Το παρασκήνιο του ανασχηματισμού και η δύσκολη επόμενη μέρα

Τα νέα πρόσωπα στον ανασχηματισμό, οι άμεσες κυβερνητικές κινήσεις και όσοι πλήττονται περισσότερο από τη δεύτερη δικογραφία ΟΠΕΚΕΠΕ

Συνεδρίαση για την εκλογή Προεδρείου της Εξεταστικής Επιτροπής για το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ © Eurokinissi /Γιώργος Κονταρίνης

Ραγδαίες είναι οι πολιτικές εξελίξεις μετά τη χθεσινή διαβίβαση, της δεύτερης δικογραφίας για τον ΟΠΕΚΕΠΕ στη Βουλή, καθώς συνολικά, μαζί με τη δικογραφία που έπεται, εμπλέκονται 13 νυν και 5 πρώην βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας. Επιπλέον, εμπλέκονται ο πρώην υπουργός αγροτικής ανάπτυξης Σπήλιος Λιβανός (πρώην βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας) και η πρώην υφυπουργός αγροτικής ανάπτυξης Φωτεινή Αραμπατζή (βουλευτής Σερρών), που κατηγορούνται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για ηθική αυτουργία σε απιστία κατ’ εξακολούθηση, που φέρεται να έχει τελεστή κατά την άσκηση των καθηκόντων τους το 2021. Συνεπώς, είναι δεδομένο ότι η αντιπολίτευση θα κινήσει τις διαδικασίες για την άρση ασυλίας των 13 (11 με τη δεύτερη δικογραφία και 2 με την τρίτη που έπεται) βουλευτών και  για τη σύσταση προανακριτικής επιτροπής για τους δύο πρώην υπουργούς.

Στον πρωινό καφέ της Παρασκευής στο Μέγαρο Μαξίμου, λίγο μετά τις 8 το πρωί, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, θέλοντας να δείξει άμεσα πολιτικά αντανακλαστικά, ανακοίνωσε στο στενό κύκλο των συνεργατών του τις αποφάσεις του, που κινούνται σε τρία επίπεδα: Κυβερνητικό, κοινοβουλευτικό και κομματικό.

Στην κυβέρνηση, προχώρησε σε μίνι ανασχηματισμό, για τους δύο υπουργούς και τον υφυπουργό, τα ονόματα των οποίων περιλαμβάνονται στη δικογραφία, αλλά και για τον υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Χρήστο Κέλλα. Το γεγονός ότι επέλεξε κατά τα δύο τρίτα εξωκοινοβουλευτικούς ως νέους υπουργούς ερμηνεύεται από αρκετούς ως ένα εγχείρημα διατήρησης των ισορροπιών στην κοινοβουλευτική ομάδα της ΝΔ, με φόντο το ανοιχτό πάντα σενάριο της πρόωρης προσφυγής στις κάλπες.

Ειδικότερα, ο νέος Υπουργός Πολιτικής Προστασίας και Κλιματικής Κρίσης, Πτέραρχος ε.α. Ευάγγελος Τουρνάς χαίρει της εκτίμησης του Κυριάκου Μητσοτάκη και διαθέτει μεγάλη εμπειρία, ως πρώην Αρχηγός της Πολεμικής Αεροπορίας. Το σημαντικότερο όμως κριτήριο για την επιλογή του στο κομβικό αυτό πόστο, ήταν η θητεία του στο ίδιο υπουργείο ως υφυπουργός από τη στιγμή της ίδρυσής του το 2021 μέχρι και πολύ πρόσφατα, και συγκεκριμένα το Νοέμβριο του 2025, όταν και παραιτήθηκε για προσωπικούς λόγους.

