«Ναι» στην ευρωπαϊκή επιχείρηση «Ασπίδες», «όχι» σε ευρωπαϊκή επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ: Τη θέση που έχει εκφράσει για την Ελλάδα ο Κυριάκος Μητσοτάκης φαίνεται πως συμμερίζονται και άλλες χώρες, με μια κοινή ευρωπαϊκή θέση να διαμορφώνεται πάνω σε αυτό τον άξονα. Σύμφωνα με προσχέδιο δήλωσης των ηγετών των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που επικαλείται το Politico, θα στηρίξουν την αποστολή περισσότερων πλοίων στη Μέση Ανατολή, καθώς ο πόλεμος δημιουργεί μεγάλα προβλήματα στις θαλάσσιες μεταφορές, αλλά θα επιμείνουν ότι αυτά θα επιχειρούν αυστηρά εντός των ορίων των αποστολών που προϋπήρχαν του πολέμου στο Ιράν και σε κάθε περίπτωση όχι στον Περσικό Κόλπο.
«Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζει τον ρόλο των αμυντικών ναυτικών επιχειρήσεων της Ε.Ε. EUNAVFOR ASPIDES και EUNAVFOR ATALANTA και καλεί στην ενίσχυσή τους με περισσότερα μέσα», αναφέρει η τελευταία εκδοχή του κειμένου αυτού, με βάση το ρεπορτάζ του Politico. Τα πλοία ωστόσο θα συμμετέχουν στις αποστολές μόνο «σύμφωνα με τις αντίστοιχες εντολές τους». Θυμίζουμε ότι η επιχείρηση Ασπίδες, με ενεργό ελληνική συμμετοχή, περιορίζεται στην Ερυθρά Θάλασσα και τον Κόλπο του Άντεν, ενώ η επιχείρηση Αταλάντα περιπολεί τις ανατολικές ακτές της Αφρικής και τον Ινδικό Ωκεανό για την καταπολέμηση της πειρατείας.
Όλα αυτά στην πρώτη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά το ξέσπασμα του πολέμου, που ξεκινά σε λίγες ώρες στις Βρυξέλλες. Στη συνέντευξή του στην ομογενειακή εφημερίδα Νέος Κόσμος, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει προαναγγείλει ότι θα προσέλθει στη σημερινή συνεδρίαση με τη θέση ότι η Ευρώπη πρέπει να οικοδομήσει «τα ‘αναχώματα’ ώστε σε μια εποχή που οι κοινωνίες μας ούτως ή αλλιώς δοκιμάζονται, να μην επιβαρυνθούν και από πρόσθετες αυξήσεις, είτε μιλάμε για το ηλεκτρικό ρεύμα είτε μιλάμε για τα καύσιμα». Μία ημέρα νωρίτερα, μιλώντας στο Bloomberg, είχε εξειδικεύσει τη θέση του αυτή. «Μια πιθανή λύση θα ήταν, εάν οι τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, να υπάρξει μια περιορισμένη ρήτρα διαφυγής για τους φόρους αυτούς, ώστε να μπορούν οι κυβερνήσεις να τους μειώνουν χωρίς το δημοσιονομικό κόστος να προσμετράται στο έλλειμμα ή στους στόχους για πλεονάσματα», τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Μητσοτάκης.
Οι ηγέτες των «27» θα εξετάσουν σήμερα, με βάση την ατζέντα της συνεδρίασης, τη στρατιωτική κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και την κατάσταση στο Ιράν, όπως επίσης και τις επιπτώσεις της στην ΕΕ όσον αφορά τις τιμές της ενέργειας και την ενεργειακή ασφάλεια. Θα συζητήσουν επίσης τη στρατηγική ανταγωνιστικότητα της Ε.Ε., το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, την ασφάλεια και την άμυνα και τη μετανάστευση.
Στην παρέμβαση που θα πραγματοποιήσει σήμερα στη συνεδρίαση ο Έλληνας πρωθυπουργός, αναμένεται να τονίσει ότι η Ευρώπη πρέπει να στηριχτεί στα διδάγματα από την ενεργειακή κρίση του 2022, μετά την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Πυξίδα σε όλες τις αποφάσεις, όπως υπογράμμισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης και στο Bloomberg, θα πρέπει να είναι η αγοραστική δύναμη των πολιτών, η οποία είναι η άλλη όψη της ανταγωνιστικότητας. Εφόσον χρειαστεί, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να έχει έτοιμο ένα σχέδιο που θα προσφέρει προσωρινή και στοχευμένη στήριξη σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Η Ελλάδα, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, είναι καταρχάς θετική στις προτάσεις που περιλαμβάνονται στην επιστολή που απηύθυνε στους ηγέτες ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ωστόσο δεν πρέπει να παραγνωρίζει κανείς το γεγονός ότι σήμερα η κρίση εκκινεί από άλλη βάση -υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου και ρύπων- και οι όποιες προτάσεις δεν πρέπει να προσθέτουν επιπλέον βάρος.
Σε ό,τι αφορά τον πόλεμο στο Ιράν και στη Μέση Ανατολή, ο κ. Μητσοτάκης θα υπογραμμίσει ότι η αμυντική στήριξη που παρείχε η Ελλάδα -και στη συνέχεια άλλα κράτη μέλη- στην Κυπριακή Δημοκρατία, ήταν η επίδειξη ευρωπαϊκής αλληλεγγύης στην πράξη και μάλιστα χωρίς να έχει ενεργοποιηθεί το άρθρο 42.7 (ΣΕΕ), κάτι που δημιουργεί ένα προηγούμενο. Ταυτόχρονα, υπογραμμίζει με τον πιο εμφατικό τρόπο την γεωπολιτική σημασία της Ανατολικής Μεσογείου.
Οι σημερινές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή δικαιώνουν, όπως υπογραμμίζουν οι ίδιες πηγές, τον πρωθυπουργό που επέμεινε στις τοποθετήσεις του στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ότι η αμυντική στρατηγική της Ε.Ε. (και ο χάρτης αμυντικής ετοιμότητας της Ε.Ε.) πρέπει να έχει προσέγγιση 360 μοιρών. Δηλαδή η Ευρώπη να είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει τις απειλές όχι μόνο στα ανατολικά, αλλά και στα νότια σύνορα της ΕΕ.
Η θέση της Ελλάδας είναι ότι στόχος της Ε.Ε. πρέπει να είναι η επίτευξη διπλωματικής λύσης με το Ιράν που θα αντιμετωπίζει όλες τις πτυχές -με βασική αυτήν του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος της Τεχεράνης.
Ο κ. Μητσοτάκης βρίσκεται από χθες στις Βρυξέλλες, για να συμμετέχει στην επετειακή εκδήλωση για τα 50 χρόνια του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, όπου έγιναν ειδικές αναφορές στην κρίση χρέους και στην παραμονή της Ελλάδας στην ευρωζώνη – ως παράδειγμα των προσπαθειών του ΕΛΚ και της ανθεκτικότητας της Ε.Ε. «Είμαι περήφανος που κρατήσαμε την Ελλάδα στην ευρωζώνη», είπε ο πρώην πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, ενώ η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μετσόλα απευθύνθηκε από σκηνής στον πρωθυπουργό και είπε «με τον Κυριάκο τώρα η Ελλάδα αποτελεί success story».
