Μετά τη δίωρη, κεκλεισμένων των θυρών συνάντησή τους στο Προεδρικό Μέγαρο της Άγκυρας, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αναμένεται να παρακαθίσουν σε επίσημο δείπνο, παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου.
Σύμφωνα με πληροφορίες του parapolitika.gr, στο δείπνο αναμένεται να παραστούν, πέραν του Οικουμενικού Πατριάρχη –η παρουσία του οποίου έχει ιδιαίτερο συμβολισμό– και επιφανείς επιχειρηματίες από την Ελλάδα, την Ομογένεια και την Τουρκία.
Το σημερινό Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας, καθώς και η κατ’ ιδίαν συνάντηση των δύο ηγετών, εκτιμάται ότι θα διαμορφώσουν το πλαίσιο των επόμενων βημάτων στις διμερείς σχέσεις. Η επίσημη υποδοχή θα πραγματοποιηθεί στις 15:15 (ώρα Ελλάδας) στο Προεδρικό Μέγαρο, χωρίς την παρουσία των μέσων ενημέρωσης.
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, οι δύο ηγέτες θα έχουν κατ’ ιδίαν συνομιλίες διάρκειας περίπου δύο ωρών, ενώ παράλληλα θα συνεδριάσει το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας. Μετά την ολοκλήρωση των επαφών, αναμένονται δηλώσεις που θα αποτυπώσουν το κλίμα και τα αποτελέσματα της συνάντησης. Αίσθηση προκάλεσε το γεγονός ότι μέχρι την τελευταία στιγμή δεν είχε οριστικοποιηθεί η ώρα της συνάντησης, καθώς και ο αποκλεισμός των δημοσιογράφων από την τελετή άφιξης της ελληνικής αποστολής.
Πάντως, ο τουρκικός Τύπος υποδέχεται την ελληνική αντιπροσωπεία με θετικά δημοσιεύματα, κάνοντας λόγο για μια «νέα τροπή» στις σχέσεις των δύο χωρών. Η εφημερίδα «Daily Sabah» με τίτλο «Νέα τροπή στις ελληνοτουρκικές σχέσεις με την επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού» αναφέρεται στην ατζέντα των συζητήσεων, σημειώνοντας ότι «η Τουρκία δίνει προτεραιότητα στον διάλογο που βασίζεται στις σχέσεις καλής γειτονίας και στο Διεθνές Δίκαιο για την επίλυση βασικών διαφορών με την Ελλάδα σχετικά με την Κύπρο, τα νησιά του Αιγαίου και τα δικαιώματα στην Ανατολική Μεσόγειο». Και η «Hurriet» γράφει πως «η ενέργεια, οι μεταφορές, ο τουρισμός, ο πολιτισμός και η μετανάστευση είναι μεταξύ των κορυφαίων θεμάτων που θα συζητήσουν οι δύο αντιπροσωπείες στην Άγκυρα», ενώ κάνει ιδιαίτερη αναφορά στις θετικές δηλώσεις των Τούρκων αξιωματούχων Χακάν Φιντάν και Ομέρ Τσελίκ για την επίσκεψη της ελληνικής αντιπροσωπείας. Όπως σημειώνει η εφημερίδα, «ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, δήλωσε ότι ο Μητσοτάκης και ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, επιδεικνύουν τόσο την πρόθεση όσο και την ικανότητα να επιλύουν διαφορές και να εμβαθύνουν τη διμερή συνεργασία» και σε άλλο σημείο γράφει ότι ο «εκπρόσωπος του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), Ομέρ Τσελίκ, χαρακτήρισε την επίσκεψη Μητσοτάκη ως μια πολύτιμη πλατφόρμα και ευκαιρία για την αποκατάσταση και την προώθηση των δεσμών μεταξύ των δύο χωρών».
Το μήνυμα Ερντογάν πριν από τη συνάντηση με τον Μητσοτάκη
«Χωρίς κανένα κόμπλεξ, συναντάμε όλους τους παίκτες και μοιραζόμαστε τις ιδέες και τις προτάσεις μας με τους συνομιλητές μας, με αίσθημα αδελφοσύνης», τόνισε ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, από το βήμα της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, πριν από τη συνάντηση στην Άγκυρα με τον Έλληνα πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη. Ο Τούρκος πρόεδρος εστίασε, πάντως, στην ανάγκη των προσπαθειών για την ενίσχυση της σταθερότητας επισημαίνοντας τα εξής: «Ο βασικός στόχος των επαφών μας είναι να συμβάλουμε στην ειρήνη στην περιοχή».