Μάλιστα, στην υπηρεσιακή κυβέρνηση του Ιωάννη Σαρμά τον Ιούνιο του 2023, ο κ. Τουρνάς είχε διατελέσει επικεφαλής στο συγκεκριμένο υπουργείο. Συνεπώς, λιγότερο από ένα μήνα πριν την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου, με την ταχεία υλοποίηση του προγράμματος «Αιγίς» να επείγει και άλλα προγράμματα να τρέχουν, κρίθηκε ως βέλτιστη η επιλογή ενός ανθρώπου που γνωρίζει πολύ καλά το αντικείμενο και τις απαιτήσεις της θέσης.

Στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ο πρωθυπουργός προχώρησε σε μια ευρύτερη αλλαγή της ηγεσίας, γεγονός που όπως τονίζουν κυβερνητικές πηγές επισφραγίζει τη στρατηγική επιλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη να το μετατρέψει από Υπουργείο επιδοτήσεων και αποζημιώσεων, όπως ήταν εδώ και δεκαετίες, σε μια σύγχρονη δομή, συμβατή με την εξυγίανση που έχει ξεκινήσει ήδη η κυβέρνηση και την σωστή αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων.

Σε μία δύσκολη συγκυρία για την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση του πρωτογενούς τομέα στην Ελλάδα, ο νέος Υπουργός Μαργαρίτης Σχοινάς είναι ο άνθρωπος που γνωρίζει όσο λίγοι πρόσωπα, πράγματα και καταστάσεις στις Βρυξέλλες, ως Επικεφαλής Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επί προεδρίας Γιούνκερ (2014 – 2019) και ως αντιπρόεδρος της Κομισιόν επί προεδρίας φον ντερ Λάιεν (2019-2024). Ο κ. Σχοινάς φέρεται να έχει συζητήσει σε ανύποπτο χρόνο με τον πρωθυπουργό το ενδεχόμενο να πολιτευτεί με τη Νέα Δημοκρατία στις επόμενες εκλογές, στο ψηφοδέλτιο της Α’ Θεσσαλονίκης.

Ο Μακάριος Λαζαρίδης, νέος υφυπουργός στο ίδιο υπουργείο είναι από τους πιο παλιούς και έμπιστους συνεργάτες του πρωθυπουργού. Τον Ιανουάριο του 2016, μετά την εκλογή Μητσοτάκη στην ηγεσία της ΝΔ, ο κ. Λαζαρίδης τοποθετήθηκε στη θέση του διευθυντή του γραφείου Τύπου του κόμματος, ενώ αργότερα έγινε σύμβουλος επικοινωνίας του προέδρου της ΝΔ. Στις εκλογές του 2019 πολιτεύτηκε για πρώτη φορά και εξελέγη βουλευτής Καβάλας με τη ΝΔ, ενώ επανεκλέχθηκε το 2023. Τον τελευταίο χρόνο εκτιμάται ότι πέρασε με επιτυχία τις πολιτικές και κοινοβουλευτικές «εξετάσεις», ως κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του κυβερνώντος κόμματος και ως εισηγητής της πλειοψηφίας στην εξεταστική επιτροπή για τον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Τέλος, αντικατάσταση του Δημήτρη Βαρτζόπουλου ως υφυπουργού υγείας δεν υπήρξε και οι αρμοδιότητές του (ψυχική υγεία και εξαρτήσεις) θα περάσουν στον Υπουργό Άδωνι Γεωργιάδη.

Σε κοινοβουλευτικό επίπεδο, την παραίτησή του από τη θέση του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου υπέβαλε ο Νότης Μηταράκης, που επίσης αναφέρεται στη νέα δικογραφία. Οι δύο νέοι κοινοβουλευτικοί εκπρόσωποι (λόγω και της τοποθέτησης του Μακάριου Λαζαρίδη) θα ανακοινωθούν τη Δευτέρα, με τον τρίτο (Δημήτρης Καιρίδης) να παραμένει κανονικά στη θέση του, αφού δεν συγκαταλέγεται σε καμία δικογραφία.

