Τον Ιούλιο του 2023, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βίλνιους της Λιθουανίας, Κυριάκος Μητσοτάκης και Ταγίπ Ερντογάν συναντήθηκαν και συμφώνησαν να συγκληθεί το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας, για πρώτη φορά έπειτα από επτά χρόνια.
Η συμφωνία των δύο ηγετών προέβλεπε επίσης την ενεργοποίηση πολλαπλών διαύλων επικοινωνίας ανάμεσα στις δύο χώρες. Αυτούς ακριβώς τους διαύλους θέλει να κρατήσει σήμερα ανοιχτούς το Μέγαρο Μαξίμου, που επιδιώκει επίσης την εδραίωση μιας λειτουργικής σχέσης με την Τουρκία, σε μια διεθνή συγκυρία γεμάτη αβεβαιότητα και αστάθεια, αλλά και μέσα σε ένα περιβάλλον που έχει επιβαρυνθεί από τις προκλητικές δηλώσεις και ενέργειες Τούρκων κυβερνητικών αξιωματούχων το τελευταίο διάστημα.
Σήμερα, στις 15:15 ώρα Ελλάδας, ο πρωθυπουργός θα έχει συνάντηση με τον πρόεδρο της Τουρκίας στην Άγκυρα, σε ένα «ραντεβού» χαμηλών και ρεαλιστικών προσδοκιών, στο οποίο θα συμμετάσχουν οι υπουργοί Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης και Χακάν Φιντάν, και οι διπλωματικοί σύμβουλοι των δύο ηγετών, ο πρέσβης Μίλτον Νικολαΐδης και ο Τσαγατάι Κιλίτς.
Οι δύο ηγέτες αναμένεται να προχωρήσουν σε επισκόπηση των διμερών σχέσεων και να συζητήσουν περιφερειακά και διεθνή ζητήματα.
Επίλυση των ζητημάτων διμερώς
Αθήνα και Άγκυρα, όπως επισημαίνουν κυβερνητικές πηγές, συμμερίζονται την άποψη ότι τα ζητήματα που αφορούν τις δύο χώρες θα πρέπει να συζητούνται σε διμερές επίπεδο και ότι η βελτίωση του κλίματος στις διμερείς σχέσεις είναι προς όφελος της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή.
Αυτό ουσιαστικά αποτελεί και μια έμμεση αναφορά στη σαφή προτίμηση της προσπάθειας επίλυσης των ζητημάτων διμερώς και όχι με τη διαμεσολάβηση τρίτων, όπως θα ήταν οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Στη συνέχεια θα συνεδριάσει το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, στο οποίο από ελληνικής πλευράς θα συμμετέχουν οι υπουργοί Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, Παιδείας και Θρησκευμάτων, Σοφία Ζαχαράκη, Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, και ο υφυπουργός Εξωτερικών, Χάρης Θεοχάρης. Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, δεν θα δώσει το «παρών», καθώς θα βρίσκεται στις Βρυξέλλες, όπου θα συμμετάσχει στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε σύνθεση υπουργών Άμυνας των κρατών-μελών.
Στις 17:00 ώρα Ελλάδας οι κ. Μητσοτάκης και Ερντογάν θα κάνουν δηλώσεις στα ΜΜΕ. Θα ακολουθήσει δείπνο που παραθέτει ο πρόεδρος της Τουρκίας προς τιμήν του πρωθυπουργού και της ελληνικής αντιπροσωπείας, στο οποίο έχει προσκληθεί και θα συμμετάσχει και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος.
Όπως μεταδίδει από την Κωνσταντινούπολη η Deutsche Welle, στο παραπέντε της συνάντησης του Έλληνα πρωθυπουργού με τον Τούρκο πρόεδρο στην Άγκυρα, και ενώ η γενική εντύπωση έως τώρα ήταν ότι η συνάντηση θα γίνει σε κλίμα συνεννόησης, ήρεμων νερών, ανοικτών διαύλων και χαμηλής εξωτερικής πολιτικής, η τουρκική πλευρά θέλησε να υπενθυμίσει ότι τα βασικά θέματα διαφωνίας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας παραμένουν.
«Δημιουργικές λύσεις»
Αναφέρεται και στις δηλώσεις από τον εκπρόσωπο του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, Ομέρ Τσελίκ, αλλά και τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, που κατηγόρησε τον Νίκο Δένδια ότι εμποδίζει την ανάπτυξη των ελληνοτουρκικών σχέσεων, ενώ αντίθετα υποστήριξε ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης με τον υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη, «έχουν την πρόθεση και την ικανότητα να λύσουν το πρόβλημα», για το οποίο, όπως είπε χαρακτηριστικά, «έχουμε προτείνει δημιουργικές λύσεις».
Η ελληνική κυβέρνηση από την πλευρά της δεν έχει καμία πρόθεση να ρίξει λάδι στη φωτιά μιας δύσκολης έτσι κι αλλιώς συνάντησης, για την οποία χρειάστηκαν διαβουλεύσεις ενός έτους για να κλειστεί τελικά.
Κυβερνητικές πηγές σημειώνουν ότι, παρ’ όλο που δεν υπάρχει αυτήν τη στιγμή σύγκλιση για την εκκίνηση της συζήτησης για τη διευθέτηση της μοναδικής διαφοράς μας που μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας, δηλαδή της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, η Αθήνα προσβλέπει σε μια εποικοδομητική συζήτηση και στη διατήρηση του κλίματος ηρεμίας στις διμερείς σχέσεις. Σταχυολογούν, μάλιστα, και τα κεκτημένα που έχουν επιτευχθεί τα τελευταία δυόμισι χρόνια χάρη σε αυτό το καλό κλίμα, όπως:
- Τη μείωση της παραβατικότητας στον αέρα.
- Την καλύτερη συνεργασία με την Τουρκία στο μεταναστευτικό και τη συνολική μείωση των ροών.
- Τη διευκόλυνση της χορήγησης βίζας σύντομης διάρκειας για τους Τούρκους πολίτες και τις οικογένειές τους σε δώδεκα νησιά του Αιγαίου.
- Την εμβάθυνση του διμερούς εμπορίου.
«Βεβαίως, δεν συμφωνούμε σε όλα με την Τουρκία. Η μία βασική διαφορά που αναγνωρίζουμε αφορά στην οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Πρόκειται για διαφορά που εκκρεμεί εδώ και δεκαετίες», είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη συνέντευξη που παραχώρησε προ ημερών στον αρχισυντάκτη του περιοδικού «Foreign Policy», Ravi Agrawal. «Ωστόσο, θεωρώ ότι τα τελευταία χρόνια έχουμε εργαστεί με εποικοδομητικό τρόπο, ώστε να αποκλιμακώσουμε τις εντάσεις και να αναγνωρίσουμε πως, ακόμη και αν δεν μπορούμε να επιλύσουμε αυτό το σημαντικό ζήτημα -το οποίο παραμένει άλυτο εδώ και πολλές δεκαετίες-, μπορούμε να διατηρούμε μια λειτουργική και παραγωγική σχέση σε επιμέρους τομείς».
Πέρα από τον πρωθυπουργό και τους δέκα υπουργούς, στην κυβερνητική αποστολή στην Άγκυρα συμμετέχουν η διευθύντρια του Γραφείου Διεθνούς Στρατηγικού Σχεδιασμού και Επικοινωνίας του πρωθυπουργού, Αριστοτελία Πελώνη, ο διευθυντής του Γραφείου Τύπου του πρωθυπουργού, Γιώργος Ευθυμίου, και η διευθύντρια Επικοινωνίας, Κύρα Κάπη.
