Πρέπει ν’ αλλάξουν οι διατυπώσεις του Συντάγματος του 1975 σε ό,τι αφορά την οικονομία και τα δημόσια οικονομικά, παραδέχεται μιλώντας στο powergame.gr ο Γιώργος Δελλής, Καθηγητής Δημοσίου Δικαίου στο ΕΚΠΑ.
Ο ίδιος έχοντας διατελέσει συντονιστής της ομάδας εργασίας της «ΔΙΑΝΕΟΣΙΣ» για την αναθεώρηση του «οικονομικού» Συντάγματος της χώρας μας, έχει χαρακτηρίσει το Ελληνικό Σύνταγμα του 1975, ως ένα σύνταγμα που «φοβάται την αγορά» και γι’ αυτό το έχει χαρακτηρίσει «αγοραφοβικό».
Μάλιστα ο επικεφαλής της ομάδας νομικών και οικονομολόγων που εξέτασαν την οικονομική διάσταση του Ελληνικού Συντάγματος του 1975, δεν δίστασε να το χαρακτηρίσει ως ένα κείμενο «με έντονα πατερναλιστική προσέγγιση για τις οικονομικές σχέσεις που μάλλον αποτελούσε το σημείο συνάντησης της πατριωτικής Δεξιάς με την Αριστερά».
Ο καθηγητής του ΕΚΠΑ πάντως, δικαιολογεί αυτή την αντιμετώπιση, καθώς τα λιγοστά άρθρα οικονομικού περιεχομένου (5, 17, 75, 78-80, 106 και 107) που έχουν συμπεριληφθεί το Ελληνικό Σύνταγμα, την εποχή εκείνη που διατυπώθηκαν, όλες σχεδόν οι οικονομικές θεωρίες υποστήριζαν ότι το κράτος καθορίζει τα πάντα στην οικονομία. Μάλιστα η κυρίαρχη θεωρία τότε ήταν ότι σε οποιαδήποτε αποτυχία της αγοράς, το κράτος παρεμβαίνει και τη διορθώνει, κάτι που ωστόσο στη συνέχεια δεν αποδείχθηκε ορθή αντιμετώπιση.
Έτσι στο Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975 δεν υπάρχουν έννοιες όπως παγκοσμιοποίηση, ελεύθερη αγορά, υγιής ανταγωνισμός, αειφόρος ανάπτυξη, αποκρατικοποιήσεις, έλλειμμα, χρέος, κ.ο.κ. Πρόκειται για έννοιες οι οποίες πρακτικά τότε δεν υπήρχαν, ενώ σήμερα χαρακτηρίζουν την οικονομική πολιτική της χώρας μας.
Το σημαντικότερο είναι ότι, ενώ το Ελληνικό Σύνταγμα καθορίζει ότι μόνον το Ελληνικό Κράτος αποφασίζει την οικονομική πολιτική, σήμερα υπάρχουν φορείς προερχόμενοι από το εξωτερικό που ανατρέπουν αυτή την θεώρηση. Μια τέτοια περίπτωση είναι το «δημοσιονομικό φρένο» που επιβάλλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην οικονομική πολιτική της χώρας μας.
Ο Γιώργος Δελλής © EUROKINISSI
Σύμφωνα με τον κ. Δελλή, το «αγοραφοβικό» Σύνταγμα της Ελλάδας, έχει ντεφάκτο υποκατασταθεί από το πιο «αγορα-κεντρικό» ενωσιακό πλαίσιο που περιλαμβάνει τις διάφορες Συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Όσο ανήκουμε, δόξα τω Θεώ, στην Ευρώπη αυτή καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την Οικονομία, όπως π.χ. το αν έχουμε ελεύθερη αγορά, το πως προστατεύεται, τα όρια του προστατευτισμού, ή ακόμη και τον τρόπο της παρέμβασης, είτε λέγεται περιβάλλον, είτε υγεία, είτε κοινωφελείς υπηρεσίες κ.ο.κ.».
Μάλιστα σε όσες περιπτώσεις συγκρούσθηκε ο εθνικός με τον κοινοτικό καταστατικό χάρτη, ο πρώτος έχασε κατά κράτος από τον δεύτερο. Ο κ. Δελλής θυμίζει την υπόθεση του βασικού μετόχου, την υπόθεση της Χρυσής Μετοχής στον ΟΤΕ, αλλά και στο απώτερο παρελθόν με τις κρατικές παρεμβάσεις στις προβληματικές επιχειρήσεις Κεραφίνα, Softex κ.ά.