«Σήμερα θα υποδεχθούμε τον πρωθυπουργό της Ελλάδας, τον κ. Μητσοτάκη, στη χώρα μας. Όπως βλέπετε, στον κόσμο και στην περιοχή μας φυσάει, για να το πω έτσι, ένας «άνεμος της Τουρκίας».
Εδώ πρέπει να τονίσω ιδιαίτερα το εξής: αγαπητοί φίλοι, ό,τι θέλουμε για την Τουρκία, το ίδιο θέλουμε και για τους φίλους και αδελφούς μας. Όπως θέλουμε ειρήνη και ασφάλεια για εμάς, όπως θέλουμε σταθερότητα, ανάπτυξη και ευημερία, το ίδιο θέλουμε και για τους γείτονές μας και όλες τις αδελφές χώρες. Οι διπλωματικές προσπάθειές μας, στις οποίες δώσαμε επιτάχυνση τον τελευταίο καιρό, έχουν ακριβώς αυτό το σκοπό. Ο βασικός στόχος των επαφών μας είναι να συμβάλουμε στην ειρήνη στην περιοχή».
Μητσοτάκης – Ερντογάν στην Άγκυρα με χαμηλές προσδοκίες για τα ελληνοτουρκικά
Αθήνα και Άγκυρα, όπως επισημαίνουν κυβερνητικές πηγές, συμμερίζονται την άποψη ότι τα ζητήματα που αφορούν τις δύο χώρες θα πρέπει να συζητούνται σε διμερές επίπεδο και ότι η βελτίωση του κλίματος στις διμερείς σχέσεις είναι προς όφελος της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή.
Αυτό ουσιαστικά αποτελεί και μια έμμεση αναφορά στη σαφή προτίμηση της προσπάθειας επίλυσης των ζητημάτων διμερώς και όχι με τη διαμεσολάβηση τρίτων, όπως θα ήταν οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Στη συνέχεια θα συνεδριάσει το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, στο οποίο από ελληνικής πλευράς θα συμμετέχουν οι υπουργοί Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, Παιδείας και Θρησκευμάτων, Σοφία Ζαχαράκη, Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, και ο υφυπουργός Εξωτερικών, Χάρης Θεοχάρης. Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, δεν θα δώσει το «παρών», καθώς θα βρίσκεται στις Βρυξέλλες, όπου θα συμμετάσχει στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε σύνθεση υπουργών Άμυνας των κρατών-μελών.
Στις 17:00 ώρα Ελλάδας οι κ. Μητσοτάκης και Ερντογάν θα κάνουν δηλώσεις στα ΜΜΕ. Θα ακολουθήσει δείπνο που παραθέτει ο πρόεδρος της Τουρκίας προς τιμήν του πρωθυπουργού και της ελληνικής αντιπροσωπείας, στο οποίο έχει προσκληθεί και θα συμμετάσχει και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος.
Όπως μεταδίδει από την Κωνσταντινούπολη η Deutsche Welle, στο παραπέντε της συνάντησης του Έλληνα πρωθυπουργού με τον Τούρκο πρόεδρο στην Άγκυρα, και ενώ η γενική εντύπωση έως τώρα ήταν ότι η συνάντηση θα γίνει σε κλίμα συνεννόησης, ήρεμων νερών, ανοικτών διαύλων και χαμηλής εξωτερικής πολιτικής, η τουρκική πλευρά θέλησε να υπενθυμίσει ότι τα βασικά θέματα διαφωνίας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας παραμένουν.
«Δημιουργικές λύσεις»
Αναφέρεται και στις δηλώσεις από τον εκπρόσωπο του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, Ομέρ Τσελίκ, αλλά και τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, που κατηγόρησε τον Νίκο Δένδια ότι εμποδίζει την ανάπτυξη των ελληνοτουρκικών σχέσεων, ενώ αντίθετα υποστήριξε ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης με τον υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη, «έχουν την πρόθεση και την ικανότητα να λύσουν το πρόβλημα», για το οποίο, όπως είπε χαρακτηριστικά, «έχουμε προτείνει δημιουργικές λύσεις».