Αξίζει να σημειωθεί σε σχέση με την κοινοβουλευτική ομάδα της ΝΔ και τις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν μέλη της ως προς τον ΟΠΕΚΕΠΕ, από τους εν ενεργεία βουλευτές, οι δύο φέρεται να αντιμετωπίζουν κατηγορίες για κακούργημα (Κώστας Καραμανλής και Κατερίνα Παπακώστα) και οι υπόλοιποι για πλημμέλημα. Ο πρωθυπουργός είναι σύμφωνα με πληροφορίες αποφασισμένος να ζητήσει από τον κ. Καραμανλή και την κυρία Παπακώστα να παραιτηθούν από βουλευτές και να παραδώσουν την έδρα τους.

Ο κ. Μητσοτάκης έχει ενημερώσει επίσης τους συνεργάτες του ότι η ΝΔ θα στηρίξει την άρση ασυλίας όλων των βουλευτών που εμπλέκονται στη δεύτερη δικογραφία: Μάξιμος Σενετάκης (Ηρακλείου), Λάκης Βασιλειάδης (Πέλλας), Νότης Μηταράκης (Χίου), Κατερίνα Παπακώστα (Τρικάλων), Κώστας Καραμανλής (Σερρών), Χρήστος Μπουκώρος (Μαγνησίας), Θεόφιλος Λεονταρίδης (Σερρών), Κώστας Σκρέκας (Τρικάλων), Γιάννης Κεφαλογιάννης (Ρεθύμνου), Κώστας Τσιάρας (Καρδίτσας), Δημήτρης Βαρτζόπουλος (Β’ Θεσσαλονίκης).

«Εγώ τουλάχιστον – και νομίζω όλοι οι συνάδελφοι – έχουμε τη συνείδησή μας απολύτως καθαρή. Πάντοτε έκανα αυτό που έπρεπε και πάντοτε κινούμουν στα πλαίσια του νόμου, από τη μια συμμορφούμενος σε οποιαδήποτε διάταξη και από την άλλη προσπαθώντας να επιλύσω προβλήματα. Προφανώς, μπορεί ορισμένες περιπτώσεις να έχουν πληρωθεί χωρίς να το δικαιούνται. Εγώ μιλώ για μένα: ποτέ δεν ζήτησα να υπάρχει παράκαμψη οποιουδήποτε νόμου», είπε χθες (στον ΣΚΑΪ) ο κ. Βαρτζόπουλος. Ο δε βουλευτής Λέσβου Χαράλαμπος Αθανασίου, που μαζί με τον βουλευτή Σερρών Τάσο Χατζηβασιλείου φέρεται ότι αναφέρονται στην τρίτη δικογραφία, που θα έρθει στη Βουλή μετά το Πάσχα, υποστηρίζει ότι είχε ζητήσει από τον πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ να διορθωθεί η μειωμένη μοριοδότηση αγρότισσας της περιφέρειάς του, η οποία –όπως σημειώνει– οφειλόταν σε αμέλεια του μελετητή της, ο οποίος συμπλήρωσε τη σχετική φόρμα σε λάθος κατηγορία. Ωστόσο, όπως τονίζει, η διόρθωση δεν κατέστη δυνατή, καθώς στο μεταξύ είχε κλείσει το σχετικό πρόγραμμα.

Σε κομματικό επίπεδο, ο Κώστας Σκρέκας υπέβαλε την παραίτησή του από τη θέση του Γραμματέα της Πολιτικής Επιτροπής της ΝΔ κι έτσι καθήκοντα Γραμματέα θα εκτελεί μέχρι το Συνέδριο της ΝΔ στις 15-17 Μαΐου ο γραμματέας οργανωτικού του κόμματος και αναπληρωτής Γραμματέας, Στέλιος Κονταδάκης. Το συνέδριο θα εκλέξει τη νέα πολιτική επιτροπή, η οποία με τη σειρά της θα εκλέξει στα τέλη Μαΐου τον νέο Γραμματέα του κόμματος – μία κρίσιμη επιλογή, καθώς θα είναι το πρόσωπο που θα οδηγήσει τη ΝΔ στις εθνικές εκλογές.