Με τα παραπάνω, παρόλο που το «οικονομικό» μας Σύνταγμα είναι ντεφάκτο λειτουργικό, χρειάζεται αλλαγές. Για παράδειγμα στο Σύνταγμα μας δεν αναφέρεται τίποτε για την διαχείριση του δημόσιου πλούτου, εκτός από τον ορυκτό πλούτο. Δημόσιος πλούτος ωστόσο – και πιθανώς πολύ μεγαλύτερος από τα ορυκτά- είναι οι παραλίες της χώρας μας.
Επίσης το ελληνικό Σύνταγμα προβλέπει την κρατικοποίηση, αλλά όχι την αποκρατικοποίηση. Και σήμερα, όπως παρατηρούν τα μέλη της ομάδας της «ΔΙΑΝΕΟΣΙΣ» που επεξεργάστηκαν την αναθεώρησης του οικονομικού Συντάγματος της χώρας, εκτός από την καθαρή πώληση ενός περιουσιακού στοιχείου, υπάρχουν πολλές μορφές αποκρατικοποίησης, όπως η παραχώρηση, η Σύμπραξη Δημοσίου Ιδιωτικού Φορέα κ.λπ. Είναι ευτύχημα δε ότι η Ελληνική δικαιοσύνη μέχρι σήμερα έχει συμπεριφερθεί με πλήρη σεβασμό στο ενωσιακό πλαίσιο που έχει ενσωματώσει η χώρα.
Κατά τον κ. Δελλή θα μπορούσαν στο άρθρο 106 που αναφέρεται στο ρόλο του κράτους στην Οικονομία, να εισέλθουν πολύ χρήσιμα πράγματα. «Όχι μόνον προς την λογική του πόσο φιλικοί είμαστε στην αγορά, αλλά κυρίως στο πόσο πιστεύουμε σε ένα αποτελεσματικό κράτος που διαχειρίζεται τα οικονομικά του». Τέτοιου είδους κινήσεις που θα βελτίωναν την αποτελεσματικότητα της χώρας μας αποτελούν π.χ. η συνταγματική κατοχύρωση ανεξάρτητων αρχών όπως είναι η ΑΑΔΕ αλλά και η Επιτροπή Ανταγωνισμού ως Ανεξάρτητης Ρυθμιστικής Αρχής, αρμόδιας για την ορθή και ελεύθερη λειτουργία της αγοράς.
Δύο θέματα ακόμη που θα μπορούσαν να τεθούν στο νέο οικονομικό σύνταγμα της χώρας, θα ήταν η κατάργηση της αναδρομικότητας του φορολογικού νόμου, η οποία δεν χρειάζεται πλέον, όπως αναφέρει ο κ. Δελλής, όπως επίσης και η συνταγματική κατοχύρωση του χρόνου παραγραφής των αξιώσεων του Δημοσίου έναντι των κατοίκων της χώρας.
Ακόμη στο νέο Σύνταγμα που μπορούσαν να υιοθετηθούν οι θεμελιώδεις αρχές όπως η αξιοκρατία, η προνοητικότητα για τις μελλοντικές προκλήσεις όπως π.χ. η κλιματική αλλαγή, η γήρανση του πληθυσμού). Τέλος το νέο οικονομικό σύνταγμα θα μπορούσε να περιλάβει νέες προκλήσεις που θέτουν οι νέες τεχνολογίες όπως π.χ. είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη.
Η αγορά μέχρι στιγμής τηρεί σιγή ισχύος, μέχρι η κυβέρνηση και ο Πρωθυπουργός να γνωστοποιήσουν τις προθέσεις τους σε σχέση με την αναθεώρηση του οικονομικού Συντάγματος. Ωστόσο είναι σίγουρο ότι θα έρθει με σωρεία προτάσεων για τη συνταγματική αναθεώρηση, η οποία για πρώτη φορά δημιουργεί προϋποθέσεις αναθεώρησης των λιγοστών διατάξεων που υφίστανται 50 χρόνια ίδιες και απαράλλακτες, σα να μην μεταβλήθηκε τίποτε στην οικονομική πολιτική της χώρας.