Η ελληνική κυβέρνηση από την πλευρά της δεν έχει καμία πρόθεση να ρίξει λάδι στη φωτιά μιας δύσκολης έτσι κι αλλιώς συνάντησης, για την οποία χρειάστηκαν διαβουλεύσεις ενός έτους για να κλειστεί τελικά.
Κυβερνητικές πηγές σημειώνουν ότι, παρ’ όλο που δεν υπάρχει αυτήν τη στιγμή σύγκλιση για την εκκίνηση της συζήτησης για τη διευθέτηση της μοναδικής διαφοράς μας που μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας, δηλαδή της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, η Αθήνα προσβλέπει σε μια εποικοδομητική συζήτηση και στη διατήρηση του κλίματος ηρεμίας στις διμερείς σχέσεις. Σταχυολογούν, μάλιστα, και τα κεκτημένα που έχουν επιτευχθεί τα τελευταία δυόμισι χρόνια χάρη σε αυτό το καλό κλίμα, όπως:
- Τη μείωση της παραβατικότητας στον αέρα.
- Την καλύτερη συνεργασία με την Τουρκία στο μεταναστευτικό και τη συνολική μείωση των ροών.
- Τη διευκόλυνση της χορήγησης βίζας σύντομης διάρκειας για τους Τούρκους πολίτες και τις οικογένειές τους σε δώδεκα νησιά του Αιγαίου.
- Την εμβάθυνση του διμερούς εμπορίου.
«Βεβαίως, δεν συμφωνούμε σε όλα με την Τουρκία. Η μία βασική διαφορά που αναγνωρίζουμε αφορά στην οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Πρόκειται για διαφορά που εκκρεμεί εδώ και δεκαετίες», είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη συνέντευξη που παραχώρησε προ ημερών στον αρχισυντάκτη του περιοδικού «Foreign Policy», Ravi Agrawal. «Ωστόσο, θεωρώ ότι τα τελευταία χρόνια έχουμε εργαστεί με εποικοδομητικό τρόπο, ώστε να αποκλιμακώσουμε τις εντάσεις και να αναγνωρίσουμε πως, ακόμη και αν δεν μπορούμε να επιλύσουμε αυτό το σημαντικό ζήτημα -το οποίο παραμένει άλυτο εδώ και πολλές δεκαετίες-, μπορούμε να διατηρούμε μια λειτουργική και παραγωγική σχέση σε επιμέρους τομείς».
Πέρα από τον πρωθυπουργό και τους δέκα υπουργούς, στην κυβερνητική αποστολή στην Άγκυρα συμμετέχουν η διευθύντρια του Γραφείου Διεθνούς Στρατηγικού Σχεδιασμού και Επικοινωνίας του πρωθυπουργού, Αριστοτελία Πελώνη, ο διευθυντής του Γραφείου Τύπου του πρωθυπουργού, Γιώργος Ευθυμίου, και η διευθύντρια Επικοινωνίας, Κύρα Κάπη.
Αναφερόμενη στην οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών η εκπρόσωπος του Yπουργείου Εξωτερικών, Λάνα Ζωχιού, ξεκαθάρισε ότι το θέμα δεν είναι στην ατζέντα του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας. «Εφόσον βεβαίως αυτό τεθεί, θα συζητηθεί. Ωστόσο, αυτή τη στιγμή δεν συντρέχουν οι αναγκαίες προϋποθέσεις για να προχωρήσουμε σε συζήτηση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει επανειλημμένως δημόσια ότι θα θέσει στον Τούρκο πρόεδρο το ζήτημα του casus belli, των «γκρίζων ζωνών» και της αποστρατιωτικοποίησης, το οποίο έχει επανέλθει τις τελευταίες ώρες στη δημοσιότητα από την τουρκική πλευρά.
Πρώτιστος στόχος τόσο της συνάντησης κορυφής όσο και του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας είναι να μεταδοθεί η εικόνα ότι Ελλάδα και Τουρκία παρά τις δομικές διαφορές τους κάθονται στο ίδιο τραπέζι και συζητούν.
Δεδομένο είναι ότι η συνάντηση διεξάγεται υπό την πλέον ρευστή γεωπολιτική συνθήκη των τελευταίων δεκαετιών, ενώ τόσο η Αθήνα όσο και η Άγκυρα έχουν διαμηνύσει ότι για τη διευθέτηση των διμερών ζητημάτων τους δεν απαιτείται οποιουδήποτε είδους επιδιαιτησία.
