Η πρόταση για τη σύσταση ενός νέου Υπουργείου για την Ανώτατη Εκπαίδευση, την Έρευνα και την Καινοτομία βρέθηκε στο επίκεντρο συζήτησης στο πλαίσιο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών 2026.
Η έκθεση της επιτροπής για το υπό ίδρυση Υπουργείο – μιας επιτροπής που στελεχώνεται από «καταξιωμένους ακαδημαϊκούς πρωτίστως» – θα παραδοθεί τις επόμενες 2-3 εβδομάδες, προανήγγειλε στο Φόρουμ ο υπουργός Επικρατείας ‘Ακης Σκέρτσος.
Στην πρώτη αντίδραση της αντιπολίτευσης, η πρώην υπουργός ‘Αννα Διαμαντοπούλου που συμμετείχε στο ίδιο πάνελ δήλωσε: «Περιμένουμε την πρόταση με πολύ μεγάλη ανυπομονησία, να προχωρήσουμε μπροστά, είμαστε ανοιχτοί να βοηθήσουμε». Ζήτησε, ωστόσο, να δει τις λεπτομέρειες της πρότασης και χαρακτήρισε εσφαλμένη την απόφαση υπαγωγής της έρευνας στο Υπουργείο Ανάπτυξης το 2019.
«Η Ελλάδα δεν είναι ούτε στον πάτο, ούτε στην κορυφή»
Στο γενικό πλαίσιο της συζήτησης, ο ‘Ακης Σκέρτσος επικαλέσθηκε το european innovation scoreboard (2025) που δημοσιεύθηκε πριν από λίγες ημέρες, σύμφωνα με το οποίο, τόνισε ο υπουργός, «η Ελλάδα δεν είναι ούτε στον πάτο, ούτε στην κορυφή. Θεωρείται μια χώρα και οικονομία μέτριας καινοτομίας», με τη διευκρίνιση ότι η επίδοση αυτή δεν μπορεί να θεωρείται επαρκής.
Εξ ου και η ανάγκη για την ενσωμάτωση όλων των σχετικών δομών έρευνας και καινοτομίας σε ένα Υπουργείο, συνέχισε, πράγμα που είναι ευρέως διαδεδομένο στην Ευρώπη των «27». Χρειάζεται «ένα Υπουργείο – στρατηγείο», δήλωσε επίσης και χαρακτήρισε το νέο Υπουργείο, βάση για το επενδυτικό και αναπτυξιακό άλμα της χώρας.
Και, σε δεύτερο χρόνο, «από το 2019 και μετά έχουν συμβεί σημαντικά βήματα προόδου, επίσης η ερευνητική επιστημονική παραγωγή τα τελευταία έξι χρόνια έχει αυξηθεί κατά 24% στην Ελλάδα και μας φέρνει λίγο πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο», παρατήρησε -κι αυτό χάρη στους ερευνητές, τις κυβερνητικές πολιτικές και την αύξηση της χρηματοδότησης, υπογράμμισε.
Από την πλευρά του, ο πρύτανης του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου Ιωάννης Χατζηγεωργίου δήλωσε θετικός στη διασύνδεση της έρευνας με την ανώτατη εκπαίδευση. Είναι αλληλένδετα, επιχειρηματολόγησε και προσέθεσε ότι η έρευνα και η καινοτομία είναι πολύ σημαντικές για την ανάπτυξη της χώρας, την κοινωνικο-οικονομική αλλά και τεχνολογική ανάπτυξη του τόπου.
Η ίδρυση του νέου Υπουργείου αποτελεί μια «νέα σελίδα στην ελληνική ανταγωνιστικότητα», σύμφωνα με τον Γιάννη Ασσαέλ, ερευνητή Τεχνητή Νοημοσύνης, ο οποίος εργάζεται στην Google Deep Mind και βλέπει, όπως είπε, πολλά θετικά, όπως τη μείωση της γραφειοκρατίας, αλλά και πολλές ευκαιρίες.
«Ένα Υπουργείο από το μέλλον»
Επί του θέματος, ο Δρ. Γιώργος Νούνεσης, που συντόνισε και τη συζήτηση, έκανε λόγο για «ένα Υπουργείο από το μέλλον».
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, όμως, οι δύο πολιτικοί διασταύρωσαν τα ξίφη τους κυρίως για το τι έγινε κατά το παρελθόν στο χώρο της παιδείας. Σύμφωνα με τον ‘Α. Σκέρτσο, «η ελληνική δημόσια εκπαίδευση, δυστυχώς για πάρα πολλές δεκαετίες, είχε ενσωματώσει πάρα πολλούς αναχρονισμούς.
«Και αυτή η κυβέρνηση όταν ανέλαβε, είχε ένα βασικό καθήκον: να αφαιρέσει αυτούς τους αναχρονισμούς για να μπορέσει να κάνει το άλμα προς τα μπρος».
«Τέτοιοι αναχρονισμοί, συνέχισε, ήταν το άβατο, οι αιώνιοι φοιτητές, η συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα, η έλλειψη εξωστρέφειας. Ζητήματα που σε μεγάλο βαθμό έχουν επιλυθεί πια», επεσήμανε.
Διαφορετική ήταν η αφήγηση από την Α. Διαμαντοπούλου, η οποία υποστήριξε ότι «μέσω της μεταρρύθμισης του 2011 είχαν φύγει 150.000 αιώνιοι φοιτητές». Στο σημείο αυτό παρενέβη ο υπουργός Επικρατείας που αντέτεινε ότι «δεν διαγράφηκε κανένας αιώνιος φοιτητής γιατί ο νόμος σας δεν εφαρμόσθηκε», είπε απευθυνόμενος στην κυρία Διαμαντοπούλου. Και της πρότεινε να αναλάβουν «εξ ημισείας την ευθύνη γιατί ο νόμος σας δεν εφαρμόσθηκε από την συγκυβέρνηση ΝΔ και ΠΑΣΟΚ με πρόεδρο (του ΠΑΣΟΚ) τον κύριο Βενιζέλο».
Επί υπουργίας Διαμαντοπούλου «για πρώτη φορά υιοθετήθηκε νομοθετικό πλαίσιο για τα θέματα του ασύλου και των αγγλόφωνων τμημάτων», ανέφερε η πρ. υπουργός με τον Α. Σκέρτσο να απαντά ότι δεν ιδρύθηκαν τότε ξενόγλωσσα μεταπτυχιακά τμήματα.
Τέλος, η επικεφαλής του Δικτύου για τη Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα και την Ευρώπη τόνισε ότι επί υπουργίας της είχε ξεκινήσει το θέμα των πανεπιστημιακών εδρών με χρηματοδότηση του ιδιωτικού τομέα. Κλείνοντας τη συζήτηση, επανήλθε λέγοντας ότι «συζητάμε για το θέμα των αιωνίων φοιτητών τώρα, τον έκτο χρόνο» (σ.σ. κυβέρνησης της ΝΔ).
