεις να αναμένονται το επόμενο διάστημα.
Γ. Αλεξανδράτος: Η αναγέννηση της ναυπηγικής βιομηχανίας
Την ανάγκη διαμόρφωσης μιας εθνικής στρατηγικής για την ανασυγκρότηση της ελληνικής ναυπηγικής βιομηχανίας υπογράμμισε ο πρόεδρος του Ναυτικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, Γιώργος Αλεξανδράτος, τονίζοντας ότι η ενίσχυση του κλάδου αφορά συνολικά την ελληνική οικονομία, την απασχόληση και τη γεωπολιτική θέση της χώρας.
Ο κ. Αλεξανδράτος έκανε λόγο για ουσιαστική συνεργασία με το υπουργείο Ναυτιλίας και τον υπουργό, επισημαίνοντας ότι «δεν αποτυπώνεται μόνο σε δεξιώσεις και εκδηλώσεις», αλλά συνοδεύεται από σημαντική δουλειά σε θεσμικό και επιχειρησιακό επίπεδο.
Όπως ανέφερε, για δεκαετίες η απουσία μιας οργανωμένης φωνής για τα ελληνικά ναυπηγεία αντανακλούσε τη συρρίκνωση της εγχώριας ναυπηγικής δραστηριότητας, καθώς τα ναυπηγεία υπολειτουργούσαν και η χώρα απομακρυνόταν από έναν κρίσιμο παραγωγικό τομέα.
Ο πρόεδρος του ΝΕΕ υποστήριξε ότι οι διεθνείς εξελίξεις επαναφέρουν πλέον τη θάλασσα στο επίκεντρο της παγκόσμιας οικονομίας, της ενέργειας και της γεωπολιτικής, με αποτέλεσμα η ναυπηγική βιομηχανία να αποκτά στρατηγικό χαρακτήρα.
«Τα πλοία δεν είναι απλώς μέσα μεταφοράς, αλλά σύνθετες τεχνολογικές υποδομές», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η ναυπηγοεπισκευή και οι μετασκευές πλοίων αποτελούν πλέον μόνιμες αγορές με μεγάλες προοπτικές ανάπτυξης.
Παράλληλα, τόνισε ότι η Ελλάδα διαθέτει σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα, όπως τον ισχυρότερο εμπορικό στόλο στον κόσμο, τη γεωγραφική της θέση, αλλά και τη μακρά ναυτική παράδοση και τεχνογνωσία.
Ο κ. Αλεξανδράτος επισήμανε ακόμη ότι η αναγέννηση της ελληνικής ναυπηγικής βιομηχανίας δεν αφορά μόνο τους πλοιοκτήτες ή τα ναυπηγεία, αλλά συνδέεται με τη δημιουργία θέσεων εργασίας, την ενίσχυση της παραγωγής, την αξιοποίηση εξειδικευμένων επαγγελμάτων και την παραμονή νέων επιστημόνων στη χώρα.
«Μια χώρα που αποτελεί την πρώτη ναυτιλιακή δύναμη στον κόσμο οφείλει, στο μέτρο που μπορεί, να ενισχύει και να αναβαθμίζει τη δική της ναυπηγική βιομηχανία», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι απαιτείται συνεργασία της Πολιτείας, της ναυτιλιακής κοινότητας, της βιομηχανίας, των πανεπιστημίων, των επενδυτών και των εργαζομένων.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο πρόεδρος του Ναυτικού Επιμελητηρίου Ελλάδας σημείωσε ότι η χώρα βρίσκεται μπροστά σε μια «ιστορική ευκαιρία», επισημαίνοντας πως το ζητούμενο είναι εάν υπάρχει η βούληση, η συνέπεια, το σχέδιο και το όραμα ώστε η ελληνική ναυπηγική βιομηχανία να αποκτήσει ξανά ισχυρή θέση.
