Για τις εξελίξεις στον ενεργειακό τομέα, με αφορμή τον Κάθετο Διάδρομο, την άμυνα, αλλά και την επικείμενη συνάντησή του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μίλησε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη συνέντευξη που έδωσε στο «Foreign Policy» και στον αρχισυντάκτη του μέσου Ravi Agrawal. Εστιάζοντας στην προόδο που έχει σημειωθεί με την Άγκυρα και στην άμβλυνση των διαφορών, τόνισε πως θα βασιστεί στη βελτίωση των σχέσεων για το τετ α τετ στις 11 Φεβρουαρίου.
Αναφερόμενος στην ενέργεια και στις εισαγωγές αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αέριου, σε μία εποχή που η ενέργεια διαδραματίζει σημαντικό γεωστρατηγικό ρόλο, ενώ εστίασε και στη σημασία της μείωσης των τιμών ενέργειας. Μάλιστα, ο κ.Μητσοτάκης τόνισε πως η Ελλάδα γίνεται «αρχιτέκτονας της νέας ευρωπαϊκης ενεργειακής ασφάλειας». Χαρακτήρισε πολύ εποικοδομητική τη συνεργασία με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα ακολουθεί τον δρόμο των συμφωνιών win-win, κάτι που ενισχύει τις σχέσεις με τις ΗΠΑ.
Πριν από τη συνάντησή του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο πρωθυπουργός έστειλε το εξής μήνυμα: «Θα είμαι στην Άγκυρα την επόμενη Τετάρτη. Έχουμε ένα φορμάτ, έχουμε τις διαφορές μας όμως, κυρίως ο διαχωρισμός των χωρικών υδάτων, αυτό είναι το βασικό ζήτημα. Θέλουμε να αμβλύνουμε τις εντάσεις, μπορούμε να έχουμε μία εποικοδομητική σχέση. Θα προσπαθήσω να χτίσω πάνω στην προόδο που έχει σημειωθεί».
«Δεν βλέπω σοβαρούς κινδύνους κλιμάκωσης με την Άγκυρα. Έχουμε αρκετά προβλήματα στην περιοχή μας, δεν χρειαζόμαστε άλλα. Έχουμε δυναμώσει τη δική μας άμυνα, πρέπει να έχουμε ισχυρή αποτροπή, δεν πιστεύω όμως πως θα δούμε αποσταθεροποίηση με τις διμερείς σχέσεις. Χρειάζονται δύο για να χορέψουμε ταγκό» συμπλήρωσε. Παράλληλα, εκτιμά ότι δεν διακρίνει «σημαντικό κίνδυνο κλιμάκωσης» με την Τουρκία, σημειώνοντας ότι η κατάσταση είναι σαφώς πιο διαχειρίσιμη σε σύγκριση με πέντε χρόνια πριν. «Είμαστε και οι δύο έμπειροι ηγέτες», ανέφερε. Τόνισε, ωστόσο, ότι βασικός του στόχος παραμένει η ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας, επισημαίνοντας ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις είναι σήμερα ισχυρότερες σε σχέση με έξι χρόνια πριν.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στη σχέση Ευρώπης και Αμερικής λέγοντας πως «από την πλευρά μας στην Ευρώπη συνεχίζουμε να εργαζόμαστε εποικοδομητικά με τις ΗΠΑ. Είναι προς το συμφέρον των ΗΠΑ να έχει μια ισχυρή οικονομική και αμυντική σχέση με την Ευρώπη. Μια win-win σχέση».
Μητσοτάκης: Κρίσιμη η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας για την Ευρώπη
Σε ό,τι αφορά τις ευρωατλαντικές σχέσεις, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι δεν τις έχει εγκαταλείψει, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι οι δεσμοί που διαμόρφωσαν τη δυτική παγκόσμια τάξη «έχουν εξασθενήσει, αλλά είναι ακόμα εκεί». Όπως λέει, «θα ήταν αφελές να πούμε ότι αυτή τη στιγμή η Ευρώπη μπορεί να αμυνθεί για τον εαυτό της από μόνη της», υπογραμμίζοντας παράλληλα την «προνομιακή αμυντική συνεργασία» της Ελλάδας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, στο πλαίσιο της διμερούς αμυντικής συμφωνίας. Δήλωσε ωστόσο, ότι μίλησε «ως περήφανος Ευρωπαίος» και ότι θα συνεχίσει να εργάζεται για την υπέρβαση των ρηγμάτων στις ευρωατλαντικές σχέσεις.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη συζήτηση για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα και τη χρηματοδότηση της άμυνας. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι, παρά τις δημοσιονομικές προκλήσεις, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν τη δυνατότητα να χρηματοδοτούν τα ελλείμματά τους, ενώ για την Ευρώπη η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας είναι κρίσιμη όχι μόνο για τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος, αλλά και για τη χρηματοδότηση των αυξημένων αμυντικών δαπανών. Υπενθύμισε δε ότι σε μία εβδομάδα θα πραγματοποιηθεί κρίσιμο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, με την ανταγωνιστικότητα να βρίσκεται στο επίκεντρο της ατζέντας.
Ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι η Ελλάδα ήδη «ξοδεύει 3% του ΑΕΠ για την άμυνα», ενώ ταυτόχρονα παράγει πρωτογενή πλεονάσματα και μειώνει φόρους, γεγονός που, όπως τόνισε, οφείλεται στην ισχυρή ανάπτυξη της οικονομίας.
Έχουμε βάλει ένα στοίχημα στην ενέργεια
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στις συμφωνίες με τις ΗΠΑ για την ενέργεια, λέγοντας μεταξύ άλλων: «Η Ελλάδα είναι χώρα -ηγέτιδα στη μείωση των εκπομπών άνθρακα. Εχουν γίνει εξαγωγές ρεύματος, ενώ τα προηγούμενα χρόνια κάναμε εισαγωγές. Εχουμε βάλει ένα στοίχημα. Είπαμε στις ΗΠΑ να δουν τις υποδομές μας. Εχουμε εκατομμύρια πελάτες και γινόμαστε ο αρχιτέκτονας της νέας ευρωπαϊκης ενεργειακής ασφάλειας. Θα καλύψει ο Κάθετος Διάδρομος τις ενεργειακές ανάγκες όχι μόνο τις δικές μας, αλλά και γειτονικών χωρών. Θέλουμε να δυναμώσουμε τις διατλαντικές μας σχέσεις. Θέλουμε να δούμε σύντομα κοιτάσματα με Chevron και Exxon».
Για την τραγωδία στη Χίο
Στη συνέντευξη, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στο πρόσφατο τραγικό ναυάγιο στη Χίο, όπου έχασαν τη ζωή τους 15 άνθρωποι. Όπως σημείωσε, «το λιμενικό έσωσε 25 ανθρώπους», τονίζοντας ότι «αυτές οι βάρκες δεν θα έπρεπε ποτέ να φεύγουν από τις ακτές της Τουρκίας» και ότι υπάρχει συνεργασία με τις τουρκικές αρχές για να αποτραπούν νέες απώλειες ζωών. Αναφερόμενος στις συνθήκες του περιστατικού, δήλωσε: «Χρειαζόμαστε μία πλήρη διερεύνηση», προσθέτοντας ότι η αρχική πληροφόρηση κάνει λόγο για εμβολισμό σκάφους του Λιμενικού από μικρότερο σκάφος, χωρίς ακόμη να είναι γνωστά τα ακριβή αίτια.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι αναμένει τα πορίσματα της έρευνας από τις αρμόδιες αρχές και επαναλαμβάνει ότι το Λιμενικό Σώμα έχει διττό ρόλο. «Το λιμενικό δεν είναι επιτροπή υποδοχής, η δουλειά μας είναι να προστατεύουμε τα σύνορα αλλά η δουλειά μας είναι και να σώσουμε ανθρώπους», σημείωσε, προσθέτοντας ότι δεσμεύεται για πλήρη διαφάνεια σε περίπτωση ύπαρξης οπτικού υλικού από το συμβάν.
Αναφερόμενος στον διεθνή ρόλο της χώρας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι «η Ελλάδα είναι σταθερός θιασώτης του διεθνούς δικαίου» και σημείωσε πως, ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, προτάσσει διαχρονικά την αρχή ότι οι περιφερειακές διαφορές μπορούν να επιλυθούν στη βάση των διεθνών κανόνων. Την ίδια στιγμή, ξεκαθάρισε ότι η Αθήνα δεν αγνοεί τις αλλαγές στο διεθνές περιβάλλον. «Δεν είμαστε αφελείς, καταλαβαίνουμε ότι σε αυτούς τους ταραγμένους καιρούς είναι σημαντικό να χτίζουμε τις δικές μας αμυντικές ικανότητες», επισημαίνει, προσθέτοντας ότι οι διεθνείς σχέσεις έχουν γίνει πιο «συναλλακτικές» και απαιτούν ενίσχυση τόσο της οικονομικής και αμυντικής ισχύος όσο και της ήπιας ισχύος της χώρας.