Στις ευρωατλαντικές σχέσεις, τη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών του Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και τις πρόσφατες εξελίξεις γύρω από τη Γροιλανδία αναφέρθηκε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας στη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε τη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες.
Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με το αν υπήρξε κοινή γραμμή μεταξύ των Ευρωπαίων ηγετών και το ποια θα είναι η πορεία της Ευρώπης στις σχέσεις της με τις ΗΠΑ, ο πρωθυπουργός παραδέχτηκε ότι οι ευρωατλαντικές σχέσεις έχουν περάσει μια περίοδο έντονων προκλήσεων. Όπως σημείωσε, το τελευταίο έτος χαρακτηρίστηκε από αναταράξεις, ωστόσο υπάρχει ευρεία συμφωνία ότι οι σχέσεις αυτές πρέπει να παραμείνουν λειτουργικές.
Ο κ. Μητσοτάκης τόνισε πως επιδίωξη είναι η ανάπτυξη συνεργασιών σε πνεύμα καλής πίστης, αποφεύγοντας κινήσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μη αναστρέψιμες καταστάσεις. Παράλληλα, επισήμανε ότι το κλίμα στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ ήταν εμφανώς καλύτερο, μετά τις πρόσφατες τοποθετήσεις του Αμερικανού προέδρου.
Όπως ανέφερε, η κατάσταση έχει βελτιωθεί στον βαθμό που ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να επιβάλει νέους δασμούς σε χώρες που στήριξαν ανοιχτά τη Γροιλανδία. Επιπλέον, υπογράμμισε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος διαβεβαίωσε πως δεν σκοπεύει να καταφύγει σε στρατιωτικά μέσα για την κατάληψη εδάφους που ανήκει στο Βασίλειο της Δανίας.
Η θέση Μητσοτάκη για το Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ
Αναφερόμενος στο Συμβούλιο Ειρήνης, ο πρωθυπουργός επισήμανε ότι, με τη σημερινή του μορφή, η συμμετοχή είναι δύσκολη όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά και για τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Υπενθύμισε, ωστόσο, τον καθοριστικό ρόλο της Ελλάδας στην απόφαση 2803, η οποία αναγνώρισε το Συμβούλιο Ειρήνης των ΗΠΑ αποκλειστικά ως προσωρινή διοίκηση της Γάζας, με στόχο την υλοποίηση των επόμενων σταδίων του ειρηνευτικού σχεδίου.
Ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η Ελλάδα έχει άμεσο ενδιαφέρον για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, τονίζοντας την ανάγκη ενεργούς παρουσίας τόσο της χώρας όσο και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως ανέφερε, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, καθώς και αρκετά κράτη-μέλη, αντιμετωπίζουν θετικά την ιδέα διερεύνησης ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών, ακόμη κι αν η πλήρης συμμετοχή στο Συμβούλιο Ειρήνης παρουσιάζει νομικές δυσκολίες. Εξήγησε, επίσης, ότι ο αρχικός στόχος του Συμβουλίου Ειρήνης ήταν η επίτευξη ειρήνης στη Γάζα και η εγκαθίδρυση μεταβατικής διοίκησης, ώστε να ακολουθήσει η ανοικοδόμηση και να τεθούν οι βάσεις για την ουσιαστική πρόοδο στο Παλαιστινιακό.
Ζωτικής σημασίας η ασφάλεια στην Αρκτική, καμία αμφισβήτηση στη Γροιλανδία
Σε ό,τι αφορά την Αρκτική, ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι, παρά τη γεωγραφική απόσταση από την Ελλάδα, αποτελεί ζήτημα ύψιστης σημασίας για το ΝΑΤΟ, την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Προς αυτήν την κατεύθυνση, τόνισε την ανάγκη στενής συνεργασίας με τις ΗΠΑ στο πλαίσιο της Συμμαχίας, ώστε να αποτραπεί η ενίσχυση της επιρροής της Κίνας και της Ρωσίας στην περιοχή.
Για τη Γροιλανδία, ο κ. Μητσοτάκης ήταν απολύτως σαφής, υπογραμμίζοντας ότι δεν υπάρχει περιθώριο αμφισβήτησης της κυριαρχίας και της εδαφικής της ακεραιότητας. Όπως ανέφερε, μόνο η ίδια η Γροιλανδία και το Βασίλειο της Δανίας έχουν το δικαίωμα να αποφασίσουν για το μέλλον της περιοχής, αναγνωρίζοντας παράλληλα τις εύλογες ανησυχίες των ΗΠΑ για την ασφάλεια στην Αρκτική.
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, οι ανησυχίες αυτές μπορούν να αντιμετωπιστούν τόσο μέσω του ΝΑΤΟ όσο και στο πλαίσιο της διμερούς συμφωνίας ΗΠΑ-Δανίας του 1951, με απόλυτο σεβασμό στην ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της Δανίας και της Γροιλανδίας.
Μονόδρομος η στρατηγική αυτονομία της ΕΕ
Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με το αν υπήρξε συντονισμός μεταξύ του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, και Ευρωπαίων ηγετών πριν από τη συνάντησή του με τον Αμερικανό πρόεδρο στο Νταβός, ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε ότι δεν είχε τέτοια εικόνα. Όπως είπε, δεν υπήρξε οργανωμένο πλαίσιο διαβούλευσης σε ευρωπαϊκό ή νατοϊκό επίπεδο, σημειώνοντας ότι οι συζητήσεις αφορούν κυρίως τη Δανία και τις ΗΠΑ, με την ΕΕ να στηρίζει πλήρως τις επιλογές της Κοπεγχάγης.
Κλείνοντας, ο πρωθυπουργός επανέλαβε την ανάγκη η Ευρώπη να επενδύσει ουσιαστικά στη στρατηγική της αυτονομία, υπενθυμίζοντας ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες που στήριξαν από νωρίς αυτή τη στρατηγική. Όπως ανέφερε, έχουν γίνει σημαντικά βήματα μετά τη Διάσκεψη των Βερσαλλιών, ενώ τόνισε ότι η στρατηγική αυτονομία συνδέεται άμεσα με την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας. «Πρέπει να περάσουμε από την ισχύ των αξιών μας στην αξία της ισχύος μας, τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά» κατέληξε.
